Alanya Alaaddin Keykubat Üniversite (ALKÜ) teknoloji alanında yenilikleri yakından takip ederek bu alanın öncü üniversitelerinden olma hedefine emin adımlarla yürümeye devam ediyor. İlk üçü Orta Doğu Teknik Üniversitesi, İstanbul Teknik Üniversitesi ve Boğaziçi Üniversitesinde yapılan Teknoloji Günleri’nin dördüncüsü ALKÜ’de gerçekleştirildi. ALKÜ Alev Alatlı Konferans Salonu’nda düzenlenen etkinliğe Rektör Yardımcıları Prof. Dr. Mehmet Kılıç, Prof. Dr. Atıf Bayramoğlu ve akademisyenler katıldı.

Bilim ve teknoloji konuşuldu
ALKÜ tarafından düzenlenen 4. Teknoloji Günleri, teknoloji, yapay zekâ, siber güvenlik ve dijital dönüşüm alanlarında önemli akademisyen ve uzmanların katılımıyla gerçekleştirildi. Etkinlik kapsamında ABD Portland Üniversitesinden Prof. Dr. Tuğrul Daim, Boğaziçi Üniversitesi Yönetim Bilişim Sistemleri Bölümü Kurucusu Prof. Dr. Nuri Başoğlu, Ege Üniversitesi Siber Güvenlik Bölümü Kurucusu Prof. Dr. Haydar Yalçın, Milli Savunma Üniversitesi Deniz Güvenliği Mükemmeliyet Merkezinden (MARSEC) Albay Özden Koral, İsviçre Swiss Business School’dan Doç. Dr. Eyüp Kahveci ve ALKÜ Endüstri Mühendisliği Bölümünden Öğr. Üyesi Doç. Dr. Gülin Bolatan bilgi ve deneyimlerini paylaşarak teknoloji alanındaki güncel gelişmeleri değerlendirdi. Etkinlikte ALKÜ ile ortak yapılacak projelerin müjdesi verildi. Etkinlikte teknolojik dönüşümün farklı boyutları ele alınırken akademi ve sektör arasında etkileşim ve bilgi paylaşımı sağlandı. Etkinliğin gerçekleştirilmesine verdikleri desteklerden dolayı ALKÜ Rektörü Prof. Dr. Kenan Ahmet Türkdoğan’a ve ALKÜ ailesine teşekkür edildi.

İşte Mustafa Alper Oral’ın Ekspres’e verdiği röportaj:

- Antalya, nüfusu ve ekonomisiyle artık birçok ülkeden daha büyük bir şehir. Sizce Antalya’nın önündeki en büyük tehdit plansız büyüme mi, yönetim eksikliği mi yoksa vizyon eksikliği mi?

Bence maalesef üçünün de etkisi var. Antalya bugün nüfusu itibarıyla birçok ülkeden daha büyük bir şehir. Bunun yanında ağırladığı misafir sayısı açısından da dünyanın en önemli turizm bölgelerinden birisi. Dolayısıyla artık Antalya’yı sadece bir şehir olarak değil, büyük bir metropol ve dünya ölçeğinde bir turizm merkezi olarak değerlendirmek zorundayız.

Ancak şehrin plansız büyüdüğü de bir gerçek. Antalya’nın 640 kilometrelik sahil bandında neredeyse her ilçenin farklı bir imar anlayışı var. Antalya’nın tamamını kapsayan, uzun vadeli ve ortak bir planlama anlayışının eksikliğini bugün çok net görüyoruz.

Bir diğer sorun ise yönetimlerin ve şehrin dinamiklerinin ortak bir hedef etrafında yeterince buluşamaması. Antalya’da çok değerli yöneticiler, bürokratlar, iş insanları, meslek kuruluşları ve sivil toplum temsilcileri var. Ancak bugüne kadar bu insanların ve kurumların gücünü ortak bir akla ve ortak bir şehir vizyonuna dönüştürmekte yeterince başarılı olamadık. Burada siyaset kurumunun da sorumluluğu var. STK’ların, meslek kuruluşlarının ve odaların siyasetten uzak durduğu dönemlerde siyaset de şehrin gerçek sorunlarından uzaklaşabiliyor. Bunun yanında Antalya’yı yeterince tanımayan, şehrin dinamikleriyle temas kurmayan kontenjan siyasetçilerin de kente dokunamadığını düşünüyorum.

Belki de en önemlisi, bu şehirde vizyon sahibi insanların zaman zaman kendilerini geri plana çekmiş olması. Antalya’nın geleceğine ilişkin söz söylemesi gereken insanların daha fazla sorumluluk alması gerekiyor. Artık Antalya’nın günü kurtaran değil, 20-30 yıl sonrasını planlayan bir şehir aklına ihtiyacı var. Bunun için de siyasetinden iş dünyasına, STK’larından meslek odalarına kadar herkesin ortak bir Antalya vizyonu etrafında buluşması gerektiğine inanıyorum.

- Sürekli “Antalya stratejik bir şehir” diyorsunuz. Peki bu stratejik gücü ekonomik kazanca dönüştürebiliyor muyuz, yoksa potansiyelimizi tüketiyor muyuz?

Maalesef bu sorunun cevabına bugün için “hayır” diyebiliriz. Antalya şu anda ne tam anlamıyla bir tarım kenti, ne bir turizm kenti ne de bir sanayi kenti. Aslında üçünün de çok güçlü tarafları var. Ama bunlardan herhangi birinde “biz en iyiyiz ve bu üstünlüğümüzden en fazla ekonomik değeri biz elde ediyoruz” diyemiyoruz. Bence Antalya’nın artık bu konuda bir karar vermesi gerekiyor. Turizm mi? Tarım mı? Sanayi mi? Ya da bunların tamamını birlikte mi geliştireceğiz? Eğer hepsini birlikte geliştireceksek, bunların birbirleriyle ilişkisini ve şehir ekonomisindeki dağılımını doğru planlamamız gerekiyor.

Turizm açısından Antalya gerçekten bir mucize. İnanılmaz güzel bir iklimimiz, eşsiz bir doğamız, emsalsiz tarihi ve antik kentlerimiz, gastronomimiz ve çok güçlü bir kültürümüz var. Dünyanın en önemli turizm destinasyonlarından biriyiz. Ancak bu potansiyelin ekonomik karşılığını, özellikle şehre ve esnafa dağılımını istediğimiz ölçüde sağlayamıyoruz.

Tarımda da Antalya artık bir dünya markası olma yolunda. Ancak çiftçinin durumu ortada. Antalya Hali’nin ekonomik durumu ortada. Ürettiğimiz değerin üreticiye ve şehir ekonomisine ne kadar yansıdığı konusunda ciddi sorunlarımız var. Sanayi tarafında ise Bursa, Kocaeli veya Gaziantep kadar güçlü bir sanayi altyapımız olduğunu söyleyemeyiz. Fakat burada da Antalya’nın önemli bir potansiyeli olduğunu düşünüyorum. Özellikle mevcut ekonomik koşulların sanayiciyi ve yatırımcıyı zorladığı bir dönemde, şehrin sanayi politikasını yeniden ele almak gerekiyor. Dolayısıyla mesele Antalya’da potansiyel olup olmaması değil. Potansiyelimiz fazlasıyla var. Mesele, bu potansiyeli nasıl bir şehir ekonomisine dönüştüreceğimiz. Antalya’nın artık sadece büyüyen değil, ürettiği değeri kendi içinde tutabilen ve bunu refaha dönüştürebilen bir şehir olması gerekiyor.

- Antalya’nın en kronik üç sorununu bugün çözme yetkiniz olsa ilk hangi adımları atardınız?

Ben bütün çözüm önerilerinden önce “Antalyalılık bilincinin” geliştirilmesi gerektiğini düşünüyorum. Çünkü Antalya’nın sorunlarının tamamı aslında birbirine bağlı. Bu şehri gerçekten korursak ve kendimizi bu şehre ait hissedersek; Antalya’nın tarımını, dağını, taşını, ormanını, denizini ve doğal güzelliklerini de düşünür ve koruruz. Çevremize sahip çıkarız. Turizmde müşteriye yaklaşımımızdan, sanayide üretim anlayışımıza kadar yaptığımız her işte şehrimizi düşünerek hareket ederiz. Antalya’yı sadece faydalandığımız bir eşya gibi görmemeliyiz. Bu şehrin bize ait olduğu kadar, bizim de bu şehre karşı sorumluluğumuz olduğunu kabul etmeliyiz.

