Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan “Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik”, Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Düzenlemeyle araç kiralama sektöründe yetki belgesi zorunluluğu getirilirken, kiralama işletmelerinin araç sayısı, araçların yaşı ve kilometresi ile depozito, hasar ve rezervasyon süreçlerine ilişkin yeni kurallar belirlendi.
YETKİ BELGESİ ZORUNLU OLACAK
Yönetmeliğe göre ticari faaliyet kapsamında motorlu kara taşıtı kiralama hizmeti sunabilmek için yetki belgesi alınması gerekecek. Yetki belgesi, işletmenin bulunduğu yerdeki ticaret il müdürlüğü tarafından Bilgi Sistemi üzerinden düzenlenecek.
Yetki belgesi alacak işletmelerin gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olması, ilgili meslek odasına kayıtlı bulunması ve faaliyet konuları arasında motorlu kara taşıtı kiralamanın yer alması şartı aranacak. İşletme sorumlusunun ise en az ilköğretim mezunu olması, 18 yaşını doldurması ve mesleki yeterlilik belgesine sahip olması gerekecek.
KİRALAMA ŞİRKETLERİNE ARAÇ SAYISI ŞARTI
Yönetmelikle kiralama işletmelerine asgari araç sayısı şartı da getirildi. Büyükşehir belediyesi olan illerin nüfusu 30 bini geçen ilçelerinde faaliyet gösteren işletmelerin en az 10 araç bulundurması gerekecek. Bu araçlardan en az 5'inin işletme adına tescilli olması, ayrıca en az 2'sinin hibrit veya yalnızca elektrik motorlu olması ve bunlardan birinin Türkiye’de üretilmiş olması şartı aranacak.
Nüfusu 30 bini geçmeyen ilçeler ile büyükşehir olmayan illerde ise en az 5 araç bulundurulması ve bunlardan en az 2'sinin işletme adına tescilli olması gerekecek.
Klasik taşıtlar hariç kiralamaya konu araçların model yılına göre 6 yaşından büyük olmaması ve elektrikli araçlarda 300 bin, diğer araçlarda ise 180 bin kilometre sınırının aşılmaması gerekecek. Araçların ağır hasar kayıtlı olmaması, muayenelerinin geçerli bulunması ve zorunlu mali sorumluluk sigortasının olması da şartlar arasında yer alacak.
DEPOZİTOYA SINIR GETİRİLDİ
Yeni düzenlemeyle araç kiralamalarında alınabilecek depozito tutarına da sınır getirildi. Altı gün ve daha kısa kiralamalarda en fazla üç günlük, 7 ila 29 günlük veya haftalık kiralamalarda ise en fazla yedi günlük kira bedeli tutarında depozito alınabilecek.
Kiracıdan depozito karşılığında çek, senet, teminat mektubu, kefaletname veya benzeri borç doğurucu belgeler alınamayacak. Depozitonun, özel olarak belirtilen durumlar dışında, kira sözleşmesinin sona ermesi ve aracın iade edilmesini takip eden 7 gün içinde iade edilmesi gerekecek.
HASAR İÇİN EKSPERTİZ RAPORU ZORUNLU
Araç kiralama döneminde meydana gelen hasar ve arızalarda kiracının sorumluluğuna ilişkin de yeni kurallar getirildi. Kiracıdan hasar veya arıza bedeli talep edilebilmesi için hasarın ve maliyet tutarının yetkili ve bağımsız bir ekspertiz raporuyla belgelenmesi zorunlu olacak.
Araç teslim ve iade belgelerinde yer almayan hasar ve arızalar için kiracıdan ücret talep edilemeyecek. Ayrıca kiracıdan kaynaklanmadığı açıkça belli olan hasar veya arızalarda onarım masrafı, değer kaybı ve kira kaybı gibi bedeller kiracıdan tahsil edilemeyecek.
REZERVASYONLARDA TÜKETİCİ KORUNACAK
Ön ödemeli rezervasyonlarda işletmelerin rezervasyon formu düzenlemesi ve formu elektronik ortamda kiracıya iletmesi gerekecek. Rezervasyonun ön ödeme yükümlülüğü doğurduğu, onay öncesinde kiracıya açık ve anlaşılır şekilde bildirilecek.
Kiracı, teslim saatinden en az 24 saat önce rezervasyonu iptal ettiğinde herhangi bir bedel ödemeyecek. Teslim saatinden önceki son 24 saat içinde yapılan iptallerde ise sözleşmede belirtilmesi şartıyla en fazla bir günlük kira bedeli tutarında iptal ücreti alınabilecek. İptal halinde kira, diğer hizmet bedelleri ve depozitonun iadesi 7 gün içinde yapılacak.
İLAN PLATFORMLARINA DA YÜKÜMLÜLÜK GETİRİLDİ
Kiralık araç ilanı yayımlayan platformlar, işletmelerin yetki belgelerini kontrol etmek ve yetki belgesi bulunmayan işletmelerin ilan yayımlamasına izin vermemekle yükümlü olacak.
İlanlarda aracın marka, ticari ad, cins, tip, model yılı, enerji türü, donanım, segment ve kilometre bilgilerinin yanı sıra detaylı görsellerine de yer verilmesi gerekecek. Yanıltıcı bilgi ve belge içeren ilanlara izin verilmeyecek.
MEVCUT İŞLETMELERE SÜRE VERİLDİ
Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla araç kiralama faaliyeti yürüten işletmelerin faaliyetlerine devam edebilmeleri için 1 Temmuz 2027 tarihine kadar yetki belgesi alması gerekecek.
Bazı mevcut işletmeler için araç sayısı, araç yaşı ve kilometresi gibi şartların uygulanmasında ise 1 Ocak 2028 tarihine kadar geçiş süreci öngörüldü. Yönetmeliğin 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe gireceği bildirildi.