ANTALYA, Türkiye’nin örtü altı üretiminin yaklaşık yüzde 40’ını karşılayarak tarımsal stratejide hayati bir rol oynamaya devam ediyor. Ancak son yıllarda katlanan maliyetler, su kaynaklarındaki azalma ve imar baskısı, yıllık 6-7 milyon tonluk üretim kapasitesini tehdit eder hale geldi. Anahtar Parti Antalya İl Tarım Politikaları Başkanı Cemil Çobanoğlu, sektörün içinde bulunduğu darboğazı ve çözüm önerilerini içeren bir değerlendirme paylaştı.
MALİYET KISKACINDA ÜRETİCİ
Anahtar Parti Antalya Tarım Politikaları Başkanlığı tarafından yapılan değerlendirmede yer alan verilere göre, son üç yılda gübre fiyatları yüzde 200’ün üzerinde artarken mazotun üretim maliyetindeki payı yüzde 30 seviyelerine ulaştı. Verileri değerlendiren Çobanoğlu, tarım sektöründeki ekonomik baskının üreticiyi faaliyetlerini sürdüremez noktaya getirdiğini belirterek özellikle girdi maliyetlerindeki fahiş artışlara vurgu yaptı.
Çobanoğlu'nun sektördeki güncel tabloyu özetleyen açıklamasında şu ifadelere yer verildi: "Gübre fiyatlarının yüzde 200’ün üzerinde arttığı, mazotun üretim maliyetlerindeki payının yüzde 25-30 seviyelerine ulaştığı ve sera üretiminde kullanılan enerji maliyetlerinin yüzde 150’ye varan oranlarda yükseldiği belirtilmiştir. Bu durumun, satış fiyatlarının aynı ölçüde artmaması nedeniyle çiftçilerin ciddi gelir kayıpları yaşamasına neden olduğu ifade edilmiştir."
İMAR BASKISI TEHLİKESİ
Antalya’nın tarımsal geleceğini tehdit eden bir diğer unsurun su krizi ve toprak kaybı olduğu hatırlatılan Çobanoğlu’nun açıklamasında yer altı su seviyelerinin her yıl ortalama 1-2 metre düştüğü kaydedilirken verimli arazilerin betonlaşmasına karşı şu uyarı yapıldı: "Son 10 yılda özellikle kıyı ovalarında verimli tarım arazilerinin imar baskısı nedeniyle kaybedildiği, bu sürecin uzun vadede gıda güvenliği açısından ciddi riskler barındırdığı görülüyor"
FİYAT FARKI YÜZDE 300’E ÇIKTI
Üreticinin tarlada düşük fiyata sattığı ürünün rafa gelene kadar fahiş oranlarda değer kazandığına değinilen Çobanoğlu’nun değerlendirmesinde, pazarlama sistemindeki çarpıklık şu sözlerle eleştirildi: "Üretici ile tüketici arasındaki fiyat farkının bazı ürünlerde yüzde 300’e kadar çıktı. Tarlada düşük fiyatla satılan ürünlerin tüketiciye çok daha yüksek fiyatlarla ulaşması, mevcut sistemin sağlıklı ve sürdürülebilir olmadığını gösteriyor. Raporda, ihracat kanalında ise yıllık 2 milyar dolara yaklaşan hacme rağmen, pestisit kalıntıları nedeniyle yaşanan geri dönüşler ve lojistik maliyetlerin sektörü kırılganlaştırdığı ifade edildi. Ayrıca, tapu sorunları nedeniyle ÇKS kaydı yaptıramayan çiftçilerin devlet desteğinden mahrum kalmasının ‘kayıt dışı üretim’ sorununu derinleştirdiği bildirildi."
‘TARIM MİLLİ GÜVENLİK SORUNUDUR’
Anahtar Parti Antalya İl Tarım Politikaları Başkanı Sayın Cemil Çobanoğlu, yaşanan krizden çıkış için yol haritası önerdi. Tarımın bir ekonomi başlığından ziyade ‘milli güvenlik meselesi’ olarak ele alınması gerektiğini belirterek, "Girdi maliyetlerini düşürecek güçlü ve denetlenebilir kooperatifçilik sisteminin hayata geçirilmesi, planlı ve sürdürülebilir üretim modeline geçilmesi, modern sulama yatırımlarının hızlandırılması ve tarım arazilerini koruyacak kararlı yasal düzenlemelerin yapılması gerektiği belirtilmiştir” ifadelerini kullandı. Çobanoğlu, tarım politikalarının Ankara’dan değil, doğrudan yerelde üreticiyle birlikte şekillendirilmesi gerektiği belirtti.