"Antalya'da fuarcılık eski gücünü kaybetti"

Furkan Bedir, Antalya'da ekonomik anlamda ciddi katma değer üreten fuarların oldukça sınırlı kaldığını belirterek şu değerlendirmede bulundu: "Bugün Antalya'da düzenlenen fuarlar arasında lokomotif niteliğinde olan organizasyonlar başta Growtech Tarım Fuarı ile Food Hotel Ekipmanları Fuarı olarak öne çıkıyor. Bunun dışında birçok ulusal ve uluslararası organizasyonun zaman içerisinde İstanbul'a kaydığını görüyoruz. Bu durum yalnızca fuarcılık sektörünü değil; otellerden restoranlara, taşımacılıktan lojistiğe, reklam sektöründen üretici firmalara kadar çok geniş bir ekonomik ekosistemi doğrudan etkiliyor."

Bedir, fuarların yalnızca stant kurulumu yapılan organizasyonlar olmadığını, aynı zamanda şehir ekonomisini harekete geçiren önemli ticaret platformları olduğunu söyledi.

"Yerli firmalar ekonomik koşullar nedeniyle fuarlara katılmakta zorlanıyor"

Türkiye'deki ekonomik şartların fuarcılık sektörünü doğrudan etkilediğini dile getiren Bedir, özellikle orta ölçekli işletmelerin fuarlara katılım konusunda ciddi bütçe sıkıntıları yaşadığını belirtti. "Artan maliyetler, yüksek üretim giderleri ve ekonomik belirsizlikler nedeniyle birçok yerli firma fuar katılımlarını ertelemek ya da tamamen iptal etmek zorunda kalıyor. Oysa fuarlar ihracatın, yeni müşteri kazanımının ve marka bilinirliğinin en önemli araçlarından biridir. Firmaların fuarlardan uzaklaşması uzun vadede ihracat rakamlarını da olumsuz etkileyebilir."

"Antalya, uluslararası fuarcılıkta yeniden cazibe merkezi olabilir"

Antalya'nın sahip olduğu ulaşım ağı, turizm altyapısı, konaklama kapasitesi ve iklim avantajıyla Avrupa'nın önemli fuar şehirlerinden biri olabilecek potansiyele sahip olduğunu ifade eden Bedir, doğru yatırımlarla şehrin yeniden uluslararası fuarcılık merkezi haline gelebileceğini söyledi. "Antalya yılda milyonlarca yabancı ziyaretçiyi ağırlayan dünya markası bir şehir. Böylesine güçlü bir turizm altyapısına sahip bir kentin aynı zamanda uluslararası fuar merkezi olması gerekir. Bunun için yeni vizyon projelerine ihtiyaç var."

Expo alanı yeniden değerlendirilmeli

Furkan Bedir, özellikle Expo alanının daha aktif kullanılması gerektiğini belirterek şu çağrıda bulundu: "Expo için inşa edilen alan, uluslararası fuarlar, ihtisas organizasyonları, teknoloji etkinlikleri ve ticaret buluşmaları için çok önemli bir potansiyele sahip. Bu alanın yıl boyunca yaşayan bir fuar ve etkinlik merkezine dönüştürülmesi hem Antalya ekonomisine hem de Türkiye'nin ihracat hedeflerine ciddi katkı sağlayacaktır."

Kültür ve Turizm Bakanlığı'na çağrı

Bedir, fuarcılık sektörünün yalnızca ticari değil, aynı zamanda turizm açısından da stratejik bir alan olduğunu belirterek ilgili kurumlara çağrıda bulundu. "Kültür ve Turizm Bakanlığı başta olmak üzere ilgili kamu kurumlarının Antalya'nın fuarcılık potansiyeline yönelik yeni bir yol haritası oluşturması gerektiğine inanıyoruz. Uluslararası organizasyonların yeniden Antalya'ya kazandırılması, yeni fuar yatırımlarının desteklenmesi ve Expo alanının etkin biçimde değerlendirilmesi şehrimizin ekonomik geleceği açısından büyük önem taşıyor."

NAKİT AKIŞI YOK
Şahin, “Tarım sektörü nakit akışının olmadığı, finansman akışının bankalar tarafından karşılanmadığı bir dönemi yaşıyor. Sektör kendi kendini finanse etmeye çalışıyor. Ancak nakit akışı olmadığı için, ürünlerin ortalama vadeleri yani ilacın, gübrenin, fidenin, tohumun, yani çiftçinin üretim alanındaki tüm giderler neredeyse bir yıl vadeli. Vadeli satış ile dönen koca bir sektör var. Vade de ortalama bir yıl. Bu bir yılda insanlar nasıl nakit ihtiyaçlarını karşılayabilirler? Dolayısıyla ortada para dönmüyor. Ne krediye ulaşılıyor ne de paraya ulaşılabiliyor. Tarım sektörü çökmeye gidiyor. Bunun başka bir açıklaması yok. Tarım sektöründe para bitti, nakit akışı bitti. Tarım sektörünü finanse eden kimse yok. Çünkü tarım sektöründe bütün çarklarda çek dönüyor. Nakit dönmüyor. Çekler kırdırılıyor. Ve bu döngünün sonunda batıyorlar” dedi.

FAİZLER VE BORÇLAR ÖDENEMİYOR
“Üretim yapan, satış yapan bir firma ürününü vadeli alıyor. Almış olduğu ürünü nakde çeviremiyor. Ancak ödemesi gereken borçları, faizleri veya hayati ihtiyaçları, geçim giderleri var” diyen Vural Şahin, “Elinde para olmayınca bankalara gidip kredi çekiyor. Kredi çekenler faizlerini ödeyemiyor.

elindeki ürünü yarı pahasına, belki daha düşük miktarlara bozduruyor. Adam bu şekilde borçlarını, harçlarını kaldırmaya çalışıyor. Bu da büyük bir sorun” ifadelerini kullandı.

