Kiracılar Dayanışma Derneği Başkanı Cengiz Kul’un 14 Kasım 2023’te TBMM’ye sunduğu kira sorunlarına ilişkin çözüm önerilerinden biri karşılık buldu. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hayata geçirilen e-Devlet üzerinden kira sözleşmesi uygulamasıyla ev sahibi ve kiracı bilgilerinin dijital ortamda kayıt altına alınması hedefleniyor.
Kiracılar Dayanışma Derneği Başkanı Cengiz Kul, 14 Kasım 2023 tarihinde 16 kişilik ekiple Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne giderek tüm siyasi partilere kiracıların yaşadığı sorunlara ilişkin hazırlanan çözüm önerisi dosyasını sundu. Aradan geçen süreçte kira sözleşmelerinin e-Devlet üzerinden hazırlanmasına yönelik uygulama devreye alındı.
İLK FAZ 2024’TE BAŞLADI
Hazine ve Maliye Bakanlığınca kira sözleşmelerinin e-Devlet üzerinden güvenilir şekilde hazırlanmasına ilişkin hizmetin birinci fazı 4 Kasım 2024’te vatandaşların kullanımına açıldı. Uygulamayla taşınmaz sahibi gerçek kişiler, e-Devlet Kapısı’ndaki ‘Kira Sözleşmesi İşlemleri’ bölümü üzerinden sözleşme hazırlayabiliyor. Hazırlanan sözleşme, kiracı ve varsa kefilin onayına sunuluyor. Uygulamanın ikinci fazına ise 9 Mayıs 2025’te geçildi. Bu aşamayla birlikte emlak danışmanları ve yetkilendirilen kişilere de sözleşme hazırlama ve tarafların, yani taşınmaz sahibi veya hissedar, kiracı ve varsa kefilin onayına sunma imkanı sağlandı.
SÖZLEŞMELER GÜNCELLENEBİLİYOR
Kullanıcı talepleri doğrultusunda geliştirilmeye devam edilen sisteme ‘Hata Düzeltme’ ve ‘Güncelleme’ fonksiyonları da eklendi. Onaylanan sözleşmelerde yazım, rakam veya bilgi girişlerindeki maddi yanlışlıklar 15 gün içerisinde giderilebiliyor. ‘Güncelle’ fonksiyonuyla ise sözleşme taraflarının iletişim bilgileri, kira tutarı ve kira ödemesine ilişkin bilgiler güncel tutulabiliyor. Uygulama kapsamında kira sözleşmeleri için zaman damgalı ‘barkodlu belge’ oluşturulabiliyor. Belgelerin doğrulama işlemi de e-Devlet Kapısı üzerinden gerçekleştirilebiliyor. Öte yandan Bakanlık tarafından bütün kira sözleşmelerinin e-Devlet üzerinden yapılmasını zorunlu hale getirecek çalışma da yürütülüyor.
‘DİJİTAL SİSTEM TEK BAŞINA KİRA SORUNUNU ÇÖZMEZ’
Kiracılar Dayanışma Derneği Başkanı Cengiz Kul, Hazine ve Maliye Bakanlığının devreye aldığı e-Devlet üzerinden kira sözleşmesi uygulamasını değerlendirdi. Kul, uygulamanın doğru şekilde hayata geçirilmesi halinde kira piyasasında önemli bir adım olacağını belirterek, şunları söyledi: “Hazine ve Maliye Bakanlığının devreye aldığı e-Devlet üzerinden kira sözleşmesi uygulamasını, doğru uygulandığı takdirde kira piyasasında önemli bir adım olarak değerlendiriyoruz. Artıları açık. Kira sözleşmelerinin dijital ortamda kayıt altına alınması, ev sahibi ve kiracı arasındaki ‘Ben böyle imzalamadım’ tartışmalarını azaltabilir. Sözleşmelerin daha şeffaf, güvenli ve ulaşılabilir olması sağlanabilir. Kayıt dışılığın önüne geçilmesi ve sahte sözleşmelerin azaltılması açısından da önemli bir sistemdir.”
‘KİRACIYI ZOR DURUMDA BIRAKACAK BİR ARACA DÖNÜŞMEMELİ’
Sistemin bazı riskleri de beraberinde getirebileceğine dikkat çeken Kul, kiracıların kişisel verilerinin korunması gerektiğini vurgulayarak şu ifadeleri kullandı: “Ancak eksileri ve dikkat edilmesi gereken noktalar da vardır. Her şeyden önce bu sistem, kiracıyı daha da zor durumda bırakacak bir denetim aracına dönüşmemelidir. Kiracının kişisel verileri korunmalı, sözleşme şartları açık ve anlaşılır olmalı, tarafların hakları eşit şekilde güvence altına alınmalıdır. Ayrıca dijital sistem tek başına kira sorununu çözmez! Asıl sorun; fahiş kira bedelleri, keyfi tahliyeler, hukuka aykırı artışlar ve kiracının barınma hakkının yeterince korunamamasıdır.”
‘ASIL MESELE, BARINMA HAKKINI GÜVENCE ALTINA ALMAK’
Dernek olarak kira sözleşmelerinin e-Devlet üzerinden yapılmasını desteklediklerini ifade eden Kul, sistemin ücretsiz, şeffaf ve güvenli olması gerektiğini söyledi. Kul, “Bizim önerimiz nettir. Kira sözleşmeleri e-Devlet üzerinden yapılabilir, ancak sistem mutlaka şeffaf, ücretsiz, güvenli ve hem kiracının hem ev sahibinin hakkını koruyan bir yapıda olmalıdır. Çünkü mesele sadece sözleşmeyi dijitalleştirmek değildir. Asıl mesele, barınma hakkını güvence altına almaktır. Kayıt dışılığı önleyen her uygulamayı destekliyoruz. Ancak hiçbir sistem, kiracının haklarını görmezden gelen bir yapıya dönüşmemelidir. Dijitalleşme varsa, adalet de olmalıdır” dedi.