Tanzanya’dan getirilen özel eğitimli keseli sıçanlar, Muratpaşa Belediyesi, GEA Arama Kurtarma Birliği ve APOPO iş birliğiyle dünyada bir ilk olarak Antalya’da çalışmalara başlayacak. Proje kapsamında daha önce kara mayınlarının ve tüberküloz hastalığının tespitinde görev alan özel eğitimli fareler, afetlerde ve enkazlarda insanlara ulaşabilmek için kullanılacak.
Kahraman farelerin eğitim süreci ve çalışmaları hakkında bilgi vermek amacıyla düzenlenen basın toplantısında konuşan GEA Takım Lideri Erkan Ataker, “GEA, arama kurtarma ve insani yardım faaliyetleri yapmak üzere kurulmuş bir ekip. Ulusal ya da uluslararası yaşamı tehdit eden afetlerde insani yardımlar yapmak amacıyla bölgelere gider. GEA ekibi, 1994’ten bu yana Birleşmiş Milletler Arama Kurtarma Ekipleri Tavsiye Grubu’nun da bir üyesi. Aslında bir operasyona 90 kişilik değil, 15 kişilik bir ekiple gidilebileceğini düşündük. 2002 yılında bu fikre ikna olundu. Daha hızlı ve hafif ekiplerin de etkin çalışmalar yapabildiği görülmüş oldu. Biz de böyle bir ekibiz” dedi.
‘BİR ŞANSIMIZ DAHA OLMALIYDI’
Erkan Ataker, “Bir enkaza yaklaştınız, seslendiniz, ses alamadınız. Köpeklerle baktınız, termal kamerayla baktınız ama yine de bulamadınız. ‘Neden bir şansımız daha olmasın?’ dedik. Denemeye değer olduğunu düşündük. Birkaç kez onları ziyarete gittik, tatbikatlarımıza geldiler. Ne tür ihtiyaçlarımız olduğunu gördüler. Proje bu şekilde başladı. Muratpaşa Belediyesi de desteklerini hiçbir zaman esirgemedi” diye konuştu.
‘BU PROJE İLE YENİ KAPILAR AÇILACAK’
Projenin destekçilerinden olan Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dekan Yardımcısı Doç. Dr. Engin Yenice ise, “Heyecan verici bir projenin içinde olmak bize mutluluk veriyor. Fakültemiz kuruluşundan bu yana 25 binden fazla mühendis mezun etti. Bugün 11 bölüm ve 5 uygulama çiftliğiyle çalışmalarına devam ediyor. Yürütülen bu proje hem arama kurtarma operasyonlarında hem de hayvan eğitimi çalışmalarında ilerleme kaydedilebilecek büyük bir potansiyele sahip. Elde edilen verilerle yeni kapılar açılacak ve yeni standartlar belirlenecek. Üniversitemiz, farelerin Tanzanya’dan getirilmesinde katkı sundu, bundan sonra da katkı sunmaya devam edecek” diye konuştu.
KOKU ALMA YETENEKLERİ ÇOK ÖNEMLİ
Nörobilim uzmanı ve program lideri Daniel Giongrosso, “APOPO’nun misyonu, yenilikçi vizyonuyla insanların hayatına değer katmak. APOPO, 25 yıldan uzun süredir kahraman farelerin eğitimiyle ilgileniyor. Muhteşem koku alma yetenekleri sayesinde hem kara mayınlarının hem de tüberküloz hastalığının tespitinde büyük katkılar sundular. Şimdi tamamen yeni bir araştırma alanında birlikte çalışıyoruz. Kahraman farelerimiz, arama kurtarma çalışmalarında bize önemli katkılar sağlayacak. Ufak ve çevik olmaları nedeniyle enkazlarda her noktaya ulaşabiliyorlar. Bunun yanında harika koku alma yetenekleri de bizim için çok önemli” diye konuştu.