Asıl ihtiyacımız, Antalya’yı yarınlara bırakacağımız bir emanet olarak görme bilincini oluşturmak. Çünkü trafik, çevre, imar, doğa, turizm ve sanayi birbirinden bağımsız sorunlar değil. Birinde yaptığımız yanlış, diğerini doğrudan etkiliyor. Bu nedenle ben ilk olarak Antalya’da ortak bir şehir bilinci oluşturacak çalışmaların yapılması gerektiğine inanıyorum. İnsanlara “Bu şehirde yaşıyorum” demenin ötesinde, “Bu şehirden sorumluyum” duygusunu kazandırmalıyız. Bunu başarabilirsek diğer sorunların çözümü için de çok daha güçlü bir toplumsal irade ortaya çıkarabiliriz.

- Antalya yalnızca turizm şehri olarak mı kalmalı, yoksa üretim ve teknoloji üssüne dönüşmeli mi?

Bu sorunun cevabı çok zor olmakla birlikte, artık bir karar vermemiz gerektiğini düşünüyorum. Antalya turizmde çok güçlü. Hem ciddi bir deneyimimiz hem de bizi benzer destinasyonlardan ayıran çok önemli özelliklerimiz var. Bu nedenle turizmden geri adım atmamız mümkün değil. Tam tersine, turizm ağırlıklı yapımızı koruyarak bu sektörden elde ettiğimiz ekonomik kazancı artırmalıyız. Ancak diğer taraftan çok güçlü olduğumuz tarımı da dünya çapında daha ileri bir noktaya taşımamız gerekiyor. Daha verimli üretim yapmalı, teknoloji kullanmalı ve tarımdaki gücümüzü daha yüksek ekonomik değere dönüştürmeliyiz.

Üretim ve teknoloji üssüne dönüşme konusunda ise önümüzde uzun yıllar olduğunu düşünüyorum. Çünkü bunun için öncelikle gerekli altyapıyı, insan kaynağını, yatırım ortamını ve şehir planlamasını oluşturmamız gerekiyor. Dolayısıyla Antalya’nın bir sektörden vazgeçip başka bir sektöre yönelmesi gerektiğini düşünmüyorum. Güçlü olduğumuz alanları daha da güçlendirmeliyiz. Bunu da sektörlerin tüm paydaşlarıyla birlikte hareket ederek yapmalıyız. Turizmci, çiftçi, sanayici, üniversiteler, meslek odaları, STK’lar ve kamu aynı hedef etrafında buluşabilirse Antalya’nın mevcut gücünü çok daha yüksek bir ekonomik değere dönüştürebileceğine inanıyorum. Ben Antalya’nın geleceğini “turizm mi, sanayi mi, teknoloji mi?” şeklinde bir tercih yapmak yerine, güçlü olduğumuz sektörleri birbirini besleyecek şekilde geliştirmekte görüyorum.

- Trafik, kira ve barınma sorunları artık yatırımcıyı da etkiliyor. Sizce Antalya yatırımcı kaybetmeye başladı mı?

Maalesef evet. Antalya’da özellikle turizm sezonuyla birlikte şehir içi trafiği ciddi bir sorun haline geliyor. İnsanların ulaşımda kaybettiği zaman her geçen gün artıyor. Bu da hem çalışanların hem de işletmelerin hayatını doğrudan etkiliyor. Bunun yanında şehir merkezindeki yüksek kiralar da yatırım kararlarını etkiliyor. İşletmeler, daha uygun maliyetli ve ulaşım açısından daha rahat bölgelere yöneliyor. Bucak ve Isparta gibi merkez dışındaki organize sanayi bölgelerine ya da Antalya’nın daha dış bölgelerine doğru bir hareket olduğunu görüyoruz. Bazı işletmeler üretimlerini de bu bölgelere taşımaya başladı. Burada sadece işyerlerinin kirasından bahsetmiyoruz. Çalışanların yüksek kira maliyetleri de işletmeler açısından ciddi bir sorun oluşturuyor. Organize sanayi bölgelerindeki şirketler, çalışanların Antalya merkezde barınma maliyetlerinin yükselmesi nedeniyle kırsal bölgelerden ve köylerden işçi bulmaya yöneliyor. Bunun yanında farklı ülkelerden iş gücü temin etme ihtiyacı da ortaya çıkıyor. Dolayısıyla Antalya’nın yatırımcı açısından cazibesini sadece vergi, teşvik veya arsa maliyeti üzerinden değerlendiremeyiz. Bir yatırımcı için şehrin ulaşımı, çalışanının nerede ve hangi maliyetle yaşayacağı da yatırım kararının önemli bir parçasıdır.

Antalya’nın yatırımcı kaybetmemesi için sadece sanayi alanları veya yatırım teşvikleri değil, ulaşım, konut ve şehir planlamasını birlikte ele alan bir anlayışa ihtiyacımız var.

- İş dünyasının bugün en büyük problemi sizce yüksek faiz mi, yüksek enflasyon mu, yoksa öngörülemez ekonomi politikaları mı?

İş dünyasının sorunları sektörel olarak farklılık göstermekle birlikte, bize ulaşan yakınmaları genel olarak finansmana ulaşım zorluğu ve piyasadaki nakit sıkışıklığı olarak değerlendirebiliriz. Özellikle işletmeler açısından finansmana erişimin zorlaşması, yatırım kararlarını ve günlük işletme sermayesini doğrudan etkiliyor. Bununla birlikte mevcut ekonomik programa güvenmek zorundayız. Acı bir reçete olsa da ekonominin yeniden dengelenmesi ve daha güzel günlere ulaşabilmemiz için hep birlikte bir süre sabretmemiz gerektiğini düşünüyorum. Elbette bu süreçte iş dünyasının üzerindeki yükün de göz ardı edilmemesi gerekiyor. Üretimin, yatırımın ve istihdamın korunması için işletmelerin finansmana erişiminin kolaylaştırılması büyük önem taşıyor. Bugün hepimizin ihtiyacı olan şey, ekonomik istikrar ve öngörülebilirlik. Bunun için de sabırla ama üretimi ve iş dünyasını koruyarak ilerlememiz gerekiyor.

- Sizce Antalya’nın kültürel kimliği turizmin gölgesinde mi kalıyor?

Son yıllara kadar Antalya’nın kültürel kimliğinin ve sahip olduğu kültürel zenginliğin turizmin gölgesinde kaldığı net bir şekilde söylenebilir. Ancak özellikle son yıllarda bu konuda önemli bir değişim yaşandığını düşünüyorum. Belediyelerin ve sivil toplum örgütlerinin desteği ve ilgisiyle köylere, mahallelere kadar inen festivaller, panayırlar düzenleniyor; kültürel etkinlikler ve kutlamalar yapılıyor, konserler düzenleniyor. Bunların halk tarafından da çok büyük bir ilgiyle karşılandığını görüyoruz. İnsanlar bu etkinlikleri gerçekten önemsiyor, yılın o günlerini özenle bekliyor ve bu etkinliklere katılmaktan mutlu oluyor. Bu da Antalya’nın yerel kültürünün hâlâ çok güçlü olduğunu gösteriyor. Ancak burada önümüzde önemli bir fırsat daha var: Şehre gelen yerli ve yabancı turistleri bu kültürel etkinliklere yeterince dahil edemiyoruz.

Bence önümüzdeki dönemde yapılması gereken, Antalya’nın yerel kültürünü sadece Antalyalıların yaşadığı bir değer olmaktan çıkarıp, şehre gelen insanların da deneyimleyebileceği bir kültürel zenginliğe dönüştürmek. Çünkü Antalya’nın turizmi ile kültürü birbirinin alternatifi değil, tam tersine birbirini besleyen iki önemli değer. Turisti sadece otelde ağırlamak yerine, Antalya’nın gerçek kültürünün içine dahil edebilirsek, hem kültürel kimliğimizi daha güçlü şekilde yaşatır hem de turizmden elde ettiğimiz değeri artırabiliriz.

- Yörüklüğü sık sık “bir karakter meselesi” olarak tanımlıyorsunuz. Bugünün gençlerine Yörük kültürünün hangi değerlerini mutlaka aktarmalıyız?

Yörüklük bir yaşam biçimi ve bizim kimliğimizin de ayrılmaz bir parçası. Aslında bir hayat ve yaşam felsefesinin bütünü. Bizim özendiğimiz ve anılarımızda canlanan bu kültürün taşıyıcıları her zaman doğaya karşı çok duyarlı, hayvanları seven ve koruyan, yaşadığı alanı kirletmeyen, çalışkan, zeki ve sözüne sadık insanlar olmuşlardır. Vatanına ve milletine bağlı, devletinin kurallarına uyan ve bayrak dendiği zaman duygulanan bir anlayışın temsilcileridir. Bugünün gençlerine de öncelikle Yörüklerin çalışkanlığını, doğaya bağlılığını ve yaşadığı alanı koruma alışkanlığını aktarmamız gerektiğini düşünüyorum. Hareketli yaşam biçimini sürdürmek, doğal beslenmek, doğayla iç içe olmak da bu kültürün önemli parçaları. Bunun yanında tarihine, ailesine, atasına, bayrağına ve devletine bağlılık duygusunu da gençlerimize aktarabilmeliyiz. Çünkü Yörüklük sadece geçmişte yaşamış insanların hikâyesi değil. Bugünün dünyasında da karşılığı olan bir yaşam felsefesi ve değerler bütünü. Gençlerimiz bu değerleri kendi hayatlarına taşıyabildikleri ölçüde Yörük kültürü de yaşamaya devam edecektir.