ELLERİNDEKİ ÜRÜNÜ ZARARINA BOZDURUYORLAR
Şahin, “Şu anda sektörde zirai ilaç bayisi, halcisi, komisyoncusu, ihracatçısı, toptancısı, fidecisi, nayloncusu, her birinin kendisine bir çeki düzen vermesi ve uzun vadeli alışveriş sisteminden kurtulması şart olmuştur. Kurtulamadığı müddetçe krediye girilmek zorunda kalınıyor. Ancak krediye girilince de kredi faizleri işletmelerin kârı kadar ya da kârından daha fazla olduğu için bataklığa çekilmeye devam ediliyor. Tamamen zarar ediyor. Tarım sektöründekiler zarar etmemek için elinde kalan ürünü satmadan daha ucuz miktarla bozdurmak zorunda kalıyor ya da çek yazıyor” dedi.

DÖNEM FAİZLERİ VURDU
Faizlerin işletmeleri zor durumda bıraktığını söyleyen Ziraat Mühendisi Vural Şahin, “Kullanılan kredilerin dönem faizleri geldi. Maalesef geçen ay dönem faizlerine takılanlar oldu. Çok büyük rakamlar ile faize kurban gidenler oldu. Sektörde çok büyük sıkıntı yaşayan komisyoncular, ihracatçılar var. Son dönemde bu sebeplerle konkordato kavramı iyice yaygınlaştı. Bu sebeplerle konkordato alanlar var, çeki yazılanlar var. Yazılan çekler ciddi anlamda, hatta haddinden fazla seviyeye ulaştı. Konkordato o kadar çok ki anlatamam” dedi.

‘DİKEN ÜSTÜNDEYİZ’
“Antalya hali de, Antalya tarımı da diken üstünde” diyen Vural Şahin, “Geçen ay dönem faizinden çıkamayan birkaç büyük firmadan kaynaklı olarak Antalya’da büyük sıkıntılar var. Antalya’da çekler daha da arttı. Bu durumda çeki tahsil edecek kişi de sıkıntıya giriyor. Unutmayalım ki 9. ayda bir dönem faizi daha var. Ve yıl sonunda da bir dönem faizi daha var. 2027 yılının ilk ayında Antalya’da tarım sektörü çok büyük darbe yemiş olarak yeni yıla girebilir. Büyük firmalar, küçük işletmeler batabilir. O yüzden nakit akışının sağlanması şart. İnanılmaz derecede paraya sıkışık bir sektör var. Buna ben de dâhilim” diye konuştu.

‘YILLARCA SÖYLEDİK’
Yapılması gerekenleri de anlatan Şahin, “Bu açık kapanır mı? Çok zor. Kapanması için çok ciddi derecede tarım sektörüne nakit akışı, nakit girişi gerekiyor. Bunun da düşük faizlerle girmesi gerekiyor. Bunu yıllarca söyledik ama maalesef bu sağlanamadı bir türlü. Dolayısıyla herkesin borcu boyunu aştı. Yapılması gereken ne var dersek, uzun vadeli satışların bırakılmasının, bitirilmesinin şart olduğunu söylüyoruz. Ne yazık ki bu, nakit akışına, nakitle satışa, kredi kartı ile satışa ya da bankaların düşük faizli taksitlendirme sistemleri ile ancak ve ancak çözülebilir. Başka çözüm yolu gözükmüyor” ifadelerini kullandı.

‘O DÖNEM BİTTİ’
Vural Şahin sözlerini, “Artık ‘domatesin, biberin dönümünden bu kadar kâr elde ettim’, ‘halde şu fiyata satılıyor’, ‘şu para markette’, ‘falanca para kazanıyor’, ‘kim kâr etti’ diye konuşulan standart dönem bitti. Çünkü nakit yok. Para dönmüyor. Sorun para kazanılmasından çok daha büyük. Bu vadeli sistemden çıkmazsak bu çamurdan kurtulamayız. Bu sektörün bu uzun vadeli alışverişten çıkması lazım. Devletin de bu işi görüp müdahale etmesi, destek vermesi lazım. Yoksa çok sayıda konkordato alınıyor. Konkordato alınınca, konkordato almış şirkete ait çeki olanlar da büyük sıkıntılar yaşıyor” ifadeleri ile sonlandırdı.

GIDA ÜRÜNLERİ YOĞUN İLGİ GÖRÜYOR

Yılın ilk yarısında mağazada en fazla ilgiyi kadınların el emeğiyle hazırladığı doğal gıda ürünleri gördü. Toplam 8 bin 548 ürünün satıldığı dönemde elde edilen 3 milyon 135 bin liralık gelir, kadın kooperatiflerine ekonomik katkı sağladı.

Mağazada konsinye satış modeli uygulanıyor. Her kooperatif için ayrı raf alanı oluşturulurken, ürünler üretici kooperatiflerin belirlediği fiyatlarla satışa sunuluyor. Erişteden reçele, pekmezden sirkeye, tarhanadan coğrafi işaretli Tavşan Yüreği zeytine kadar birçok doğal ürünün yanı sıra el emeği hediyelik eşyalar da ziyaretçilerle buluşuyor.

YAZ SEZONUNDA PLAJ ÜRÜNLERİ ÖNE ÇIKIYOR

Turizm kenti Antalya’da yaz sezonuyla birlikte mağazada plaj çantaları ve plaj kıyafetleri de öne çıkan ürünler arasında yer alıyor. Kadın kooperatiflerinin el emeğiyle hazırladığı ürünler, yerli ve yabancı ziyaretçilerden yoğun ilgi görüyor.

