Ekspres'ten Selim Çelik'in haberine göre, Cumhurbaşkanlığı tarafından yayımlanan yeni yönetmelik, amatör denizciliğe ilişkin kuralları kapsamlı biçimde yeniledi. Düzenleme, 2023 yılında yürürlüğe giren önceki yönetmeliği kaldırarak özel teknelerin donatımı, amatör denizci belgeleri, eğitim süreçleri ve idari yaptırımlar konusunda daha net ve bağlayıcı hükümler getirdi. Yeni metin, uzun süredir uygulamada tartışma yaratan birçok başlığı açık tanımlarla yeniden çerçeveledi.
GEREKLİLİKLERDE KÖKLÜ DEĞİŞİM
Konu ile ilgili Ekspres’e değerlendirmelerde bulunan Denizcileşme Platformu Başkanı İzzet Ünlü, yayımlanan kararname ile amatör denizciliğe ilişkin kuralların baştan aşağı yenilendiğinin altını çizdi. Ünlü, “Cumhurbaşkanlığı tarafından yayımlanan yeni yönetmelikle amatör denizciliğe ilişkin kurallar baştan yazıldı. 2023 yılındaki düzenlemeyi kaldıran bu yeni metin, denizcilik faaliyetlerini daha net bir hukuki zemine oturtuyor. Bu değişikliklerle Amatör Denizci Belgesi (ADB), teknenin boyuna göre ikiye ayrıldı. 10 metreye kadar tekneler için ADB 10, 24 metreye kadar olanlar için ise ADB 24 zorunluluğu getirildi” diyerek yeni yönetmelikle yapılan belge değişimini anlattı.
EĞİTİM VE SINAV SÜRECİ SIKILAŞTIRILDI
Başkan izzet Ünlü, “Yeni düzenleme, amatör denizci eğitim sistemini daha disiplinli bir yapıya kavuşturuyor. Teorik eğitimler çevrimiçi yürütülürken, uygulama eğitimi zorunlu tutuluyor. Eğitimlerin tamamlanmasının ardından adaylar çevrimiçi sınava giriyor ve başarı için yüz üzerinden en az yetmiş puan şartı aranıyor. ADB 24 almak isteyenler için ek bir koşul getiriliyor. Adayların en az on iki ay süreyle ADB 10 sahibi olması gerekiyor. Bu hüküm, belge yükseltme sürecini zamana ve deneyime bağlıyor. Denizcilik fakülteleri, askeri deniz okulları ve ilgili meslek yüksekokulu mezunları ise talep etmeleri halinde eğitim ve sınavdan muaf tutularak doğrudan ADB 24 alabiliyor” diye konuştu.
‘DOĞRU BİR ADIM’
“Özellikle eğitim süreçlerinde teorik bilginin yanı sıra uygulama eğitimi de zorunlu hale gelirken, ADB 24 alabilmek için en az bir yıl süreyle ADB 10 sahibi olma şartı getirildi” diyen İzzet Ünlü, “Ayrıca ‘emanet tekne’ kullanımı noter veya liman başkanlığı onaylı yetki yazısına bağlanırken, özel teknelerin ticari amaçla kullanımı kesin bir dille yasaklandı. Mevcut belge sahipleri için ise 5 yıllık bir geçiş süreci tanımlandı. Bu düzenlemeyi deniz güvenliğini ve standartlarını yükseltmeyi amaçlayan bir yönetmelik olarak yorumluyorum. Yönetmeliğin eğitim, alkol sınırı ve ticari-amatör ayrımı gibi başlıkları deniz emniyeti açısından doğru adımlar olduğunu düşünüyorum” diye konuştu.
AÇIK DENİZ YETKİSİ NETLEŞTİRİLDİ
Amatör denizcilik dünyasında en çok merak edilen konulardan biri olan “açık deniz yetkisi” noktasında yapılan değişikliklere de değinen İzzet Ünlü, “Yeni yönetmelikle açık deniz yetkisi net bir çerçeveye oturtuldu. Düzenlemede yer alan ‘bölge, mesafe ve zaman sınırı olmaksızın seyir’ ifadesi, amatör denizcilere coğrafi bir kısıtlama getirmese d bu durum profesyonel bir ‘açık deniz kaptanlığı’ yetkisi verildiği anlamına gelmiyor” ifadelerini kullandı.
KAZA DURUMLARI İÇİN KRİTİK DEĞİŞİKLİK
Başkan İzzet Ünlü sözlerini, “Yönetmelik, ADB’nin bir gemiadamı yeterliği olmadığını ve ticari yetki sağlamadığını açıkça vurguluyor. Bu ayrım, özellikle olası kaza durumlarında, sigorta süreçlerinde ve hukuki sorumluluk incelemelerinde kritik bir rol oynuyor. Belge, amatör ve ticari olmayan faaliyetler için geniş bir serbestlik sağlarken, profesyonel yeterlilik sınırlarını koruyor. Sektördeki yanlış algıları ortadan kaldıran bir düzenlemedir” ifadeleriyle sonlandırdı.