Antalya’da küçük esnaf, artan kira, elektrik ve işçilik giderlerinin yanı sıra zincir marketlerin genişleyen faaliyet alanı nedeniyle giderek ağırlaşan rekabet koşulları karşısında ayakta kalma mücadelesi veriyor. Antalya Kasaplar Odası Başkanı Osman Yardımcı, zincir marketlerin genişleyen ürün yelpazesinin mahalle esnafı üzerindeki rekabet baskısını artırdığını belirtti.
Antalya’da küçük esnaf, artan işletme giderleri ve zincir marketlerin genişleyen faaliyet alanı karşısında ayakta kalma mücadelesi veriyor. Türkiye Kasaplar Besiciler Et ve Et Ürünleri Federasyonu Başkanı ve Antalya Kasaplar Odası Başkanı Osman Yardımcı, zincir marketlerin yalnızca gıda ürünleriyle sınırlı kalmayıp çok geniş bir ürün yelpazesiyle faaliyet göstermesinin mahalle esnafı üzerindeki baskıyı artırdığını söyledi. Kasap esnafının yaşadığı sorunların yalnızca sektör içindeki gelişmelerle açıklanamayacağını belirten Yardımcı, kira, elektrik, personel ve sigorta gibi sabit giderlerdeki artışın işletmelerin kazancını önemli ölçüde erittiğini ifade etti. Esnafın müşteriye ulaşmakta zorlandığını belirten Yardımcı, ekonomik koşulların vatandaşın alışveriş alışkanlıklarını da değiştirdiğini kaydetti.
Zincir marketlerin faaliyet alanlarının sınırlandırılması gerektiğini savunan Yardımcı, “Türkiye’de marketlerin çok farklı sektörlerdeki ürünleri aynı çatı altında satışa sunması haksız rekabet oluşturuyor. Bugün bir zincir markete girdiğinizde yalnızca temel gıda ürünlerini değil, kırtasiye malzemesinden ayakkabıya, temizlik ürünlerinden kasap reyonuna kadar çok sayıda ürünü aynı yerde bulabiliyorsunuz. Bu durum mahallede ayrı ayrı faaliyet gösteren binlerce küçük işletmenin müşteri kaybetmesine neden oluyor. Bir market şubesi açılırken çevresindeki esnafın ne kadar etkileneceği de artık düşünülmeli” dedi.
‘KÜÇÜK ESNAFIN GİDERLERİ SÜREKLİ ARTIYOR’
Esnafın en büyük sorunlarından birinin satışlardan çok işletme maliyetleri olduğunu belirten Yardımcı, “Esnafın kazancı aynı hızla artmazken giderleri sürekli yükseliyor. Kiranızı ödeyeceksiniz, elektriğinizi ödeyeceksiniz, çalışanınızın maaşını ve sigortasını karşılayacaksınız. Bunun yanında vergi, muhasebe ve diğer işletme giderleri var. Küçük bir işletmenin bütün bu yüklerin altında ayakta kalması her geçen gün daha zor hale geliyor” diye konuştu.
‘MAHALLE ESNAFI SADECE BİR İŞLETME DEĞİL’
Mahalle esnafının ekonomik hayatın yanı sıra sosyal yaşamın da önemli bir parçası olduğuna dikkat çeken Yardımcı, “Mahalle kasabı müşterisini tanır, ihtiyacını bilir, yıllardır aynı insanlarla alışveriş yapar. Esnaf dediğimiz yapı yalnızca ürün satan bir işletme değildir. Mahallenin bir parçasıdır. Küçük esnafın yok olması, bu kültürün de giderek kaybolması anlamına gelir. Bu nedenle mesele yalnızca bir kasabın veya bir bakkalın ayakta kalması değildir” ifadelerini kullandı.
Zincir marketlerin sayısındaki artışa dikkat çeken Yardımcı, “Bir zincir marketin arkasında büyük bir sermaye ve satın alma gücü var. Mahalle esnafının ise böyle bir gücü bulunmuyor. Her geçen gün zincir marketlerin şube sayısı artarken küçük işletmelerin sayısı azalıyor. Bazen bir market açılıyor, aynı bölgede bir kasap, bir bakkal ya da başka bir esnaf kepenk kapatmak zorunda kalıyor. Bu tabloya artık seyirci kalınmaması gerekiyor” dedi.
‘PAZAR GÜNÜ VE ÇALIŞMA SAATLERİ DÜZENLENMELİ’
Avrupa’daki uygulamalara da değinen Yardımcı, “Avrupa’nın birçok ülkesinde zincir marketlerin çalışma saatleri ve sattıkları ürünler belirli kurallara bağlı. Bizde ise çok daha geniş bir çalışma düzeni var. Küçük esnafın rekabet edebilmesi için zincir marketlerin özellikle pazar günü çalışma düzeni ve kapanış saatleri yeniden ele alınmalı. Herkesin aynı şartlarda rekabet edebileceği bir sistem oluşturulmalı” diye konuştu.
Küçük işletmelerin ayakta kalabilmesi için daha güçlü finansal desteklere ihtiyaç olduğunu vurgulayan Yardımcı, “Esnafın bugün en büyük ihtiyacı nefes alabilmek. Kira, elektrik ve personel giderlerini karşılayabilmesi için verilen desteklerin günün ekonomik şartlarına göre yeniden düzenlenmesi gerekiyor. Geçmişte verilen destek miktarları bugünün maliyetleri karşısında yeterli değil. Esnafın işini sürdürebilmesi için daha güçlü ve uzun vadeli destek paketlerine ihtiyaç var” dedi.
‘VATANDAŞ DA ESNAFI YAŞATABİLİR’
Vatandaşların alışveriş tercihlerinin küçük işletmelerin geleceği açısından önemli olduğunu belirten Yardımcı, “Vatandaşlarımızdan alışveriş yaparken mahalle esnafını da düşünmelerini istiyoruz. Bir işletmenin kapanması yalnızca o işletme sahibini değil, çalışanını, ailesini ve bulunduğu mahalleyi etkiliyor. Biz devletimizin denetiminden kaçmıyoruz. Ancak zincir marketlerle küçük esnaf arasındaki rekabet koşullarının da adil hale getirilmesini istiyoruz. Esnaf yaşarsa mahalle yaşar, mahalle yaşarsa şehir kazanır” ifadelerini kullandı.