Dün doların satış fiyatı 46,8224 lira, euronun satış fiyatı ise 53,5996 lira olmuştu.

İşte ANTİAD Başkanı Bilal Köleoğlu’nun Ekspres’ten Selim Çelik verdiği röportaj:

1. Türkiye ekonomisinin mevcut görünümünü nasıl değerlendiriyorsunuz? İş dünyasının bugün en büyük gündemi sizce nedir?

Türkiye ekonomisi önemli bir dönüşüm sürecinden geçiyor. Enflasyonla mücadele, fiyat istikrarının sağlanması ve makroekonomik dengelerin güçlendirilmesi açısından atılan adımları yakından takip ediyoruz. Ancak iş dünyasının en büyük beklentisi öngörülebilirliktir. Yatırımcı, önünü görebildiği ölçüde yatırım yapar, üretir ve istihdam oluşturur. Dolayısıyla ekonomik politikaların sürdürülebilir, güven veren ve uzun vadeli bir perspektifle yürütülmesi büyük önem taşıyor.

2. Yüksek faiz, enflasyon ve finansmana erişim konusunda üyelerinizden nasıl geri dönüşler alıyorsunuz?

Üyelerimizin en sık dile getirdiği konuların başında finansmana erişim geliyor. Özellikle üretim yapan, yatırım planlayan ve ihracat gerçekleştiren işletmeler için finansman maliyetleri ciddi bir yük oluşturuyor. Bunun yanında yüksek enflasyon nedeniyle maliyet hesaplarının sağlıklı yapılamaması da işletmeler açısından önemli bir belirsizlik yaratıyor. Reel sektörü destekleyecek, üretimi ve yatırımı teşvik edecek finansman modellerinin geliştirilmesi büyük önem taşıyor.

3. Antalya denildiğinde akla ilk olarak turizm geliyor. Bu kent ekonomisi için olumlu bir algı mı?

Elbette turizm Antalya’nın en güçlü markalarından biridir ve bundan gurur duyuyoruz. Ancak Antalya yalnızca turizmden ibaret değildir. Tarımıyla, ticaretiyle, sanayisiyle, lojistik avantajlarıyla ve gelişen girişimcilik ekosistemiyle çok yönlü bir ekonomik yapıya sahiptir. Antalya’yı sadece turizm kenti olarak görmek, sahip olduğu büyük ekonomik potansiyeli eksik değerlendirmek anlamına gelir.

4. Sizce kent ekonomisinin turizm dışındaki sektörlerde de büyümesi için nasıl bir yol haritası izlenmeli?

Antalya’nın ekonomik çeşitliliğini artırmamız gerekiyor. Tarım teknolojileri, yazılım, sağlık turizmi, lojistik, yenilenebilir enerji ve katma değerli üretim gibi alanlara daha fazla yatırım yapılmalı. Üniversite-sanayi iş birlikleri güçlendirilmeli, girişimcilik desteklenmeli ve gençlerin inovatif fikirleri daha fazla teşvik edilmelidir. Şehir ekonomisini tek bir sektöre bağlı bırakmadan çok ayaklı bir yapı oluşturmak geleceğe yapılacak en önemli yatırımdır.

5. Antalya’nın tarım, ticaret, sanayi ve teknoloji alanındaki potansiyelini yeterince kullanabildiğini düşünüyor musunuz?

Henüz potansiyelimizin tamamını kullanabildiğimizi söyleyemeyiz. Antalya birçok alanda Türkiye’nin öncü şehirlerinden biri olabilecek kapasiteye sahip. Özellikle teknoloji odaklı üretim, tarım teknolojileri, ihracat ve inovasyon alanlarında daha güçlü adımlar atabiliriz. Bunun için kamu, yerel yönetimler, üniversiteler ve iş dünyasının ortak hareket etmesi gerekiyor.

6. İş dünyasının uzun süredir dile getirdiği nitelikli personel sorunu giderek büyüyor. Sizce bu sorunun temel nedeni nedir ve nasıl çözülebilir?

Bugün iş gücü piyasasında en önemli sorunlardan biri eğitim ile sektörlerin ihtiyaçları arasındaki uyumsuzluktur. Mesleki eğitimin güçlendirilmesi, uygulamalı eğitim modellerinin yaygınlaştırılması ve özel sektörün eğitim süreçlerine daha aktif dahil edilmesi gerekiyor. Gençlerin sadece diploma sahibi değil, aynı zamanda yetkinlik sahibi bireyler olarak yetişmeleri büyük önem taşıyor.

7. Son yıllarda gençlerin girişimcilik ve özel sektöre bakış açısında önemli değişimler yaşanıyor. Bu bağlamda genç girişimcilere hangi tavsiyelerde bulunursunuz?

Gençlerimizin güvenli bir gelecek istemelerini çok doğal karşılıyoruz. Ancak ülkemizin büyümesi ve gelişmesi için girişimcilik ruhunun canlı tutulması gerekiyor. Başarılı girişimcilik sabır, bilgi, cesaret ve sürekli öğrenme gerektirir. Gençlerimize tavsiyem; değişen dünyayı iyi takip etmeleri, teknolojiye yatırım yapmaları, yabancı dil öğrenmeleri ve uluslararası vizyon kazanmalarıdır. Başarısızlıktan korkmadan üretmeye devam eden girişimciler geleceğin güçlü ekonomisini inşa edecektir.

8. Dijitalleşme, yapay zekâ ve yeşil dönüşüm artık iş dünyasının vazgeçilmez başlıkları arasında yer alıyor. Antalya iş dünyası bu dönüşüme ayak uydurabiliyor mu?

