Antalya İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından yapılan duyuruda, 2027 üretim yılı ÇKS başvurularının 1 Eylül 2026 tarihinde başlayacağı belirtildi. Üreticilerin desteklemelerden faydalanabilmesi için ÇKS kayıtlarını belirtilen süre içerisinde yaptırmaları istendi.

FİZİKSEL BAŞVURULAR ZİRAAT ODALARINA
ÇKS kapsamında fiziksel başvuruların alınması ve veri girişlerinin Ziraat Odaları tarafından yürütüleceği bildirildi. Başvuru yapmak isteyen üreticilerin bağlı bulundukları Ziraat Odalarına müracaat etmeleri gerekiyor. Gerekli belgeler ve başvuru sürecine ilişkin detaylı bilgilerin de Ziraat Odalarından alınabileceği kaydedildi.

E-DEVLET ÜZERİNDEN DE BAŞVURU YAPILABİLECEK
Daha önce ÇKS kaydı bulunan üreticiler ise kayıt işlemlerini e-Devlet üzerinden gerçekleştirebilecek. Üreticiler, turkiye.gov.tr adresine e-Devlet şifreleriyle giriş yaparak işlemlerini hızlı ve güvenli şekilde tamamlayabilecek. İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, üreticilerin başvuru süresini kaçırmamaları konusunda uyarıda bulunurken, detaylı bilgi almak isteyenlerin il ve ilçe tarım ve orman müdürlükleriyle iletişime geçebileceğini belirtti. ÇKS başvurularında son tarih 31 Aralık 2026 olarak açıklandı. Müdürlüğün duyurusunda üreticilere, “Üretiminiz Kayıt Altında, Destekleriniz Güvende!” mesajı verildi.

ÇKS NEDİR?
Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS), tarımsal faaliyetlerde bulunan üreticilerin ve üretim yaptıkları tarım arazilerinin kayıt altına alınmasını sağlayan Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yürütülen resmi bir kayıt sistemidir. Üreticilerin tarımsal desteklemelerden yararlanabilmesi açısından önem taşıyan ÇKS, tarım politikalarının planlanması ve üretim faaliyetlerinin takip edilmesinde de kullanılır.

Üzerinde sahte "CE" ve "TSE" damgası da bulunabilen bu ürünler, merdiven altı üretim şartları nedeniyle çocukların sağlığını tehdit ederken, dayanıksız yapılarıyla kısa sürede tükenerek velilere ekstra maliyet oluşturuyor.

Kentte kırtasiye işleten ve velileri bilgilendirmek amacıyla iş yerinin girişine uyarı standı kuran Erman Güler, sahte ürünlerin oluşturduğu tehlikelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Güler, "Hazırlıklarımızı yaptık. Bol çeşitlerimiz ve uygun fiyatlarımızla tüm müşterilerimizi kırtasiyelerimize bekliyoruz. Velilerimiz elbette cebini düşünüyor. Uygun fiyata ürün almak istiyor. Fakat piyasada bazı özel ve markalı ürünlere benzer fazlasıyla sahte ürünler geziyor. Bu ürünlere veliler sahte olup olmadığını anlayamıyor. Velilerde uygun olduğu için ürünü almak istiyorlar. Fakat kutusunda CE ve TSE damgası olmasına rağmen ürün sahte oluyor. Bu durum ise çocuklarımıza çok ciddi anlamda zarar veriyor. Çocuklar elleriyle temas ediyorlar, küçük çocuklar ağızlarına atıyorlar. Ciddi anlamda problemler oluyor ve hastanelik dahi olabiliyorlar" dedi.

"Sahte ürün nasıl fark edilir"

Sahte ürünler ile orijinal ürünlerin ilk bakışta ayırt edilmesinin zor olduğunu dile getiren Güler, "Sahte ürün ile orijinal ürün ambalajlardan fark ediyor. Orijinal ürünlerin ambalajları birazda net ve belirgin. Kesimleri farklı oluyor. Sahte ürünlerde uçlarında mum oluyor, küflenmiş oluyor. Uçları açıldığında çok daha kolay kırılıyor" diye konuştu.

"Orijinal üründen 1 tane alacaklarına sahte üründen 3 tane almak zorunda kalıyorlar"

Genel olarak bakıldığında sahte ürünlerin daha çabuk tükendiğini ve velilerin bu durumda sezonda 2-3 kutu ürün almak zorunda kaldığını söyleyen Erman Güler, "Velilerimiz bize gelip serzenişte de bulunuyorlar. Şuradan aldım ürünü ama çok kalitesiz çıktı. Haklılar. Ürünü anlamıyorlar, sadece ucuz olduğu için alıyorlar. Güvenilir yerden ya da kırtasiyeden alsalar hiçbir problem yaşamazlar. Sahte ürünü aldığı zaman daha ucuz aldığını düşünüyor ama bu sefer sezonda bir tane almak yerine 2,3 ya da 4 tane almak zorunda kalıyorlar. Aynı fiyatı bırakın sahte ürünlere daha fazla fiyat ödemek zorunda kalıyorlar. Biz çocuklarımıza kaliteli ve doğru ürünü en uygun fiyata satmaya çalışıyoruz" şeklinde konuştu.