BÜYÜK YARDIMLARI OLACAK
Daniel Giongrosso, “Fareler iki noktada büyük katkı sağlayacak. Birincisi, kazazedelerin bulunması. Eğitimlerimizde farelerin üzerlerine yerleştirilen özel bir donanım sayesinde insanları bulmalarını ve iletişim kurarak haber vermelerini hedefliyoruz. Komut aldıktan sonra başlangıç noktasına geri dönebiliyorlar. Aynı zamanda enkazın içeriğini analiz etme konusunda da bize yardımcı olacaklar. Üzerinde çalıştığımız teknolojide farelerin giydiği donanımda iki yönlü iletişim sağlayan bir sistem ve kamera bulunuyor. Fareler enkaz altında dolaşırken video kaydı alıyor ve bu da bize çok değerli veriler sunuyor. Bu sayede arama kurtarma ekipleri enkazın içeriğini daha iyi anlayabilecek. Aynı zamanda iki yönlü iletişim sayesinde enkaz altındaki kişilerle iletişim kurulabilecek” ifadelerini kullandı.
‘ÖNCÜ OLDUK’
“Tüm partnerlerimize ve destekçilerimize teşekkür ediyorum” diyen Daniel Giongrosso, “GEA, arama kurtarma çalışmalarında farelerin katkısını tanıdı ve kapsamlı iş birlikleri sağladı. Araştırma ortaklıkları için Ankara Üniversitesi’ne, Muratpaşa Belediyesi’ne ve Belediye Başkanı Ümit Uysal’a destekleri için teşekkür ediyorum. Dünyada değişimin nasıl yapılabileceği konusunda öncü olduk” ifadeleriyle sözlerini sonlandırdı.
Basın toplantısında son olarak söz alan Muratpaşa Belediye Başkanı Ümit Uysal ise, “İnovatif çalışmalarını deprem kuşağında yer alan ülkemizle paylaştıkları ve kahraman fareleri Afrika ile iklim uyumu yüksek olan Antalya’ya getirdikleri için APOPO’ya teşekkür ediyorum. GEA’ya ilçemize kattıkları için teşekkür ediyorum” dedi.
KENTSEL DÖNÜŞÜMDE YETKİ İLÇE BELEDİYELERİNDE OLMALI
Başkan Ümit Uysal, “Umarım kahraman farelere hiç ihtiyaç olmaz. Ancak sık afet yaşayan bir ülke olarak bu tür inovatif projelere zemin oluşturmak zorundayız. Muratpaşa’da inşaat anlamında teknik uygulamalarımız var. Gönül ister ki kentsel dönüşüm yetkilerinin tamamı ilçe belediyelerine devredilsin. Yetkilerin büyük oranda merkeziyetçi yapıda olması, kentsel dönüşümün hızını ve etkinliğini olumsuz etkiliyor. Bu projeye destek vermeyi bu nedenle uygun gördük. Şehrimizde arama kurtarma gönüllülerinin eğitimi GEA ile yapıldı. Bu çalışmaların önemli bir uzantısı olarak kahraman fareler projesine destek verdik” dedi.
Başkan Uysal sözlerini, “Çalışmanın geldiği nokta son derece umut verici. Eğitici arkadaşlara teşekkür ediyorum. Umarım hiç afet olmaz ve bu çalışmalara ihtiyaç duyulmaz. Ancak ülkemizin afet gerçeği bu hazırlıkları zorunlu kılıyor. Projenin bir diğer önemli yönü ise insanlara inovasyon ruhu kazandırması ve ufuk açması. Avrupa’nın en büyük inovasyon merkezlerinden birine sahip bir belediye olarak bu tür çalışmalara büyük önem veriyoruz. Tüm paydaşlara teşekkür ediyor, hayırlı olmasını diliyorum” ifadeleri ile sonlandırdı.
6 FARE GETİRİLDİ
Belçika merkezli APOPO kuruluşu ile yürütülen proje kapsamında 5 erkek ve 1 dişi olmak üzere 6 Afrika keseli sıçanı Türkiye’ye getirildi. ‘Kahraman Fareler’ olarak adlandırılan bu canlılar Jo, Caruso, Wagner, Billy, Kiriya ve Daniel isimleriyle Muratpaşa’da eğitim ve operasyonel hazırlıklarını sürdürmeye devam edecek. Proje ile özellikle deprem riski taşıyan Antalya için arama kurtarma süreçlerinde yenilikçi ve tamamlayıcı, bilim temelli bir model sunulması hedefleniyor.
Basın toplantısının ardından Muratpaşa Belediye Başkanı Ümit Uysal Jo isimli Afrika keseli sıçanını besleyerek yetkililerden bilgiler aldı. Muratpaşa İlçesi’nde proje için tahsis edilen alanda farelerin beslenmesi, eğitimi ve kaslarının güçlü kalması için sportif oyunlar oynayabilecekleri alanlar bulunuyor.