DİSK Araştırma Merkezi (DİSK-AR), yayımladığı son raporda asgari ücret, vergi yükü ve emeklilik gelirleri üzerinden Türkiye’de çalışanların yaşadığı geçim sıkıntısına dikkat çekti. “İşçi Sınıfının Geçim Krizi: Asgari Ücret, Vergi, Emeklilik” başlıklı raporda, artan yaşam maliyetleri karşısında ücretlerin yetersiz kaldığı ve gelir dağılımındaki bozulmanın derinleştiği vurgulandı.
AÇLIK SINIRININ GERİSİNDE KALDI
Rapora göre, 2026 yılı için belirlenen 28 bin 75 lira 50 kuruşluk net asgari ücret, yılın ilk aylarından itibaren temel ihtiyaçları karşılamakta yetersiz kaldı. Mayıs ayında dört kişilik bir ailenin açlık sınırının 34 bin 808 liraya yükseldiği belirtilirken, asgari ücret ile açlık sınırı arasındaki farkın 6 bin 732 liraya ulaştığı ifade edildi.
DİSK-AR verilerine göre mevcut asgari ücret, bir ailenin yalnızca gıda harcamalarının yüzde 80,7’sini karşılayabiliyor. Aynı dönemde yoksulluk sınırının ise 114 bin 348 liraya çıkarak asgari ücretin dört katını aştığı kaydedildi.
MİLLİ GELİRDEN ALINAN PAY AZALDI
Raporda, asgari ücretin yıllar içinde milli gelir içindeki payının da önemli ölçüde gerilediğine dikkat çekildi. 1974 yılında ortalama yıllık brüt asgari ücretin kişi başına gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 80,6’sına denk geldiği hatırlatılırken, bu oranın 2026 yılında yüzde 45,7’ye düştüğü belirtildi. Araştırmada, 1974 yılındaki seviyenin korunması halinde 2026 yılında aylık brüt asgari ücretin yaklaşık 58 bin 245 lira olması gerektiği hesaplandı.
DİSK-AR raporunda vergi sistemine yönelik değerlendirmeler de yer aldı. Gelir vergisi dilimlerinin enflasyon karşısında yetersiz güncellenmesi nedeniyle çalışanların daha yüksek vergi oranlarıyla karşı karşıya kaldığı belirtilirken, ücretlilerin vergi yükünün şirketlere kıyasla daha ağır hale geldiği savunuldu.
EMEKLİLER ÇALIŞMAK ZORUNDA KALIYOR
Raporda emeklilerin ekonomik koşullarının da giderek zorlaştığı ifade edildi. Emekli aylıklarının asgari ücretin altında kaldığına işaret edilirken, geçim sıkıntısı nedeniyle her üç emekliden ikisinin ileri yaşlarda yeniden çalışma hayatına dönmek zorunda kaldığı öne sürüldü.
ÇÖZÜM İÇİN ÖNERİLER SIRALANDI
DİSK-AR, raporunda ücretlilerin alım gücünü artırmaya yönelik çeşitli önerilere de yer verdi. Asgari ücretin refah payı içerecek şekilde güncellenmesi, yüksek enflasyon dönemlerinde yılda birden fazla kez belirlenmesi, vergi adaletinin sağlanması, büyük servetlerin daha etkin vergilendirilmesi ve sendikal örgütlenmenin önündeki engellerin kaldırılması öneriler arasında yer aldı. Raporda, mevcut ekonomik yapının ücretliler üzerindeki baskıyı artırdığı belirtilerek, yapısal düzenlemeler hayata geçirilmediği takdirde gelir adaletsizliğinin daha da derinleşebileceği uyarısında bulunuldu.