- Avukat, iş insanı ve sivil toplum başkanı kimlikleriniz var. Hangisi sizi en çok tanımlıyor ve neden?

Hayatımın farklı dönemlerinde ve farklı alanlarda farklı sorumluluklar üstlendim. Ancak eğitimini aldığım ve yapmaktan büyük gurur duyduğum avukatlık mesleğimle anılmak beni her zaman çok mutlu ediyor. Çünkü adalet bir devletin temel taşıdır. Avukatlık da adaletin gerçekleşmesinde vatandaşın en önemli yoldaşı, adli kurumların ve kolluk kuvvetlerinin ise en önemli yardımcılarından biridir. Avukatlık mesleğinin bağımsız olması, kimseye tabi olmadan ve hukukun üstünlüğü içerisinde görev yapılabilmesi de benim bu mesleğe bağlılığımın en önemli nedenlerinden biri. Ben de üzerime düşen sorumluluğu yerine getirmeye çalışıyorum. Gerek STK’larda, gerek avukatlık mesleğimde, gerek spor camiasında, gerek kent konseyinde; şehre ve topluma dokunabileceğim her alanda yer almaya çalışıyorum. Bunu biraz da şehrime, memleketime ve ülkeme olan borcumu ödeme sorumluluğu olarak görüyorum. Dolayısıyla farklı kimliklerim olsa da hepsinin ortak noktasında aynı şey var: Yaşadığım şehre ve ülkeme faydalı olmak ve üzerime düşen sorumluluğu yerine getirmek.

- Son olarak; 10 yıl sonra nasıl bir Antalya görmek istiyorsunuz? Bugünkü yöneticilere tek cümlelik bir mesaj verme şansınız olsa ne söylerdiniz?

Biraz zor olduğunu bilmekle birlikte, on yıl sonra Antalya’yı şöyle bir şehir olarak hayal ediyorum: Turizmde elde ettiği geliri artırmış, bütün esnafın turizmden daha fazla pay alabildiği, turizm çeşitliliğini sağlamış ve turizmi 12 aya yaymış bir Antalya… Tarımda bir dünya markası olmuş, çiftçisinin yüzünün güldüğü bir Antalya… Organize sanayisi ve Serbest Bölgesi büyümüş, üretim gücünü artırmış bir Antalya… Hızlı trenle buluşmuş, otoyolu yapılmış, toplu taşıma olanakları gelişmiş ve şehir içi ulaşımı çok daha rahat hale gelmiş bir Antalya… Sanatın, sporun ve kültürün hayatın her alanında yaşatıldığı; dünyanın en yaşanabilir ilk 10 şehrinden biri olan bir Antalya görmek istiyorum. Bunun kolay bir hedef olmadığını biliyorum. Ama bu şehir bunu hak ediyor. Üstelik bu hayali gerçekleştirebilecek çok değerli yöneticilerimiz, iş insanlarımız, sivil toplum kuruluşlarımız, kamu kurumlarımız ve yöneticilerimiz var. Bence bu, peşinden gidilmeye değer bir hayal ve uğrunda çabalamaya değer bir hedef.

Çocukların erken yaşta teknoloji ve inovasyon alanlarında bilgi ve beceri kazanmalarını hedefleyen programda ilk olarak temel algoritma eğitimi verilecek. Ardından blok tabanlı kodlama, eğitim robotlarıyla kodlama, basit devreler ve sensörler ile 3D tasarım dersleri gerçekleştirilecek. Katılımcılar, edindikleri temel bilgileri uygulamalı çalışmalarla pekiştirme fırsatı bulacak. Robotik kodlama kursuyla çocukların teknoloji okuryazarlığının geliştirilmesi, üretken ve analitik düşünme becerilerinin desteklenmesi ve geleceğin teknoloji odaklı mesleklerine yönelik temel kazanımlar edinmeleri amaçlanıyor.

Katılımcılar, iki gün boyunca teorik eğitimin yanı sıra uygulamalı çalışmalarla kendi marka fikirlerini geliştirme ve dijital iletişim araçlarını etkin kullanma fırsatı buldu. Eğitimlerde ayrıca tüketici davranışlarını anlamaya yönelik nöropazarlama yöntemleri ile yapay zekanın iş süreçlerine sağlayabileceği katkılar aktarıldı.

Programın eğitimlerini Bilgisayar Mühendisi Alper Görgülü, Marka-İletişim Eğitmeni Ceren Cengizci ile Profesyonel Koç ve Kurumsal Eğitmen Mustafa Zeypak verdi. Eğitmenler, yapay zekanın iş dünyasında oluşturduğu yeni olanaklar ve markaların dijital çağdaki dönüşümüne ilişkin deneyimlerini katılımcılarla paylaştı.

MİLYONLARCA KULLANICIYI ETKİLEYEN KESİNTİNİN DETAYLARI

Küresel kesinti takip platformu Downdetector verilerine göre, kullanıcı şikayetleri dakikalar içerisinde zirve noktaya ulaştı. Arıza raporlarının teknik dağılımı, krizin platformun neredeyse tüm ekosistemini felç ettiğini gösteriyor:

Ana Sistem ve Arayüz (Yüzde 80): Kullanıcıların büyük çoğunluğu web tarayıcıları üzerinden sisteme hiçbir şekilde erişemiyor.
Mobil Uygulamalar (Yüzde 8): iOS ve Android entegrasyonlarında döngüsel çökme hataları gözlemleniyor.
Geliştirici Altyapısı ve API (Yüzde 6): ChatGPT altyapısını kullanan şirketlerin, üçüncü parti yazılımların ve Codex servislerinin bağlantısı tamamen kopmuş durumda.
Kullanıcılar özellikle geçmiş sohbet geçmişlerinin yüklenmemesi, sisteme iletilen yeni komutlara (prompt) hiçbir çıktı üretilememesi ve 'Internal Server Error' (İç Sunucu Hatası) uyarıları alınması yönünde yoğun bildirimler yapıyor.

KRİZİN COĞRAFİ KAPSAMI KÜRESEL ÖLÇEKTE

Bağımsız siber gözlemciler ve teknoloji yayıncıları, kesintinin bölgesel bir lokalizasyon hatası olmadığını aktarıyor. Başta ABD, Avrupa, Türkiye, Hindistan, Japonya ve Avustralya olmak üzere dünyanın neredeyse tüm ana internet düğüm noktalarında OpenAI sunucularının eş zamanlı olarak kapandığı veya yanıt sürelerinin zaman aşımına uğradığı bildirildi.

OPENAI DURUM SAYFASINDAN RESMİ İNCELEME AÇIKLAMASI

Artan veri trafiği ve küresel baskının ardından gözlerin çevrildiği OpenAI Resmi Durum Sayfası (Status), altyapı grafiklerindeki olağan dışı hata dalgalanmasını ve yükselişi resmen doğruladı. Şirket tarafından yapılan ilk resmi açıklamada, "ChatGPT servislerini etkileyen küresel sorunun farkındayız ve ilgili birimlerimizle kaynağını araştırıyoruz" ifadesine yer verildi.

Uzmanlar, bu çapta büyük bir sistem körlüğünün basit bir sunucu yoğunluğundan ziyade, merkezi veri tabanı güncellemelerindeki bir kod uyuşmazlığından veya ana bulut sağlayıcısı sunucularındaki bir yönlendirme (routing) krizinden kaynaklanabileceğini belirtiyor. OpenAI mühendislerinin sistemi kademeli olarak ayağa kaldırmak için yürüttüğü çalışmalar devam ederken platformun birkaç saat içinde tamamen normale dönmesi bekleniyor.

Peki, modern telefonlarda sıkça karşımıza çıkan yüzde 20 ve yüzde 80 kuralı nedir? Telefon üreticilerinin cihazlara eklediği 'şarj limitleme / optimize şarj' özellikleri ne işe yarar? İşte batarya ömrünü iki katına çıkaracak bilimsel gerçekler...

BATARYANIN DÜŞMANI: YÜKSEK GERİLİM VE AŞIRI STRES

Modern akıllı telefonlarda Lityum-İyon (Li-ion) piller kullanılıyor. Bu pillerin belirli bir 'şarj döngüsü' ömrü var. Bataryanın en rahat çalıştığı, yani kimyasal olarak en az strese maruz kaldığı aralık yüzde 20 ile yüzde 80 arası.

