ABD’de bir üniversitede sanat profesörü olan Sam Van Aken, sanatla tarımı birleştirerek son derece etkileyici bir projeye imza attı. 'Tree of 40 Fruit' yani diğer adıyla 'Aşure Ağacı'...
Aşılama yöntemiyle tek bir ağaç üzerinde 40 farklı meyve türünün yetişebildiği benzersiz ve sıra dışı bir proje.
Aken’in bu projeyi anlatan bir videosunu izledim ve sizlerle de paylaşmak istiyorum.
Sanatçıdan daha çok bir bilim insanı gibi başlıyor anlatmaya; kendi coğrafyasında sadece 100 yıllık bir zaman diliminde meyve ağaçlarındaki türlerin iklim değişikliği, kirlenme, hastalık gibi nedenlerden dolayı ne kadar azaldığına dikkat çekiyor ve bu projeye başlamasının en büyük sebeplerinden birinin de çeşitliliği korumak olduğunu söylüyor. Bir sanatçının en büyük ilham kaynağı da hiç şüphesiz doğanın ta kendisidir.
Profesör Aken sanatçı kimliğiyle böyle bir projeye başlıyor. Düşünsenize normal zamanlarda diğer ağaçlardan hiçbir farkı olmayan ağacı, çiçek açtığı zaman rengarenk kocaman bir bukete dönüşecek, bu düşünce Aken’i heyecanlandırıyor.
Aken'in projesi, geleneksel aşılama tekniklerini kullanarak farklı meyve türlerini aynı ağaç üzerinde birleştirme esasına dayanıyor. Bu, her bir dalın farklı bir meyve türünü temsil etmesiyle gerçekleşir. Proje, görsel olarak etkileyici bir ağaç yaratmanın yanı sıra, tarımsal çeşitliliği ve biyoçeşitliliği vurgulamak da istiyor.
Kendisi sanat profesörü ama bir çiftlikte büyümüş ve aileden gelen tarım bilgisine sahip. O aynı zamanda da bir koleksiyoncu. Önce işe 40 çeşit meyve bulmakla başlıyor ve bu işte biraz zorlanıyor; meyve ağaçları tohumla yetişmediğinden kapanan bahçelerden, oradan buradan, yok olma tehdidi altında olan türleri korumak adına bulduğu dalları kendi bahçesindeki ağaçlara aşılamakla başlıyor. Aşılama yöntemi biraz zaman alıyor. Aken’in anlatımıyla; aşının tutup tutmadığını anlamak bir yıl, meyve verip vermeyeceğini anlamak 2-3 yıl, yani böyle bir ağaç yetiştirmek en az 8 yılı buluyor.
Aşure Ağacı'nın dalları arasında şeftali, erik, kiraz, nektarin, zerdali, vişne, armut, şeker eriği gibi birbirinden farklı meyve türleri bulunuyor. Bu çeşitlilik, aynı ağaç üzerinde farklı meyve türlerini bir araya getirerek geleneksel tarım uygulamalarının ötesinde bir bakış açısı sunuyor. Bunu yapmasının en büyük nedenlerinden biri de çok büyük bir kitlenin dikkatini çekmek; insanların gözlerini açıp yiyeceklerine sahip çıkıp onları korumaları gerektiğinin mesajını vermek. Mesaj yerine ulaşmış olacak ki olumlu dönüşler almış. Bu çalışmasının zamanla tarım ve doğa koruma amaçlarına hizmet eden bir örnek haline gelmesinden memnuniyet duyuyor.