Kalp krizi, kalbi besleyen damarlardan birinin tıkanması sonucu kalp kasının yeterli oksijeni alamamasıyla ortaya çıkıyor. Her iki cinsiyette de ciddi ve acil bir durum olan kalp krizinde belirtiler kişiden kişiye değişebiliyor. Ancak kadınlarda ortaya çıkan bazı belirtilerin daha kolay gözden kaçabilmesi, hastalığın fark edilmesini zorlaştırabiliyor.
Özellikle göğüs ağrısının hafif olması ya da hiç hissedilmemesi, kişinin yaşadığı durumu kalple ilişkilendirmemesine neden olabiliyor. Bunun yerine yorgunluk, stres, hazımsızlık veya yoğun çalışma temposu suçlanabiliyor.
SADECE GÖĞÜS AĞRISI DEĞİL
Kalp krizinin klasik belirtileri arasında göğüste baskı, sıkışma veya ağrı bulunuyor. Ancak kalp krizi sırasında vücudun farklı bölgelerinde de rahatsızlık hissedilebiliyor.
Kadınlarda nefes darlığı, olağandışı yorgunluk, bulantı, kusma, soğuk terleme, baş dönmesi ve sırt, omuz, kol, boyun veya çenede ağrı görülebiliyor. Bu belirtilerden biri tek başına kalp krizi anlamına gelmeyebilir; ancak özellikle birkaçının aynı anda ve aniden ortaya çıkması önem taşıyor.
Bu nedenle “Göğsüm ağrımıyor, kalbimde sorun olamaz” düşüncesi yanıltıcı olabiliyor.
ANİ YORGUNLUĞA DİKKAT
Günlük yaşamda yorgunluk oldukça yaygın bir şikâyet. İş yoğunluğu, uykusuzluk, stres veya fiziksel efor yorgunluğun çok sayıda nedeni arasında bulunuyor. Ancak kalp krizi sırasında ortaya çıkan yorgunluk alışılmış yorgunluktan farklı hissedilebiliyor.
Kişi kendisini aniden güçsüz hissedebilir, normalde kolaylıkla yaptığı işleri yapmakta zorlanabilir veya nefes almakta güçlük çekebilir. Özellikle bu durum başka belirtilerle birlikte ortaya çıkıyorsa ihmal edilmemesi gerekiyor.
MİDE RAHATSIZLIĞI SANILABİLİR
Kalp krizinin bazı belirtileri sindirim sistemi sorunlarını taklit edebiliyor. Bulantı, kusma, hazımsızlık veya karın bölgesinde rahatsızlık yaşayan bir kişi öncelikle mide problemi yaşadığını düşünebiliyor.
Bu durum özellikle göğüs bölgesinde belirgin bir ağrı bulunmadığında daha da yanıltıcı hale gelebiliyor. Oysa bulantıya nefes darlığı, terleme, baş dönmesi veya göğüs ve üst vücutta baskı eşlik ediyorsa kalp krizi ihtimali göz önünde bulundurulmalı.
SIRT AĞRISINA DİKKAT
Kalp kaynaklı ağrı her zaman yalnızca göğüste hissedilmiyor. Ağrı veya baskı sırta, omuzlara, kollara, boyna ya da çeneye yayılabiliyor.
Özellikle daha önce yaşanmamış, nedeni açıklanamayan ve başka belirtilerle birlikte görülen bu tür ağrılar önem taşıyor. Kadınların bu belirtileri yalnızca kas ağrısı, yorgunluk veya yanlış pozisyonda uyuma gibi nedenlere bağlamaması gerekiyor.
STRES BELİRTİLERİ MASKELEYEBİLİR
Çarpıntı, terleme, nefes darlığı ve göğüste sıkışma gibi belirtiler yoğun stres veya panik sırasında da görülebiliyor. Bu benzerlik, bazı durumlarda kalp krizinin fark edilmesini güçleştirebiliyor.
Ancak belirtilerin nedeninin evde kesin olarak ayırt edilmesi mümkün değil. Özellikle ilk kez ortaya çıkan, şiddetli veya giderek artan şikâyetlerde profesyonel değerlendirme gerekiyor.
BEKLEMEYİN
Kalp krizinde zaman büyük önem taşıyor. Belirtilerin kendiliğinden geçmesini beklemek veya kişinin kendi imkânlarıyla hastaneye ulaşmaya çalışması yerine acil sağlık hizmetlerinden yardım istenmesi gerekiyor.
Göğüste baskı veya ağrıya nefes darlığı, soğuk terleme, bulantı, bayılacak gibi olma ya da kola, sırta, boyna veya çeneye yayılan ağrı eşlik ediyorsa 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalı.
RİSK FAKTÖRLERİNİ BİLMEK ÖNENLİ
Kadınlarda kalp-damar hastalığı riskini artıran faktörler arasında yüksek tansiyon, yüksek kolesterol, diyabet, sigara kullanımı, fazla kilo, hareketsizlik ve ailede kalp hastalığı öyküsü bulunabiliyor.
Yaş ilerledikçe risk de artıyor. Bununla birlikte kalp krizi yalnızca ileri yaşlarda görülen bir sorun değil. Bu nedenle yaş ne olursa olsun, vücudun alışılmadık biçimde verdiği sinyaller dikkate alınmalı.
HIZLI DAVRANIN
Kadınlarda kalp krizinin belirtilerini bilmek, hastalığın erken fark edilmesi açısından önemli bir adım. Göğüs ağrısının bulunmaması kalp krizini dışlamadığı gibi, tek bir belirtiye odaklanmak da doğru olmayabilir.
Alışılmadık nefes darlığı, ani ve yoğun yorgunluk, bulantı, soğuk terleme, baş dönmesi veya üst vücutta açıklanamayan ağrı gibi belirtiler özellikle aniden başladıysa ciddiye alınmalı.
Kalp krizinde en önemli mesaj ise basit: Belirtileri küçümsememek ve acil yardım istemekte gecikmemek. Çünkü erken müdahale, kalp kasının zarar görmesini azaltmak ve yaşam şansını artırmak açısından kritik önem taşıyor.