Son yıllarda Antalya iş dünyasında bu alanlara yönelik ciddi bir farkındalık oluştuğunu görüyoruz. Ancak bu dönüşümün daha da hızlanması gerekiyor. Yapay zekâ, dijitalleşme ve sürdürülebilirlik artık tercih değil zorunluluktur. ANTİAD olarak üyelerimizin bu dönüşüme uyum sağlaması için eğitim, iş birlikleri ve farkındalık çalışmalarına büyük önem veriyoruz.

9. Antalya’nın özellikle ulaşım ve lojistik ile birlikte altyapı yatırımları sizce kentin ekonomik büyümesini destekleyecek seviyede mi? Öncelikli yatırım alanları neler olmalı?

Antalya hızla büyüyen bir şehir ve mevcut altyapının bu büyümeye paralel gelişmesi gerekiyor. Ulaşım ağlarının güçlendirilmesi, liman kapasitesinin artırılması, demiryolu bağlantılarının geliştirilmesi ve organize sanayi bölgelerine yönelik lojistik yatırımlar öncelikli olmalıdır. Güçlü altyapı, güçlü ekonominin temelidir.

10. Yabancı yatırımcıların Antalya’ya ilgisini nasıl değerlendiriyorsunuz? Bu bağlamda yeni yatırımların önündeki en büyük engeller nelerdir?

Antalya uluslararası yatırımcılar açısından oldukça cazip bir şehir. Yaşam kalitesi, coğrafi konumu ve ekonomik potansiyeli önemli avantajlar sunuyor. Ancak yatırım süreçlerinin hızlandırılması, bürokrasinin azaltılması, hukuki öngörülebilirliğin güçlendirilmesi ve yatırım ortamının daha rekabetçi hale getirilmesi yabancı sermayeyi artıracaktır.

11. Kayıt dışı ekonomi ve haksız rekabet konusunda iş dünyası sorunlar yaşıyor mu? Kayıt dışılık konusunda hangi düzenlemelerin yapılmasını bekliyorsunuz?

Kayıt dışılık yalnızca vergi kaybı değil, aynı zamanda dürüst çalışan işletmeler açısından büyük bir haksız rekabet unsurudur. Dijital denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi, kayıtlı ekonomiyi teşvik eden uygulamaların artırılması ve denetimlerin etkin şekilde sürdürülmesi hem kamu gelirlerini artıracak hem de adil rekabet ortamını güçlendirecektir.

12. İhracat yapan firmalar açısından döviz kuru, maliyet artışları ve küresel ekonomik gelişmeler nasıl bir tablo ortaya koyuyor? Önümüzdeki döneme ilişkin beklentiniz nedir?

Küresel ekonomide yaşanan belirsizlikler ihracatçılarımızı doğrudan etkiliyor. Artan maliyetler, enerji fiyatları ve küresel talepteki dalgalanmalar ihracatçılarımız açısından önemli riskler oluşturuyor. Buna rağmen kaliteli üretim yapan, markalaşan ve katma değerli ürün geliştiren firmalarımızın uluslararası pazarlarda daha güçlü konuma geleceğine inanıyoruz.

13. Antalya’nın nüfusu hızla artıyor. Bu büyümenin iş dünyasına etkileri neler? Kent planlaması ve ekonomik gelişim sizce birlikte ilerleyebiliyor mu?

Nüfus artışı doğru planlandığında büyük bir ekonomik fırsattır. Ancak plansız büyüme; ulaşım, konut, altyapı ve sosyal yaşam üzerinde baskı oluşturabiliyor. Antalya’nın geleceği için şehir planlamasının ekonomik gelişimle birlikte ele alınması gerekiyor. Yaşanabilir şehirler aynı zamanda yatırımcılar için de daha cazip şehirlerdir.

14. Sizce Türkiye ekonomisinin yeniden güçlü ve sürdürülebilir bir büyüme yakalayabilmesi için kamu, özel sektör ve sivil toplum kuruluşları hangi ortak adımları atmalı?

Ekonomik kalkınma ortak akıl ile mümkündür. Kamu düzenleyici ve destekleyici rolünü sürdürürken özel sektör üretim ve yatırımla büyümeye katkı sağlamalı, sivil toplum kuruluşları ise çözüm üreten, ortak aklı geliştiren platformlar olmalıdır. Eğitim, hukuk, teknoloji, üretim ve ihracat odaklı uzun vadeli politikalar Türkiye’nin sürdürülebilir büyümesini destekleyecektir.

15. Hem Antalya iş dünyasına hem de yatırım yapmayı düşünen girişimcilere vermek istediğiniz mesaj nedir?

Antalya sadece bugünün değil, geleceğin de yatırım merkezlerinden biridir. Güçlü insan kaynağı, stratejik konumu ve yüksek yaşam kalitesiyle büyük fırsatlar sunmaktadır. Üreten, istihdam sağlayan, katma değer oluşturan her yatırım bu ülkenin geleceğine yapılan yatırımdır. Birlikte hareket ettiğimiz sürece Antalya’nın çok daha güçlü bir ekonomik merkez haline geleceğine yürekten inanıyorum.

16. Son olarak ANTİAD’ın önümüzdeki dönemde hayata geçirmeyi planladığı projeler ve hedefler nelerdir?

ANTİAD olarak öncelikli hedefimiz üyelerimizin ulusal ve uluslararası rekabet gücünü arttıracak projeler geliştirmektir. Dijital dönüşüm, yapay zekâ, sürdürülebilirlik, girişimcilik, ulusal ve uluslararası iş birlikleri önümüzdeki dönemin temel çalışma başlıkları olacaktır. Genç iş insanlarını destekleyen projelerimizi artırırken, Antalya’nın yatırım ve ticaret potansiyelini her platformlarda daha güçlü şekilde temsil etmeye devam edeceğiz. Biz inanıyoruz ki güçlü bir Antalya, güçlü bir Türkiye demektir. İş dünyası olarak üretmeye, istihdam sağlamaya ve ülkemizin kalkınmasına katkı sunmaya kararlılıkla devam edeceğiz.