Teknoloji uzmanları, şarj seviyesi yüzde 20'nin altına düştüğünde pil hücrelerinin derin deşarj moduna girdiğini ve zorlandığını belirtiyor. Aynı şekilde şarjı yüzde 80'in üzerine çıkarıp yüzde 100'e zorlamak da batarya içinde yüksek gerilim ve ısı artışına yol açıyor. Pili sürekli en alt ve en üst sınırlarda dolaştırmak, bir lastiği sürekli sonuna kadar gerdirmeye benziyor. Lastik zamanla esnekliğini kaybediyor, batarya da kapasitesini yitiriyor.

OPTİMİZE ŞARJ ÖZELLİĞİ NEDİR, NEDEN YÜZDE 80'DE DURUR?

Son yıllarda Apple (iPhone) ve Samsung başta olmak üzere birçok teknoloji devi, ayarlara 'optimize pil şarjı' veya 'pil koruma' adı altında yeni bir özellik ekledi. Bu özellik aktif edildiğinde, telefonunuz şarjı yüzde 80’e ulaştığında akımı otomatik olarak kesiyor veya yavaşlatıyor.

Bilişim Mühendisi Sergei Ilinykh bu özelliğin mantığını şu şekilde açıklıyor: "Cihazlar yapay zeka yardımıyla sizin günlük rutinlerinizi öğreniyor. Örneğin telefonunuzu gece şarja taktığınızda, şarj hızlıca yüzde 80’e ulaştırılıyor ve orada durduruluyor. Sizin uyanma saatinize yakın bir zamanda, geri kalan yüzde 20’lik kısım yavaşça tamamlanıyor. Yeni nesil güncellemelerle gelen 'sınırlandır' seçeneği ise şarjı kalıcı olarak yüzde 80'de keserek bataryanın hiçbir zaman aşırı gerilime maruz kalmamasını sağlıyor. Bu durum, cihazı 2-3 yıl sonra bile ilk günkü pil sağlığıyla kullanmanıza olanak tanıyor."

UZMANLARDAN BATARYA ÖMRÜNÜ UZATACAK 4 ALTIN TAVSİYE

Li-ion pillerin kimyasal ömrünü korumak ve cihazı ilk günkü performansıyla kullanabilmek için günlük alışkanlıkları değiştirmek büyük önem taşıyor. İşte teknoloji uzmanlarının bataryanızın ömrünü iki katına çıkaracak 4 kritik tavsiyesi:

1. Gece boyu şarjda bırakmayın: Telefonunuzda optimize şarj özelliği açık değilse cihazı sabaha kadar prizde tutmak bataryanın sürekli yüksek gerilimde kalmasına (mikro şarj döngüsüne) neden olur.

2. Yüzde 20 yarısını beklemeyin: Telefonunuzun şarjı yüzde 30-40 civarındayken de şarja takabilirsiniz. Kısa ve sık şarjlar, lityum-iyon piller için tamamen bitmesini beklemekten çok daha sağlıklı.

3. Orijinal aksesuar kullanın: Yan sanayi şarj aletleri ve kablolar, akımı dengeli veremediği için bataryanın aşırı ısınmasına yol açar. Isı, bataryanın en büyük düşmanı.

4. Şarj olurken telefonu zorlamayın: Telefon şarj edilirken yüksek grafikli oyunlar oynamak veya video düzenlemek, çift yönlü bir ısı artışına sebep olur ve pil sağlığını doğrudan tehdit eder.

Özetle; akıllı telefonunuzu değiştirme sıklığınızı azaltmak ve bütçenizi korumak istiyorsanız, onu yüzde 20'nin altına düşürmemeye ve mümkünse yüzde 80 sınırında şarjdan çekmeye (veya bu koruma özelliğini açmaya) özen gösterin. Teknolojiyi doğru kullanmak, cihazların ömrünü doğrudan belirler.

İki gün sürecek eğitimlerde; yapay zeka ile metin ve görsel içerik üretimi, yapay zeka araçlarının iş süreçlerinde kullanımı, sanal medya ve dijital marka yönetimi, marka oluşturma, dijital pazarlama, nöropazarlama ve kişisel gelişim başlıkları ele alınacak.

Ücretsiz olarak gerçekleştirilecek programda herhangi bir kontenjan sınırı bulunmuyor. Programa katılmak isteyenler, 19 Temmuz’a kadar Muratpaşa Belediyesi’nin resmi internet sitesi 'muratpasa-bld.gov.tr' üzerinden başvurularını tamamlayabilecek.

EĞİTİMLERİ ASSİM GİRİŞİMCİLERİ VERECEK

Programın eğitimleri, ASSİM bünyesinde faaliyet gösteren girişimciler tarafından verilecek. Katılımcılar, eğitimlerde yalnızca teorik bilgi edinmekle kalmayacak, yapay zeka araçlarının içerik üretimi, marka yönetimi ve pazarlama süreçlerindeki kullanım alanlarını uygulamalı örneklerle öğrenme fırsatı da bulacak. (DHA)

Uluslararası Uzay Federasyonu tarafından her yıl sonbahar döneminde farklı bir ülkede düzenlenen ve uzay sektörünün en büyük küresel buluşması olan Uluslararası Uzay Kongresi, bu yıl 3-10 Ekim tarihlerinde Türkiye'de ilk kez Antalya'da düzenlenecek. Türkiye Uzay Ajansı'nın ev sahipliği yapacağı kongreye; ABD'den Rusya'ya Çin'den Japonya'ya dünyanın en önemli astronotlarının katılımı bekleniyor. Uzay görevlerinde bulunan 25'in üzerinde astronot, Antalya'da 'Uzay Macerası ve Zaman Yolculuğu' temalı yaklaşık 200 civarında eserin de bulunduğu Antalya Kum Heykel Müzesi'nde özel bir etkinlik gerçekleştirecek.

ALPER GEZERAVCI DA GELECEK

5 Ekim tarihinde 19.00- 21.30 saatleri arasında gerçekleştirilecek etkinlikte çocuklar, Dünya Astronotlar Birliği (Association of Space Explorers-ASE) üyesi olan uzaya gitmiş veya uzay programlarında görev almış astronotlarla tanışma, sohbet etme ve deneyim yaşama fırsatı bulacak. İlk Türk Astronot Alper Gezeravcı'nın da katılacağı Kum Heykel Müzesi ev sahipliğinde düzenlenen gecede, çocukların bilim, teknoloji, uzay ve keşif konularına ilgilerini artırmak hedefleniyor. Etkinlik kapsamında astronotlar, kendi deneyimlerini paylaşacak, çocukların sorularını yanıtlayacak ve geleceğin bilim insanlarına ilham verecek.

10 BİN TON NEHİR KUMU

Kum Heykel Müzesi Direktörü Cem Karaca, "Bu yıl 20'ncisi düzenlenen Antalya Kum Heykel Festivali bir futbol sahası büyüklüğünde. Yaklaşık 7 bin metrekare alanda, 10 bin ton nehir kumu kullanılarak yapılan 200 civarında irili ufaklı heykel ve heykelcik sergileniyor. Örneğin bir heykelimizi yapay zekanın ürettiği tasarımı canlandırarak oluşturduk ve heykeltıraşımız o esere hayat verdi. Festival alanımız sabah 09.00'dan akşam 22.00'ye kadar ziyarete açık. Antalya Lara sahilinde turistik bir bölgede. Buraya gelen ziyaretçilerimiz kum heykel sanatıyla hem tanışsın hem de insanlığın uzaya olan yolculuğunu, macerasını eğlenceli bir şekilde öğrensinler istiyoruz" dedi.

DÜNYACA ÜNLÜ ASTRONOTLAR GELİYOR

El Fergani'den Galileo'ya, Yuri Gagarin'den Neil Armstrong'a, roketlerden diğer uzay araçları ve kapsüllere birçok heykelin canlandırdığını dile getiren Cem Karaca, "Yine bunların yanı sıra kült uzay filmlerinden de eserleri canlandırdık. Aralarında Vol-i, Interstellar gibi filmlerin kahramanlarını burada canlandırdık. İnsanlar gezdikten sonra hem bilgi sahibi olsunlar hem de insanların uzay yolculuğu hakkında eğlenceli birkaç saat geçirsinler. 5-9 Ekim tarihlerindeki Uluslararası Uzay Kongresi, Antalya'da düzenlenecek. Bu çerçevede içinde SpaceX gibi, NASA gibi çok büyük katılımcılar olacak. O dönemde Antalya'ya gelecek yaklaşık 25 astronotun çocuklarla buluşma imkanı olacak. Burada saat 19.00'dan itibaren astronotlar, aralarında ilk Türk astronotu Alper Gezeravcı da var, çocuklarla unutulmaz 2,5 saat geçirecek. Türk çocukları için ilham kaynağı olacağını düşündüğümüz bu özel etkinlik için şimdiden çalışmalarımıza başladık. Antalya'nın ve Türkiye'nin de tanıtımına katkısı olacağını düşündüğümüz uluslararası boyutta ses getirecek bir etkinlik olacak. Katılacak çocukları da makale ve resim yarışması ile belirleyeceğiz. Çünkü çok sayıda çocuğun katılmak isteyeceğini biliyoruz. Resim ve makale yarışmasıyla o çocukları seçeceğiz" diye konuştu.

