Cemre’nin işi zor!

Cemre, düşmek için toprak arıyor. Eğer beton yığınları arasında düşecek toprak bulabilirse düşmeyi düşünüyordur garibim. Hepimiz biliyoruz Bahar'ın gelişini müjdeler, sıcaklığın yükselmeye başlayacağını ifade eder cemre. Şimdi bu da nereden çıktı demeyin, Bahar'ın kokusu burnuma gelmeye başladı da onun için. Rahmetli ninem söylerdi, cemre havaya düştü mü havalar ısınır, toprağa suya düştü mü de tabiat uyanır, ağaçların dalları çiçeğe durur. Ama bu cümleler de ninem gibi geçmişte kaldı. Zira artık düştüm, düşeceğim diyen cemre, düşmek için toprak arar oldu. Sahiden bu bizim cemrenin işi zor!

* * *

İyi de baharın gelişini önceden haber veren cemre, neyin nesi acaba merak ettim. Gelin iyiden bi tanış olalım cemreyle. Cemre, İlkbahar başlangıcında yedişer gün arayla; önce havada sonra su ve toprakta oluştuğu sanılan sıcaklık artışıymış. Ve de 'ateş, kor' anlamına gelen cemre, her yıl Şubat ayının sonlarına doğru düşerek Bahar'ın gelişini müjdeliyormuş. Bir ayrıntı da, halk arasında cemrenin düşmesiyle birlikte Hıdrellez ve Nevruz kutlamaları da başlıyor. Bu da bizim kültürümüz.

* * *

Türk ve Altay halk kültüründe ve mitolojisinde ise İmre adı verilen cinin neden olduğuna inanılırmış. İlkbahar'da görünüp, titrek ışıklar saçarak göğe yükselirmiş. Sonrasında buzların üzerine düşerek eritir, oradan toprağa girermiş. Bundan sonra da ısınmış topraktan buhar yükselirmiş. İşte cemre sözcüğünün aslında bu adın benzetme yoluyla değişmiş hali olduğu söylenebilir deniliyor. Kumuk Türkçesinde nem, buhar anlamına gelen cemrenin, Tasavvufta, kor ve ateş kavramlarının mecazi anlamları varmış. Temizlenmeyi ve yeniden doğuşu temsil eden ateş aşk kavramlarının yakıcılığıyla da yakından ilgiliymiş. Rivayet bu.

* * *

Ve gelelim, halk arasında yaygın olarak Bahar'ın müjdecisi olarak bilinen, sıcaklığın artması ile meydana gelen cemrenin ne zaman havaya, suya ve toprağa düştüğü tarihlere. İlgisini çekenler için. İlk cemre 19-20 Şubat'ta havaya düşüyor, bugün itibariyle düştü. Yedişer gün arayla da suya ve toprağa düşüyor. İkinci cemre 26-27 Şubat'ta suya, üçüncü cemre ise 5-6 Mart'ta toprağa düşüyor. Sonrasında gelsin bahar.