Dün doların satış fiyatı 46,8047 lira, euronun satış fiyatı ise 53,5453 lira olmuştu.

YÜKSEK KAZANÇ SAĞLANABİLİR
Kaçın, "Biz bu toprakların gücünü tarımda gösterebilmek, dünyaya bunu anlatabilmek için kesinlikle ama kesinlikle üretim planlaması yapmalıyız. Kimse ama kimse istediğine göre ürün ekememeli. Bunu net olarak söylüyorum. Kimse 'Ben bu sene domates ekeyim, yok vazgeçtim patlıcan ekeyim, biraz da salatalık ekerim' gibi bir yaklaşımla tarım yapmamalı. Bunu yaparsak emin olun çok daha yüksek kazançlar elde edeceğimiz bir sistem gelecek. Bu konu, milli iradenin ortaya koyacağı bir politikayla çözülecek bir konudur" diye konuştu.

ZİRAAT MÜHENDİSLERİNE İŞ DÜŞÜYOR
"Bu noktada da biz Ziraat Mühendislerine büyük iş düşüyor, onu da belirtmek istiyorum" diyen Kaçın, "Meslektaşlarımızın bu noktada elini taşın altına koyması lazım. Mevzuatların ve yönetmeliklerin de Ziraat Mühendislerine elini taşın altına koyacağı imkân ve yetkileri vermesi lazım. Özellikle bu konuya bölgesel olarak bakmak lazım. Çünkü Türkiye'nin neresine giderseniz gidin üretici var gücüyle ekim, dikim yapmaya, daha fazla ürün elde etmeye yani üretmeye odaklanır. Bundan bir yanlışlık yok. Zaten bu iş bu şekilde başarılı olur. Bizim yapmamız gereken, bu potansiyeli ve bu arzuyu doğru bir zemine oturtmaktır" ifadelerini kullandı.

PLANSIZLIK SOFRAYA YANSIYOR
Üreticinin sürekli üretme arzusunun oldukça doğal olduğunu ifade eden Kaçın, sözlerini şöyle tamamladı: "Üretici bu arzusunu fide parasından toprak sürümüne, işçilik parasından gübre parasına kadar hepsini cebinden vererek ortaya koyuyor. Yaşanan plansızlıklar sonucu oluşan arz dengesizlikleri, talep yetersizliğine hatta gereksiz fiyat dalgalanmalarına neden oluyor. Hal böyle olunca üretici bunca zaman cebinden harcayarak elde ettiği ürünü satamıyor. Ürününü satamayan üretici batıyor. İnsanlar da pazardan alıp sofrasına koyup tüketemiyor."

YENİ YAPILANDIRMA BEKLENİYOR
Esnafın vergi yapılandırma talebine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Şenyiğit, "Ekim aylarında biz bunu öngörmüştük. Birkaç kez de yapılandırma çıkarılması gerektiği konusunda açıklamalarımız oldu. Piyasayı analiz edince vergi dairesi tarafında da bunun ortak bir talep olduğunu görüyoruz. Haziran ayına geldik. Yine aldığımız izlenimlere göre 8183 sayılı yasa ile faizler düşürülerek birtakım kolaylıklar sağlandı. Ancak geçmiş yapılandırmaların birçoğu yeniden yapılandırma kapsamına girdi" dedi.

PEŞİN ÖDEME ÖNERİSİ
Yeni bir vergi yapılandırma modeli öneren Başkan Şenyiğit, "Sürdürülebilirlik olmadığı için vergi ödeme sisteminin farklılaşması gerekiyor. Yapılandırmada belli bir müddetten sonra mükellef borcunu ödeyemiyor. Biz yapılandırmanın bu kez daha farklı bir anlayışla ele alınmasını istiyoruz. Geçmişte taksitlendirme yapılıyor, ardından ödeme kolaylıkları sağlanıyordu. Ancak belli bir süre sonra bu taksitler de ödenemiyor. Altı ayın sonunda sistem ister istemez tıkanıyor. Belki peşin ödeme modeliyle bu sorun çözülebilir. Devlet, 'Borcunu iki ay içinde öde, 7 milyon liralık borcunu 5 milyon liraya kapatalım' derse, yapılandırma sorunu büyük ölçüde çözülebilir. Bunu yapan esnaf da borcunu ödeyebilmek için elindeki gayrimenkulü ya da başka bir malını 5 milyon liraya sattığında, aslında 7 milyon liralık borcunu 5 milyon liralık satışla kapatmış olur. Bu tür sistemler geliştirilebilir" ifadelerini kullandı.

YILBAŞINDA TOPLU TAHSİL EDİLEBİLİR
Mali müşavirler açısından yaz aylarının tatilden çok yoğun çalışma dönemi olarak geçtiğini belirten Şenyiğit, bu konuda da önerilerini paylaştı. Şenyiğit, "Tatile çıkarsak vergi beyannameleri nasıl hazırlanacak? Bunu başka ülkelerle birebir kıyaslamak mümkün değil. Çünkü her ülkenin kendine özgü bir sistemi var. Odamızın logosunda bulunan el sıkışması da aslında bu anlayışı temsil ediyor. Devletle el sıkışırsak, vergi dairesine ve kamuya katkı sağlayabilecek öneriler sunabiliriz. Normal ödenen vergiler ve sabit vergiler var. Bunlar yılbaşında toplu olarak tahsil edilebilir. Bazı ülkelerde buna benzer uygulamalar bulunuyor. Bir önceki yılın vergi oranına göre peşin vergi ödeniyor. Devlet de buna göre alacağını tahsil ediyor ya da gerekiyorsa iadesini yapıyor. Bu tür sistemler geliştirilebilir" diye konuştu.