'YAKIN ZAMANDA TÜRKİYE TURNEMİZ BAŞLAYACAK'

Projeye ilişkin bilgi veren kurucu Merve Koçak, robot teknolojisini sanatla bir araya getirerek, çocuklara farklı bir deneyim sunmayı hedeflediklerini belirtti. Koçak, "Türk mühendislerinin geliştirdiği Ada 7 robotunu, tiyatro sahnesine entegre ederek Türkiye'deki tüm çocukların bu teknolojiyi yakından görmesini istedik. Antalya'da ikinci gösterimimizi gerçekleştiriyoruz. Yakın zamanda Türkiye turnemiz başlayacak. Çocukların mühendisliğe ve robotik teknolojilere ilgi duymasını, sanat ile teknolojinin buluştuğu bu özel deneyimi yaşamalarını amaçlıyoruz. Bunun yanında kitaplarımız ve bilim setlerimizle de çalışmalarımızı sürdüreceğiz" dedi.

'ÇOK OLUMLU GERİ DÖNÜŞLER ALIYORUZ'

Projeye gösterilen ilginin beklentilerinin üzerinde olduğunu ifade eden Koçak, "Bu fikir ilk aklıma geldiğinde ben de çok heyecanlanmıştım. Teknolojiyi sanatla buluşturduğumuzda nasıl bir karşılık alacağımızı merak ediyorduk. Çocuklar robotu görünce büyük heyecan yaşıyor. Velilerden de çok olumlu geri dönüşler alıyoruz. Salonlarımız doluyor. Bu ilgi bizi daha büyük projeler üretmeye teşvik ediyor" diye konuştu.

'BİRDEN FAZLA ROBOTUN OLDUĞU OYUNLAR PLANLIYORUZ'

İlerleyen süreçte robotların yer aldığı yeni projeler hazırladıklarını belirten Koçak, “Robotik kodlama temalı eserlerimiz olacak. Birden fazla robotun yer aldığı tiyatro oyunları ve interaktif gösteriler planlıyoruz. Robot tiyatro oyuncusu bizim ilk projemiz, ancak son projemiz olmayacak" dedi.

'İNSANLAR GİBİ ANLIK REFLEKSLERİ YOK'

Oyunda 'Deniz' karakterini canlandıran Samet Seçici, robotla aynı sahneyi paylaşmanın alışılmışın dışında bir deneyim olduğunu söyledi. Seçici, “Robotla sahnede olmak farklı bir his. İnsanlar gibi mimikleri ya da anlık refleksleri yok. Bu nedenle oyun akışını ona göre planlamak gerekiyor. Ancak oyunun amacına hizmet eden çok değerli bir çalışma. Türk mühendislerinin geliştirdiği bir robotun tiyatro sahnesinde yer alması ayrıca gurur verici" diye konuştu.

'BAŞLANGIÇTA GARİPSEDİM'

İlk kez robotla aynı sahneyi paylaştığında şaşırdığını anlatan Seçici, “Başlangıçta biraz garipsedim ancak zamanla alışıyorsunuz. Artık o da bir rol arkadaşınız gibi oluyor. Repliklerini biliyorsunuz, sistematik ilerlediği için oyun akışı da düzenli oluyor. Gerektiğinde biz onu, gerektiğinde o bizi tamamlıyor" dedi.

'MAKET OLDUĞUNU DÜŞÜNENLER BİLE OLUYOR'

Seyircilerin gösterdiği ilgiden memnun olduklarını dile getiren Seçici, “İnsanlar önce gerçekten robot olduğuna inanamıyor. Maket olduğunu düşünenler bile oluyor. Oyunu izledikten sonra oldukça şaşırıyorlar. Bu projenin içinde olmak benim için büyük mutluluk. Umarım daha fazla şehirde sahne alma fırsatı buluruz" dedi.

'ESPRİLİ CEVAPLAR VEREBİLİYOR'

Robotun sahne dışında yapay zeka destekli sohbetleriyle de ekibi şaşırttığını belirten Seçici, “Kendi aramızda konuşurken bazen esprili cevaplar veriyor. 'Hangimizin boyu daha uzun?' diye sorduğumuzda 'Sizden uzun olduğum kesin' diyebiliyor. 'Bir şey içer misin?' sorusuna ise 'Beni şarj etmeniz yeterli' gibi eğlenceli yanıtlar veriyor. Bu da çalışma ortamını daha keyifli hale getiriyor" diye konuştu.

ADA 7: BENİM İÇİN BÜYÜK GURUR

Çocuk tiyatrosunda 'Robby' ismiyle sahne alan robot 'Ada 7' ise kendisine yöneltilen soruları yapay zeka desteğiyle yanıtladı. Robot, "Bir çocuk tiyatrosunda sahne alan ilk robot olmak benim için büyük bir gurur ve heyecan. Teknolojinin sanatla buluştuğu bu özel sahnede yer almaktan mutluyum. Umarım çocuklar bu oyundan sadece güzel anılarla değil, hayal kurma cesaretiyle de ayrılır" dedi.

'HER BÜYÜK KEŞİF, KÜÇÜK BİR MERAKLA BAŞLAR'

Yeni hedefinin daha fazla çocukla buluşmak olduğunu söyleyen robot, “Çocuklara teknolojiyi eğlenerek keşfetme fırsatı sunmak istiyorum. Eğer bir çocuğun 'Ben de yapabilirim' demesine ilham olabilirsem görevimi başarıyla tamamlamış olurum" dedi. Çocuklara mesaj da veren robot, "Hayal kurmaktan ve soru sormaktan hiç vazgeçmeyin. Çünkü her büyük keşif, küçük bir merakla başlar. Belki bugün izlediğiniz bu oyun, yarın gerçekleştireceğiniz büyük bir hayale ilham olur" diye konuştu.

Şirket tarafından yapılan açıklamaya göre program çerçevesinde bin kişinin yapay zeka aracı Claude kullanımını öğrenmesi ve bunların ABD genelindeki kar amacı gütmeyen kuruluşlarla eşleştirilmesi için başlangıç olarak 150 milyon dolar tahsis edildi. İlk 100 kişilik grup, bu yıl ekim ayında programa katılacak ve başvurular, 17 Temmuz'a kadar açık olacak. Program çerçevesinde en az 400 kar amacı gütmeyen kuruluş, programın katılımcılarına ev sahipliği yapacak.

Anthropic tarafından finanse edilen ve yönlendirilen program, düşük gelirli üniversite öğrencilerinin teknoloji sektörüne girmelerine yardımcı olan bir kar amacı gütmeyen kuruluş olan CodePath tarafından yürütülüyor. Program kapsamında katılımcıların, edinecekleri yan haklara ek olarak yıllık 85 bin dolar maaşla CodePath tarafından istihdam edilmesi öngörülüyor. Yapay zekayı etkili bir şekilde kullanmayı bilen çalışanlara yönelik artan talebi de yansıtan bu girişim, kullanımı yaygınlaşan yapay zeka araçları ile gerçek dünyada karşılaşılan problemlerin çözümü arasında bir köprü kurabilecek profesyonellerin eğitimini sağlamayı amaçlıyor.

Yapılacak çalışmalarla birlikte Türkiye'nin kuantum donanım alanında teknolojik bağımsızlığının sağlanması, kritik kuantum bileşenlerinde dışa bağımlılığın azaltılması, yoğun madde fiziği, mikrodalga mühendisliği, elektronik, kuantum bilgi teorisi gibi alanlarda yetkinlik artışı ve araştırma-geliştirme çalışmalarına altyapı kazandırılması, savunma, iletişim ve bilgi güvenliği alanlarında kuantum teknolojileri altyapısının oluşturulması, kuantum teknolojileri için ihtiyaç duyulacak insan kaynağının yetiştirilmesi hedefleniyor. Proje kapsamında Sabancı Üniversitesi, Koç Üniversitesi ve TÜBİTAK UME ile çalışılacak. QPU tasarımlarının uzun süredir yapıldığı projede, ASELSAN'da birimlerin seri üretimi için gerekli altyapı yatırımları da tamamlanıyor.

