Türkiye’de son yıllarda yaşanan bina çökmeleri ve deprem felaketleri, yapı güvenliğinin en kritik halkası olan kolon kesimi tartışmaları gündeme taşındı. Konuyla ilgili teknik detayları ve hayati uyarıları paylaşan Jeofizik Mühendisleri Odası Antalya Şube Başkanı Yüksel Karaman, kolonlara yapılan müdahalelerin bir binanın ölüm fermanı olduğunu vurguladı.
‘KOLONLAR BİNANIN YAŞAM DAMARLARIDIR’
Binaların dikey taşıyıcı elemanlarının önemine dikkat çeken Yüksel Karaman, “Bir binanın kolonları, o yapının iskeletidir. Bu kolonlar, yapının tüm ağırlığını zemine aktaran hayati damarlardır. Özellikle zemin katlarda ticari alan genişletmek veya depo alanı açmak amacıyla bu taşıyıcılara dokunulması, binanın bütünlüğünü tamamen yok ediyor. Tek bir kolonu kesmek, binanın tüm yük dengesini bir noktaya yığmak demektir” dedi.
SARSINTI ANINDA ‘KARTON KULE’ ETKİSİ
Kolon kesiminin özellikle deprem anındaki yıkıcı etkilerine değinen Karaman, “Deprem gibi sarsıntılar sırasında binalar belirli bir esneklikle ayakta kalır. Ancak taşıyıcı sistemi zayıflatılmış bir yapıda, sarsıntı anında yük dağılımı gerçekleşemez ve bina kendi ağırlığı altında saniyeler içinde çöker. Bu müdahaleler, yapıda yaşayan her bir bireyin can güvenliğini doğrudan hedef almaktadır. Unutulmamalıdır ki deprem öldürmez, kolonları kesilmiş ya da mühendislikten uzak binalar öldürür” diye konuştu.
‘BU BİR MÜHENDİSLİK HATASI DEĞİL, SUÇTUR’
Yapılan müdahalelerin yasal boyutuna ve doğurduğu sorumluluklara vurgu yapan Yüksel Karaman, “İzinsiz kolon kesimi sadece teknik bir yanlış değil; İmar Kanunu, Deprem Yönetmeliği ve Türk Ceza Kanunu kapsamında ağır cezai sorumlulukları olan bir suçtur. Vatandaşlarımız, oturdukları binanın alt katındaki iş yerlerinde yapılan tadilatlara karşı uyanık olmalı ve şüpheli durumlarda mutlaka yetkili mercilere başvurmalıdır” şeklinde konuştu.
‘DOMİNO ETKİSİYLE GELEN FELAKET’
Kolonlara yapılan müdahalenin sadece o bölgeyi değil, tüm binayı etkileyerek büyük felaketlere yol açabileceğini belirten Karaman, “Binayı ayakta tutan o betonarme bloklara dokunmak, tüm yapının dengesini geri dönülemez bir şekilde bozmaktır. Bu müdahaleler, yapının deprem güvenliğini tamamen yok ederek ani çökmelere davetiye çıkarıyor. Tek bir kolona yapılan müdahale, domino etkisiyle tüm katların üst üste binmesine neden olur” diyerek sözlerini tamamladı.