YER YER KALİTE DÜŞTÜ
Konuyla ilgili konuşan Türkiye Yem Sanayicileri Birliği Yönetim Kurulu Üyesi ve ATB Meclis Üyesi Nuri Büyükselçuk, "Normalde hasat bir hafta, 10 gün kadar önce yapılmaya başlandı. Yağışlardan dolayı verim yüksek oldu. Ancak aynı yağışlar bazı bölgelerde fayda yerine zarar getirdi. Çünkü aşırı yağışlar bazı hububat ürünlerinde kaliteyi düşürdü. Yer yer bu şekilde kalite kayıpları olsa da uzun yıllar ortalamasının çok üzerinde ürün elde ettik bu sene. Toprak Mahsulleri Ofisi de alım yapıyor, tüccarlar da alımlarını sürdürüyor" dedi.

DAHA DÜŞÜK AÇIKLANABİLİRDİ
Türkiye Tohumcular Birliği (TÜRKTOB) Başkanı Kayhan Yıldırım ise fiyatın uygun belirlendiğini belirterek, "Dünya pazarına baktığımız zaman ton fiyatı 260 ile 290 dolar civarında seyrediyor. Bu da yaklaşık 11 bin liraya geliyor. Bu yurt dışındaki fiyat. Bizim ülkemizde ise devlet desteğiyle birlikte üreticinin eline 19 bin liranın üzerinde bir rakam geçiyor. Toprak Mahsulleri Ofisi hasattan önce fiyat açıkladı. Hasadı bekleyip dünya piyasalarındaki gelişmelere göre fiyat açıklasaydı daha düşük bir fiyat da açıklayabilirdi" dedi.

DESTEK VERİLİYOR
Kayhan Yıldırım, "Hem tarım piyasasındaki hem enerji piyasasındaki hem de gübre piyasasındaki maliyet artışlarını göz önünde bulundurmamız gerekiyor. Ancak Tarım ve Orman Bakanlığı ile ilgili devlet kurumlarımız bunları yakından takip ederek üreticiler için ellerinden gelenin en iyisini yapmaya çalışıyor" ifadelerini kullandı.

En düşük emekli maaşının 20 bin TL’den 23 bin 552 TL’ye çıkarılmasını öngören kanun teklifi TBMM Başkanlığı’na sunuldu

Dün doların satış fiyatı 46,7394 lira, euronun satış fiyatı ise 53,4990 lira olmuştu.

Toplantının açılış konuşmasını yapan Antalya Forum X Genel Sekreteri İzzet Ünlü, "Antalya bize çok şey verdi. Peki biz Antalya'ya ne verdik? Bu sorudan hareketle farklı kesimlerden insanların bir araya geldiği Antalya Forum X'i oluşturduk. Amacımız kutuplaşmalar üretmek değil, ortak aklı ortaya koyarak şehrin geleceğine katkı sağlamaktır. Bizler bu şehri algılarla değil, bilimsel verilerle geleceğe hazırlamak istiyoruz. Siyaset üretmeyeceğiz ancak ortaya koyacağımız nitelikli bilgilerle siyasetçileri ve bürokratları olumlu yönde etkilemeyi hedefliyoruz. Karar vericilerin önüne güvenilir ve tarafsız veriler koymak istiyoruz. Daha önce yapılan toplantılarda alınan kararlar doğrultusunda iki önemli çalışmayı kamuoyunun gündemine taşımayı hedefliyoruz. Bunlar 'Antalya'nın Trafik Sorunu ve Çözüm Önerileri' ile 'Antalya Gençlik ve Toplumsal Araştırması 2026' başlıkları olacak" dedi.

MASTER PLAN HAZIRLANMALI
Toplantının ana gündeminin Antalya Limanı olduğunu belirten Ünlü, Antalya'da kruvaziyer limanı projesinin yaklaşık 37 yıldır gündemde olmasına rağmen somut bir ilerleme sağlanamadığını dile getirerek, "Yüzen şehirleri ağırlamak, dar rıhtımlarda geçici çözümlerle değil, Antalya'nın 640 kilometrelik sahiline yakışır modern ve bağımsız bir kruvaziyer limanı ile mümkündür. Bunun için kapsamlı bir master plan hazırlanmalıdır" dedi. Yarım günlük toplantıyla tüm sorunların çözülemeyeceğinin farkında olduklarını belirten Ünlü, buna rağmen toplantı sonunda ortaya çıkacak değerlendirmelerin ve önerilerin takipçisi olacaklarını söyledi. Ünlü, "Bugün bütün sorunları çözeceğimizi iddia etmiyoruz. Ancak burada ortaya çıkacak değerlendirmeler doğrultusunda üzerimize düşen görevleri yerine getirmeye hazırız. Antalya'nın liman vizyonuna katkı sağlayacak her çalışmanın ısrarlı takipçisi olacağız" diye konuştu.

LİMAN YETERSİZ KALIYOR
Toplantıda ATSO Yönetim Kurulu Başkanı Yusuf Hacısüleyman, Antalya Limanı'nın mevcut durumu, kruvaziyer turizminin ekonomik katkıları ve limanın geleceğine yönelik projeler hakkında değerlendirmelerde bulundu. Hacısüleyman, Antalya Limanı'nın yalnızca kentin değil, Türkiye'nin dış ticareti, lojistiği ve turizmi açısından stratejik öneme sahip olduğunu belirterek, limanın büyütülmesi, fiziki altyapısının güçlendirilmesi ve deniz ulaşımının geliştirilmesi gerektiğini söyledi.