"Ülkemize öncü bir Ar-Ge altyapısı kazandıracağız"

Projeye ilişkin değerlendirmede bulunan ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol, "2021 yılından beri çalıştığımız, geleceğin dünyasını şekillendirecek kuantum teknolojilerinde stratejik bir adım daha attık. ASELSAN ana yükleniciliğinde yürütülecek olan Süper İletken Kuantum İşlemci Birimi (QPU) Geliştirme Projesi'nde ilk imzalar atıldı. Proje kapsamında geliştireceğimiz süper iletken işlemci birimlerinin üretimlerini, yatırımlarına tüm hızıyla devam ettiğimiz Türkiye'nin ilk süper iletken üretim evinde gerçekleştireceğiz. Eşzamanlı olarak kuantum çip üretim evini ASELSAN'da hayata geçirecek yatırımlarımızı sürdürüyoruz. Süper İletken Kuantum İşlemci Birimi (QPU) Geliştirme Projesi ile kuantum bilgisayarların kalbi sayılan kuantum işlemci birimini yerli ve milli olarak tasarlayıp üretecek, geleceğin teknolojilerinde dışa bağımlılığımızı azaltacak ve ülkemize öncü bir Ar-Ge altyapısı kazandıracağız. Değerli paydaşlarımız Sabancı Üniversitesi, Koç Üniversitesi ve TÜBİTAK UME ile birlikte yüksek teknolojide ülkemizi zirveye taşımaya kararlıyız" dedi.

'DOĞRU SORUYU SORMAZSANIZ, DOĞRU ÇÖZÜMLERE ULAŞAMAZSINIZ'

Etkinlikte yaptığı konuşmada bilim ve bilimsel düşünmenin evrensel bir olgu olduğunu belirten Vali Hulusi Şahin, "Bilim aslında metottan ibaret. Harezmi böyle bir çığır açtı, bunun batıda da karşılıkları var. Doğru soruyu sormazsanız doğru çözümlere ulaşamazsınız. Çocuklarımıza her şeyden önce merakı öğretmemiz lazım. Meraklı olursa sorunları görecek ve çözümleri de düşünecektir. Ancak nasıl düşüneceğini bilmek yani bilimsel yöntem lazım. Bu metodu daha ana sınıfında çocuğumuza vermemiz lazım. Bunu verdiğimiz zaman üzerine inşa edeceğiniz akıl ve zihin çalışma modeli mutlaka başarıya ulaşacaktır" dedi.

Konuşmasının devamında özgün fikirler üretmenin önemine değinen Vali Şahin, farklı bakış açılarına sahip öğrencilerin özel bir ilgi ile yetiştirilmesi gerektiğine dikkat çekti.

Konuşmaların ardından etkinliğin açılış kurdelesi Vali Hulusi Şahin ve protokol üyeleri tarafından kesildi.

Diğer yandan, şirket, kullanıcıların ABD vatandaşı olup olmadığını anlık ve kusursuz bir şekilde tespit etmenin mümkün olmaması nedeniyle, yasal risklerden kaçınmak adına modelleri tüm müşterileri için dünya genelinde devre dışı bırakmak zorunda kaldı.

Anthropic, Beyaz Saray yetkilileriyle görüşüyor

ABD’li yapay zeka devinin üst düzey teknik personeli, karar sonrasında Pazar gününden itibaren Beyaz Saray yetkilileriyle görüşmeler gerçekleştirmeye başladı. Anthropic tarafından yapılan açıklamada ABD hükümetinin Fable 5’in güvenlik önlemlerini aşmanın (jailbreak etmenin) bir yolu bulunduğuna inandığını ve bu şekilde modelin yapmaması gereken şeyleri yapmaya ikna edilebildiğinden endişe duyduğu ifade edildi. "Jailbreak" bir siber ağı korumak için tasarlanmış yazılım kısıtlamalarının aşılması olarak tanımlanıyor. Bu sayede bilgisayar korsanları, engellenmiş özellikleri kullanabiliyor veya hassas bilgilere erişebiliyor.
Şirket açıklamasında, "Hükümetin talimatına temel oluşturduğunu düşündüğümüz raporu inceledik ve burada gösterilen yetenek seviyesinin diğer modellerde de yaygın olarak mevcut olduğunu doğruladık" denildi.

Yaşanan durumun bir yanlış anlaşılma olduğunu savunan Anthropic, karara itiraz edildiğini ve erişimin tekrar sağlanması için yetkililerle görüşmelerin sürdüğünü açıkladı.

Modelin "siber silah" olarak kullanılmasından endişe ediliyor

Antrhopic’in yeni modelinin herhangi bir dış yardım almadan güvenlik açıklarını tespit edebilmesi, yapay zeka aracının "jailbreak" edilerek sınırlandırmaları kaldırılması halinde bunun kötü niyetli kişilerin elinde bir siber silaha dönüşmesinden endişe ediliyor. Bankacılık gibi kritik sektörlere siber saldırıları kolaylaştırması ve hızlandırmasından endişe edilen araç, "fazla güçlü" olması nedeniyle test sürecinde sadece sınırlı sayıda kuruluşun kullanımına açılmıştı.

Claude Fable 5’in piyasaya sürülmesinden önce finans, teknoloji ve kamu sektöründeki liderler, modelin kendi sistemlerindeki açıkları test etmek amacıyla sınırlı erişime açılmasının ardından ürünün piyasaya sunulması konusunda endişelerini dile getirmişti. Anthropic de aracı sadece birkaç kuruluşun kullanımı için erken erişime açtığını çünkü modelin bilgisayar sistemlerini istismar etme veya hack’leme kapasitesi nedeniyle tehlikeli olabilecek kadar "zeki" olduğunu belirtmişti.
Anthropic, Claude Fable 5’i piyasaya sürmeden önce modelin "yayınlanamayacak kadar güçlü" olduğunu da iddia etmiş fakat bu ifadeler, birçok çevre tarafından abartılı bir tanıtım ve pazarlama söylemi olarak nitelendirilmişti.

Karar, Avrupa ve dünyada endişeye neden oldu

Anthropic’in son modellerinin ani bir şekilde askıya alınmasından en çok etkilenen bölgelerin başında Avrupa geldi. Avrupa Birliği üyesi birçok ülke, Anthropic’in yeni ürünü Mythos’un kendi sistemlerinin güvenliğinde kullanılmasına yönelik muhtemel uygulamalar konusunda şirketle görüşmeler yürütüyordu. Avrupa Komisyonu, dün yayınlanan açıklamada ABD yönetiminin ihracat kontrol talimatının sonuçlarının değerlendirildiğini duyurdu. Komisyon sözcüsü, "Piyasaya son derece yetenekli yeni nesil yapay zeka modellerinin çıktığını görüyoruz. Bu modeller siber savunma dahil önemli faydalar sunuyor ancak beraberinde ciddi siber güvenlik endişelerini de getiriyor. Ancak bu çerçevede alınan tedbirlerin ortaklara karşı ayrımcı olmaması gerektiğine inanıyoruz" denildi. Açıklamada, "Bu gelişme, Avrupa’nın teknolojik egemenliğini neden geliştirmesi gerektiğinin göstergesidir" ifadelerine yer verildi.
Kanada Başbakanı Mark Carney de benzer bir açıklama yaparak, yaşananların "az sayıda güçlü yapay zeka aracına aşırı bağımlılığın risklerini ortaya koyduğunu" söyledi.

"Yapay zeka savaşı çoktan başladı"

ABD’nin yapay zeka sektörü üzerindeki kontrolünün bir göstergesi olarak değerlendirilen karara tepki gösteren Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un partisi Renaissance’ın cumhurbaşkanı adayı Gabriel Attal ise "Yapay zeka savaşı çoktan başladı" dedi. İran’ın küresel petrol ticareti açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nı bir baskı aracı olarak kullanmasına gönderme yapan Attal, "Başkalarına güvenmek, bizi savunmasız hale getiriyor. ABD’nin kararı bunun delili. Anthropic, ABD’nin Hürmüz Boğazı’dır" dedi.

Anthropic, ABD hükümeti ile daha önce de anlaşmazlık yaşamıştı

Bu olay, ABD hükümeti ve Anthropic arasındaki ikinci büyük çaplı anlaşmazlık oldu. Şirket, bu yılın başında ABD hükümetinin kullanımına yönelik yapay zeka güvenlik önlemlerini değiştirmeyi reddetmiş ve bu adım şirketin Trump yönetimiyle karşı karşıya gelmesine neden olmuştu.