FİZİKSEL KAPASİTE ARTMALI
Antalya Limanı'nın uzun süredir gündemlerinde olduğunu belirten Hacısüleyman, "Üyelerimizden gelen şikâyetleri dinledik, ardından liman işletmecileriyle bir araya geldik. Çünkü sadece ihracatçıyı dinlerseniz eksik kalırsınız. İşletmecinin de yaşadığı sorunlar var. Çözüm üretmenin yolu her iki tarafı da dinlemekten geçiyor" dedi. Antalya Limanı'nın mevcut kapasitesinin ihtiyaçları karşılamakta zorlandığını belirten Hacısüleyman, genişleme projelerinin vakit kaybedilmeden hayata geçirilmesi gerektiğini söyleyerek, "Limanın fiziksel kapasitesi artırılmalı. Antrepo alanları yetersiz. Gemi yanaştığında yükün hızlı şekilde organize edilmesini sağlayacak depolama sistemleri kurulmalı. Yükleme ve boşaltma süreçleri modern lojistik anlayışıyla yeniden planlanmalı" şeklinde konuştu.

ÜRÜNLER BAŞKA LİMANLARA GİDİYOR
Antalya Limanı'ndaki hizmet ücretlerinin diğer limanlarla rekabet edebilir seviyeye çekilmesi gerektiğini belirten Hacısüleyman, "Yüksek maliyetler nedeniyle bazı ihracatçılar yüklerini İzmir gibi farklı limanlardan göndermeyi tercih ediyor. Bu sadece ihracatçı için değil, liman işletmesi için de kayıp oluşturuyor. İş hacmini artırmanın yolu rekabetçi fiyat politikası uygulamaktan geçiyor" dedi. Liman işletmesiyle yapılan görüşmelerde karşılıklı anlayışın önemine dikkat çeken Hacısüleyman, şöyle konuştu: "Biz şikâyet ediyoruz, onlar da yaşadıkları sıkıntıları anlatıyor. Ancak herkes şikâyet ederse hiçbir yere varamayız. Önemli olan çözüm üretmek ve ortak akılla hareket etmektir."

SADECE ANTALYA'NIN MESELESİ DEĞİL
Limanların, serbest bölgelerin ve lojistik merkezlerin yerel değil, ulusal ölçekte değerlendirilmesi gerektiğini ifade eden Hacısüleyman, stratejik yatırımların merkezi yönetim tarafından ele alınmasının önemine vurgu yaparak, "Antalya Limanı'nın genişlemesi sadece Antalya'nın meselesi değildir. Bu, Türkiye'nin ihracatıyla doğrudan ilgilidir. Kamulaştırma gerekiyorsa yapılmalı, kamu arazileri gerekiyorsa kullanılmalı. Bu yatırımlar ülke vizyonunun bir parçası olmalıdır" dedi.

'KRUVAZİYER TURİZMİ OLABİLİR Mİ?
Kruvaziyer turizminin ekonomik katkısını önemsediklerini ancak Antalya'nın şehir yapısının da göz önünde bulundurulması gerektiğini belirten Hacısüleyman, kontrolsüz büyümenin yeni sorunlar doğurabileceğini söyledi.

5 bin yolcunun aynı anda şehir merkezine inmesinin ciddi trafik yükü oluşturabileceğini belirten Hacısüleyman, "Antalya zaten yaz aylarında yoğunluğu yaşayan bir şehir. Kruvaziyer turizmini büyütürken şehir yaşamını da koruyacak bir planlama yapmak zorundayız. Antalya coğrafi olarak yatay bir şehir. Bu yüzden kentimiz kruvaziyer turizmi için uygun değil" diye konuştu. Barcelona gibi bazı şehirlerin bu nedenle kruvaziyer trafiğine sınırlamalar getirdiğini hatırlatan Hacısüleyman, Antalya'nın da kendi dinamiklerine uygun bir model geliştirmesi gerektiğini ifade etti.

DENİZ ULAŞIMI GEREKİYOR
Konuşmasında deniz ulaşımına da vurgu yapan Hacısüleyman, Antalya'nın denizi yalnızca turizmde kullandığını, ulaşımda ise yeterince değerlendiremediğini söyledi. "Denizle iç içe yaşıyoruz ama denizi ulaşım için kullanamıyoruz" diyen Hacısüleyman, "Antalya'nın coğrafi yapısı bunu zorunlu hâle getiriyor. Kara yollarındaki yük her geçen yıl artıyor. Deniz ulaşımı artık alternatif değil, ihtiyaçtır" ifadelerini kullandı. Kemer'den Kaleiçi'ne, Konyaaltı'ndan havalimanına uzanacak deniz ulaşımı projelerinin mutlaka hayata geçirilmesi gerektiğini belirten Hacısüleyman, bu yatırımların yalnızca yerel yönetimlerin imkânlarıyla gerçekleştirilemeyeceğine dikkat çekerek, "Deniz taşımacılığı da liman yatırımları gibi stratejik bir ulaşım projesidir. Bunun merkezi yönetim tarafından desteklenmesi ve gerekli yasal düzenlemelerle hızlandırılması gerekir" dedi.

Antalya'nın hızla büyüdüğünü dile getiren Hacısüleyman, "Yüzde 10'luk bir turist artışı bile şehir trafiğini ciddi şekilde etkileyebiliyor. Yeni havalimanı kapasitesiyle birlikte Antalya çok daha fazla ziyaretçi ağırlayacak. Bu insanları hangi yollarla taşıyacağız? Alternatif ulaşım koridorlarını bugünden oluşturmak zorundayız. Bu şehir ortak akılla yönetilmeli. Antalya'nın geleceğini bugünden inşa etmek zorundayız" ifadelerini kullandı.