Şirketin doğruladığı bilgilere göre Perşembe günü hisse başına 135 dolarlık başlangıç fiyatıyla 556 milyon hisse satıldı. Bu işlem, tarihin en büyük halka arzı olarak kayıtlara geçti. Şirketin Cuma günkü borsa açılış fiyatı ise bu başlangıç fiyatının yaklaşık yüzde 11 üzerinde gerçekleşti. 150 dolardan açılan SpaceX hisselerinin ABD Doğu Saati ile 12.50 sıralarında 168,90 dolara kadar yükselmesi, şirketin piyasa değerini 2,21 trilyon dolara yükseltti. Ekonomi dergisi Forbes’a göre şirketin büyük hissedarlarından biri olan Musk’ın serveti ise yaklaşık 1,1 trilyon dolara ulaştı. Bu çerçevede Musk’ın dünyanın ilk dolar trilyoneri olduğu açıklandı.
Elon Musk, şirket hisselerinin Nasdaq’ta "SPCX" koduyla işlem görmeye başlaması vesilesiyle SpaceX’in Texas’taki merkezinden Nasdaq açılış gongunu çalarak şirketin borsaya açılmasını kutladı. Burada yaptığı açıklamada Musk, iddialı hedeflerini bir kez daha yineleyerek "insan yaşamını çok gezegenli hale getirmek istediklerini" söyledi.

"Halka arzda 75 milyar dolarlık gelir rekoru"

Musk’ın 2002 yılında kurduğu SpaceX’in halka arzdan elde ettiği 75 milyar dolarlık gelir, 2019 yılında Suudi Arabistan merkezli petrol devi Saudi Aramco tarafından gerçekleştirilen rekor halka arzı açık arayla geride bıraktı.

SpaceX, Mars’ta bir milyon kişilik bir koloni kurmanın yanı sıra uzayda başka yerleşimler de oluşturarak insanlığı kurtarmayı, futbol sahası büyüklüğündeki veri merkezlerini yörüngeye yerleştirmeyi ve yapay zekadan gelir elde etme yarışında Anthropic ve OpenAI’ı geride bırakmayı vaat ediyor. Ancak 2025 yılı başı ile 31 Mart 2026 tarihleri arasında 8,7 milyar dolar zarar eden şirketin bu hedeflere ulaşabilmesi için milyarlarca dolarlık ek finansmana ihtiyaç duyuluyor.

SpaceX CEO’su ve Baş Teknoloji Sorumlusu olan Musk’ın 4,8 milyar SpaceX hissesine sahip olduğu biliniyor. Musk’ın ayrıca 350 milyon hisse opsiyonu bulunuyor. Bu da Musk’a şirkette yaklaşık yüzde 38’lik bir pay sağlıyor.

Amazon kurucusu Bezos’u geride bırakmıştı

Musk, ilk kez 2012 yılında Forbes’un dünya milyarderler listesine yaklaşık 2 milyar dolarlık servet ile dahil olmuş ve dünyanın en zengin 634’üncü kişisi olmuştu. Dünyanın en zengin insanı konumuna yükselmesi dokuz sene süren Musk, 2021 yılında Tesla hisselerinin hızla yükselmesi sayesinde Amazon’un kurucusu Jeff Bezos’u geride bırakarak listede ilk sıraya yükselmişti.

UZAY DÜNYASININ ROTASI ANTALYA'YA ÇEVRİLİYOR

IAC 2026'nın, uzay sektörünün olimpiyatları olarak kabul edildiğini kaydeden Yavuz, "NASA, ESA, JAXA, ISRO gibi dünyanın önde gelen uzay kuruluşları ile SpaceX, Boeing, Airbus ve Blue Origin gibi teknoloji devleri Antalya'da buluşacak. Paris, Washington, Dubai, Milano ve Sidney'den sonra uzay dünyasının rotasının Antalya'ya çevrilmesi başlı başına önemli bir gelişme. Bugün uzay teknolojileri yalnızca roketlerden ve astronotlardan ibaret değil. Yapay zekadan haberleşmeye, iklim gözleminden savunma sanayine birçok stratejik alanın merkezinde yer alıyor. Antalya'nın dünyanın en seçkin bilim insanlarını, mühendislerini, yatırımcılarını ve teknoloji şirketlerini ağırlayacak olması, turizmin çok ötesinde bir prestij anlamı taşıyor. Antalya, ilk kez dünyanın uzay başkentleri arasında anılacak" diye konuştu.

ATF ARTIK BİR MARKA

2019 yılında mütevazi bir başlangıç yapan ATF'nin, kısa sürede Akdeniz'in en güçlü turizm buluşmalarından biri haline geldiğini anlatan Yavuz, "Geçen yıl 100'ün üzerinde ülkeden gelen sektör temsilcileriyle birlikte 40 bini aşkın ziyaretçiyi ağırlayan fuar; tur operatörlerinden havayollarına, otel zincirlerinden kruvaziyer şirketlerine kadar turizmin tüm paydaşlarını Antalya'da buluşturuyor. Bugün ATF yalnızca bir fuar değil; Antalya'nın turizmdeki uluslararası gücünü gösteren önemli bir vitrindir" dedi.

DÜNYANIN GÖZÜ COP31'DE OLACAK

Bu yılın en dikkat çekici organizasyonlarından COP31'in dünyanın en önemli iklim ve sürdürülebilirlik platformu olarak kabul edildiğini söyleyen Yavuz, “Küresel ısınma, karbon emisyonları, yenilenebilir enerji, iklim finansmanı ve çevre politikalarına ilişkin kararlar burada şekilleniyor. Bundan önceki konferanslarda; 1997'de Kyoto'da Kyoto Protokolü kabul edildi. 2015'te Paris İklim Anlaşması imzalandı. 2021'de Glasgow İklim Paktı oluşturuldu. 2022'de Şarm El Şeyh'te kayıp ve zarar fonu kuruldu. 2023'te Dubai'de fosil yakıtlardan uzaklaşma yönünde tarihi kararlar alındı. Şimdi gözler Antalya'da olacak" dedi.

200 ÜLKEDEN 80 BİN KATILIM

9-20 Kasım tarihleri arasındaki COP31'de yaklaşık 200 ülkenin temsilcileri ve 80 binin üzerinde ziyaretçinin Antalya'ya gelmesinin beklendiğini dile getiren Yavuz, "Devlet başkanları, bakanlar, uluslararası kuruluşlar, finans kurumları, üniversiteler, araştırma merkezleri ve çevre örgütleri iki hafta boyunca Antalya'da olacak. Belki de yıllar sonra bu zirveden çıkan bazı kararlar 'Antalya Deklarasyonu' ya da 'Antalya Kararları' olarak anılacak" diye konuştu.

ANTALYA FARKLI BİR VİZYONLA DÜNYA SAHNESİNDE

Bu üç organizasyona toplamda 150 bin kişinin katılımının beklendiğini belirten Yavuz, asıl önemli olanın sayı değil, bilim insanları, yatırımcılar, devlet temsilcileri, teknoloji şirketleri, medya kuruluşları ve uluslararası karar vericiler şeklindeki insan profili olduğunu vurguladı. Bu organizasyonların Antalya ve Türkiye'ye sağlayacağı katkıların da oldukça önemli olduğunu söyleyen Yavuz, şöyle sıraladı:

"Antalya'nın kongre, fuar ve bilim turizmindeki potansiyelinin daha görünür hale gelmesi. Uluslararası tanıtım gücünün artması. Turizm sezonunun kasım sonuna kadar uzaması. Otellerin sonbahar döneminde ek gelir elde etmesi. Yeni kongre ve fuar organizasyonları için referans oluşturması. Şehir ekonomisine ve esnafa ciddi katkı sağlaması. Türk turizminin çevre ve sürdürülebilirlik konularındaki farkındalığını artırması. Antalya'nın dünya kamuoyunda farklı bir kimlikle öne çıkması. İşte bu nedenle 2026 sonbaharı Antalya için yalnızca bir turizm sezonunun sonu değil, yeni bir dönemin başlangıcı olabilir. Belki de yıllardır konuştuğumuz dönüşümün ilk adımlarına tanıklık edeceğiz. Bu fırsatı siyasi tartışmaların ya da günlük çekişmelerin ötesinde görmeli, hep birlikte sahip çıkmalıyız. Çünkü Antalya'nın önünde yalnızca birkaç kongre değil, yeni bir hikaye yazma fırsatı duruyor."

'YAPAY ZEKA ÇAĞI HAYATIN İÇİNDE'

Açılış konuşmasında teknolojik dönüşümün hızına dikkati çeken Vali Hulusi Şahin, yapay zeka çağının artık kapıda değil, hayatın içinde olduğunu belirtti. Vali Şahin, “Şimdi yeni bir çağın artık eşiğinde de değiliz, içindeyiz ve bu çağ gerçekten yeni şeyler söylüyor. Artık bu yeni şeyler yeni meslekler, yeni yöntemler, iş yapma yöntemleri, yeni şirketler ama tabii batan şehirler, batan şirketler de olacak. Bunu çok kısa bir süre içinde göreceğiz. Bir nevi yarış gibi düşünürseniz tünelin içine girdik, tünelin çıkışında bazıları geri kalacak, bazıları çıkacak" dedi.