EN BÜYÜK İHTİYAÇ ORTAK AKIL
ATSO Meclis Başkanı Ahmet Öztürk ise liman, serbest bölge, Kaleiçi ve ulaşım projelerinin kentin geleceği açısından stratejik öneme sahip olduğunu söyledi. Öztürk, Antalya'nın artık günü kurtaran değil, geleceği planlayan bir anlayışa ihtiyaç duyduğunu vurgulayarak, "Bu şehirde çok değerli insanlar var" diyen Öztürk, "Yıllardır Antalya için emek veren iş insanları, sivil toplum kuruluşları ve kurum temsilcileri burada bulunuyor. Antalya'nın bugün en büyük ihtiyacı ortak akıldır. Kişisel ya da kurumsal anlaşmazlıkları bir kenara bırakıp, Antalya'nın ortak çıkarlarında buluşmak zorundayız" dedi.

'ANTALYA KİMLİĞİNDE BULUŞMALIYIZ'
Kentin ortak meselelerinde siyasi görüşlerin geri planda bırakılması gerektiğini vurgulayan Öztürk, herkesin Antalya kimliğinde buluşması gerektiğini dile getirerek, "Toplantılarda herkes memleketini söylüyor; 'Kayseriliyim, Adanalıyım, Diyarbakırlıyım' diyor. Hepimizin doğduğu şehir farklı olabilir ama artık hepimiz Antalyalıyız. Antalya'nın menfaatleri söz konusu olduğunda aynı masada buluşabilmeliyiz" şeklinde konuştu.

Antalya Limanı'nın yalnızca ticari bir tesis olmadığını belirten Öztürk, "Antalya Limanı bu şehrin en önemli stratejik değerlerinden biridir. Yıllardır limanın geliştirilmesi konuşuluyor. Bugün hâlâ yüklerin boş gidip dolu dönmesi, altyapı eksiklikleri ve kapasite sorunları gündemde. Artık bu yatırımların tamamlanması gerekiyor. Liman işletmesinin taahhüt ettiği yatırımların da hızlandırılması gerekiyor" ifadelerini kullandı.

'KALEİÇİ VE YAT LİMANI BİRLİKTE YÖNETİLMELİ'
Kruvaziyer turizminin Antalya için önemli bir fırsat olduğunu belirten Öztürk, "Kaleiçi önüne platform sistemiyle kruvaziyer gemilerinin yanaşabileceği modeller dünyada uygulanıyor. Tarihi yapıya zarar vermeden böyle bir sistem Antalya'da da tartışılabilir. Bu konunun teknik olarak değerlendirilmesi gerekiyor. Kaleiçi, Yat Limanı, Balbey ve çevresinin tek bir yönetim anlayışıyla planlanması gerekiyor. Bugün Kaleiçi'nde farklı kurumların yetkisi var. Bu yapı karar alma süreçlerini zorlaştırıyor. Kaleiçi, Yat Limanı ve çevresi tek merkezden yönetilecek bir modele kavuşturulmalı" diye konuştu.

Haziran ayında miktar endeksi aylık bazda domateste yüzde 28,96, meyvede yüzde 36,22 artarken, sebzede yüzde 4,25 azaldı. Yıllık bazda ise domateste yüzde 10,37, sebzede yüzde 6,27 artış görülürken, meyvede yüzde 4,92 düşüş yaşandı.

Haziran ayında yıllık miktar endekslerinde domates ve sebze ortalamanın üzerinde, meyve ise ortalama seviyesinde değişim gösterdi. Yıllık fiyat endekslerinde ise domates ortalama civarında kalırken, sebze ve meyve fiyatları ortalamanın üzerinde arttı.

MEYVE VE SEBZEDE FİYAT ARTIŞI DİKKATİ ÇEKTİ

Haziran ayında domates fiyat endeksi yıllık bazda yüzde 28,44 yükseldi. Bu artış, domates işlem miktarının aynı dönemde yüzde 10,37 artmasına rağmen gerçekleşti.

Meyve fiyat endeksi yıllık bazda yüzde 62,21 arttı. Bu yükselişte, meyve işlem miktarındaki yüzde 4,92'lik azalış etkili oldu.

Sebze fiyat endeksi ise yıllık bazda yüzde 54,50 arttı. Fiyatlardaki yükseliş, sebze işlem miktarının yıllık bazda yüzde 6,27 artmasına rağmen gerçekleşti.

SON 8 YILIN HAZİRAN AYLARINDA REKOR DEĞİŞİMLER

Haziran ayında domates işlem miktar endeksi bir önceki aya göre yüzde 28,96 artarken, fiyat endeksi yüzde 61,44 azaldı. Son 8 yılın haziran ayları değerlendirildiğinde domateste işlem miktar endeksi en yüksek artışı, fiyat endeksi ise en büyük düşüşü gösterdi.

Meyvede işlem miktar endeksi aylık bazda yüzde 36,22 artarken, fiyat endeksi yüzde 31,28 geriledi. Son 8 yılın haziran ayları içinde meyve miktar endeksinde üçüncü en yüksek artış, fiyat endeksinde ise dördüncü en büyük düşüş kaydedildi.

Sebzede işlem miktar endeksi yüzde 4,25, işlem fiyat endeksi ise yüzde 37,48 azaldı. Son 8 yılın haziran ayları dikkate alındığında sebzede miktar endeksi en düşük azalışı, fiyat endeksi ise ikinci en büyük düşüşü yaşadı.

Serbest piyasada 46,6865 liradan alınan dolar, 46,6974 liradan satılıyor. 53,1700 liradan alınan euronun satış fiyatı ise 53,2099 lira olarak belirlendi.

Dün doların satış fiyatı 46,6539 lira, euronun satış fiyatı ise 53,0982 lira olmuştu.