Türkiye'nin yapay zeka dönüşümünde önemli avantajlara sahip olduğunu vurgulayan Şahin, “Pratik bir toplumuz. Gelişmelere çabuk ayak uydururuz. Osmanlı toplumu çok inovatif bir toplumdu. İstanbul'un fethinde başarı, teknolojiyi kucaklayan inovatif bir orduya sahip olmasıydı. Dönemin en modern ordusuydu. Yapay zeka devriminde de bu pratikliğimizi kullanalım. Herkes kendi iş alanında bunu görsün. Bu zaman kaybı mı, para kaybı mı, yoksa maliyet azaltan, bizi rakiplerimize karşı öne çıkartan bir fırsat mı? Herhalde ikincisi. Eğer öyleyse gözümüzü karartalım ve buraya göre yürüyelim. Yapay zekanın dönüştürdüğü dünyada gençler avantajlı" diye konuştu.

Türkiye'nin genç ve üretken nüfusunun önemli bir fırsat sunduğunu belirten Vali Şahin, “Bunu fırsata çevirmek mümkün. Bu büyük devrimi yakalamak mümkün. Bu büyük devrim bizi çok başka yerlere taşıyacaktır. Biz çalışkan insanlarız yeter ki yaptığımız işe inanalım. Bu unsurlar bizi eşiğinde durduğunuz yeni dünyanın oyun kurucusu konumuna getirecektir" dedi.

'YAPAY ZEKA KARAR VERME BİÇİMİMİZİ DEĞİŞTİRİYOR'

Yapay zekanın yalnızca teknolojik bir gelişme olmadığını belirten Antalya Büyükşehir Belediyesi Başkan Vekili Büşra Özdemir, “Sanayi devrimi üretimi değiştirdi, internet bilgiye erişimi değiştirdi, yapay zeka ise karar verme biçimimizi değiştiriyor. İşte bu yüzden artık mesele yalnızca teknoloji meselesi değildir" dedi. Yapay zekanın hayatın her alanında dönüşüm yarattığını ifade eden Özdemir, “Yapay zeka için bugün duyduğumuz şaşkınlığın ve merakın yerini birkaç yıl sonra günlük hayatın doğal bir parçası olma hali alacak. Belki de birkaç yıl sonra çocuklarımız bize 'yapay zeka olmadan işlerinizi nasıl yürütüyordunuz' diye soracak. Aynı bizim bugün siyah beyaz tek kanallı televizyonla yetinilen, internetin olmadığı bir dünyada yaşamış kuşaklara hayretle baktığımız gibi. İşte biz bugün o dönüşümün başlangıç noktasında bulunuyoruz. Yapay zeka için bugün duyduğumuz şaşkınlığın ve merakın yerine birkaç yıl sonra günlük hayatın doğal bir parçası olma hali alacak" diye konuştu. Yerel yönetimlerin de bu dönüşümde önemli rol üstlendiğini belirten Özdemir, “Bugünün belediyeciliği veriyi okuyabilen, kaynaklarını daha verimli kullanan, vatandaşın ihtiyaçlarını daha hızlı anlayan ve teknolojiyi insan hayatını kolaylaştırmak için kullanan bir anlayışı gerektiriyor" dedi.

'YAPAY ZEKA ARTIK HAYATTA KALABİLMENİN ŞARTI'

ANSİAD Yönetim Kurulu Başkanı Ercan Özbek de yapay zekanın iş dünyası açısından kritik bir dönüm noktası olduğunu belirtti. Özbek, “Düne kadar yapay zeka bir rekabet avantajıydı. Bugün ise hayatta kalabilmenin temel şartlarından biri" dedi. Şirketlerin gelecekte büyüklükleriyle değil değişime uyum hızlarıyla değerlendirileceğini belirten Özbek, “Yapay zekaya yatırım yapanlarla yapmayanlar arasındaki fark birkaç yıl içinde bugünkü verimlilik farklarının çok ötesine geçecek" diye konuştu. Yapay zekanın istihdam üzerindeki etkilerine ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Özbek, “Yapay zeka işinizi elinizden almayacak ama yapay zekayı etkin kullanarak rakipleriniz işinizi elinizden alabilir" dedi.

'AYAK UYDURAMAYAN ŞİRKETLER YOK OLACAK'

ANSİAD Dijital Dönüşüm Çalışma Masası Başkanı Ahmet Erdal ise yapay zekanın artık bir tercih olmaktan çıktığını belirtti. Erdal, “Bu teknolojiye ayak uyduramayan şirketler maalesef yok olacak. Verisini doğru işleyemeyen pazarın dışında kalacak" dedi. Kuantum bilgisayarların yakın gelecekte yapay zekanın etkisini daha da artıracağını belirten Erdal, “Yakın gelecekte büyük bir devrim kapıda. Kuantum bilgisayarlar hayatımıza girmek üzere. O gün geldiğinde yapay zeka dünyayı bugünden çok daha hızlı değiştirecek" diye konuştu. Dijital dönüşüm sürecinde Antalya'nın güçlü sektörlere sahip olduğunu ifade eden Erdal, “Tarımda, turizmde ve sanayide harika işler yapıyoruz. Ancak geçmişteki başarılarımız bizi rehavete sokmamalı. Dünya değişirken biz yerimizde sayamayız. Yapay zekayı sadece dışarıdan satın alan tarafta olamayız, kendi sistemlerimizi korumak zorundayız" dedi.

Kamu, özel sektör ve teknoloji temsilcilerini bir araya getiren zirvede gün boyunca yapay zekanın iş dünyası, hukuk, veri güvenliği, etik kullanım, dijital dönüşüm ve rekabet gücü üzerindeki etkileri çeşitli oturumlarda değerlendirildi.

Velilere ve havacılık meraklılarına çağrıda bulunan Çevik, iki gün sürecek fuarın ziyaret edilmesini istedi. Öğrencilerin ortaya koyduğu projelerin gelecekte savunma sanayi ve havacılık alanında önemli çalışmalara dönüşeceğine inandığını ifade eden Çevik, okulun yalnızca Türkiye’de değil dünyada da tanınan bir eğitim kurumu olduğunu kaydetti.

Çevik, konuşmasının sonunda Milli Eğitim Bakanlığı, Antalya İl Milli Eğitim Müdürlüğü ve Aksu İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü başta olmak üzere emeği geçen öğretmen ve öğrencilere teşekkür etti.

DÖRT GÜN DOLU DOLU PROGRAM

Teknoloji, spor ve eğlenceyi bir araya getiren festival, 14 Mayıs Cuma günü saat 11.00’de başlayacak. Festivalin ilk günü spor etkinlikleri gün boyu devam ederken, genç sporcuların mücadele edeceği HADO Junior Cup heyecanı yaşanacak. Kariyer zirvesinde teknoloji ve spor dünyasının profesyonelleri gençlerle buluşacak, akşam saatlerinde ise DJ performansları ve sahne etkinlikleri festival coşkusunu artıracak. 15 Mayıs’ta saat 11.00’de başlayacak üniversiteler arası HADO Turnuvası’nda takımlar şampiyonluk için mücadele ederken, e-spor turnuvalarında oyun severler büyük heyecana ortak olacak. Gün boyunca devam edecek kariyer zirvesi ve sahne performansları festival alanını canlı tutacak.

HADO AVRUPA ŞAMPİYONASI ANTALYA’DA

16 Mayıs’ta festivalin en büyük ve dikkat çeken organizasyonlarından biri olan HADO Avrupa Şampiyonası, DIGIFEST kapsamında Cam Piramit’te gerçekleştirilecek. Türkiye’nin ev sahipliğinde düzenlenecek organizasyona Belçika, Çekya, Fransa, Galler, Hollanda, İngiltere, İspanya, Güney Kıbrıs, Polonya ve Yunanistan olmak üzere 11 ülkeden takımlar katılacak. Avrupa’nın farklı ülkelerinden gelen takımlar, Antalya’da kıran kırana mücadele edecek. E-spor finalleri, açık alan spor etkinlikleri ve dijital deneyim alanlarıyla festival temposu gün boyu sürecek. Festivalin son günü olan 17 Mayıs’ta ise e-spor gösteri maçları ve serbest oyun alanları ziyaretçilere açık olacak. Festival kapsamında yabancı misafirler için Aspendos Gezisi düzenlenecek ve etkinlik festival kapanışıyla son bulacak.