Tarım ve Orman Bakanlığı Eğitim ve Yayın Dairesi Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen yarışma; tarım, orman, hayvancılık, su, toprak ve kırsal yaşamın farklı yönlerini görünür kılmayı hedefliyor.

ANTALYA’DAN DA KATILIM SAĞLANABİLECEK

Antalya İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün de duyurusunu yaptığı yarışmaya; üreticileri, çiftçileri, çobanları, köy yaşamını, tarımsal üretim süreçlerini, ormanları, su ürünlerini ve gıdanın üretimden muhafazaya uzanan yolculuğunu konu alan fotoğraflarla katılım sağlanabilecek.

Türkiye’nin önemli tarım ve turizm merkezlerinden Antalya’da seracılıktan hayvancılığa, yayla yaşamından balıkçılığa kadar geniş bir üretim kültürünün bulunması da kentteki fotoğrafçılar için çok sayıda farklı konu seçeneği sunuyor.

6 FARKLI KATEGORİ BULUNUYOR

Yarışma bu yıl Genel, Çiftçi, Öğrenci, Tema, Tarım ve Orman Bakanlığı Çalışanları ile DenizBank Çalışanları olmak üzere 6 ayrı kategoride düzenleniyor.

2026 yılının tema kategorisi ise 'Kadının Emeği, Tarımın Geleceği' olarak belirlendi. Bu kategoride kadınların tarımsal üretimdeki emeğini ve kırsal yaşam içindeki rolünü anlatan fotoğraflar değerlendirilecek.

1 MİLYON 735 BİN TL ÖDÜL

Yarışmada dereceye girecek eserler için toplam 1 milyon 735 bin TL ödül verilecek.

Başvuruların tamamlanmasının ardından yarışma sonuçlarının 28 Eylül-28 Ekim 2026 tarihleri arasında açıklanması planlanıyor. Dereceye giren fotoğraf sahipleri ise daha sonra gerçekleştirilecek ödül töreninde ödüllerini alacak.

Yarışmaya katılmak isteyenlerin eserlerini bugün göndermeleri gerekiyor.

ANKARA'YA ANLIK TEMAS

Milletvekili Atay Uslu, sahada tespit edilen ihtiyaçların çözümü için ilgili kurumlarla doğrudan irtibat kurdu. Antalya'daki kurumlarla koordinasyonun yanı sıra Ankara'da ilgili bakanlıklar ve kurumlar nezdinde de görüşmeler gerçekleştiren Uslu, vatandaşların taleplerini iletti. İlk belirlemelere göre yangında yaklaşık 800 dönüm sera ve tarım arazisi ile 8'i ev olmak üzere toplam 25 yapı etkilendi.

'ŞİMDİ YARALARI SARMA ZAMANI'

Milletvekili Atay Uslu, yangının kontrol altında olduğunu ve yerleşim yerlerine yönelik mevcut bir tehdit bulunmadığını belirterek, şunları söyledi:

"Yangının ilk anından itibaren kurumlarımız ve ekiplerimiz büyük bir mücadele verdi. Tarım ve Orman Bakanımız Sayın İbrahim Yumaklı'ya, Orman Genel Müdürlüğümüze ve tüm ekiplere teşekkür ederiz. Şimdi yaraları sarma zamanı. Hemşehrilerimizi tek tek dinliyoruz. Hasar tespitlerinin hızla tamamlanması, mağduriyetlerin giderilmesi ve özellikle üreticilerimizin yeniden üretime dönebilmesi için sahadaki her talebi yakından takip ediyoruz. Antalya'da da Ankara'da da ilgili kurumlarımızla sürekli irtibat halindeyiz. Devletimiz ve Hükümetimiz tüm imkanlarıyla vatandaşlarımızın yanındadır. Nasıl bu kış Eşen çayı taşkını sonrası hemşehrilerimizi yalnız bırakmadıysak, bu yangın afeti sonrası da hemşehrimizi yalnız bırakmayacağız. Bölgenin bir evladı olarak bizler de her daim yanımızda olan Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan başta olmak üzere, bakanlarımıza şükranlarımızı sunuyoruz."

'BİZİM SİYASETİMİZ MİLLETİMİZİN YANINDA OLMAKTIR'

Antalya'nın ilçelerinde yaşanan afetlerde ve vatandaşların ihtiyaç duyduğu her dönemde sahada olmaya önem verdiğini aktaran Atay Uslu, Kaş'taki yangının ardından da mahalle mahalle vatandaşlarla buluştuğunu vurguladı. Uslu, "Bizim siyasetimiz; iyi günde de değil, zor günde de milletimizin yanında olmaktır. Bizim siyasetimiz sorunlara çözüm üretmek, vatandaşımız için hizmet üretmektir. Bugün buradayız, yarın da burada olacağız. Üreticimizin serası yeniden yeşerene, zarar gören yaşam alanlarımız yeniden ayağa kalkana kadar sürecin takipçisi olacağız" dedi.

Yangından etkilenen tüm vatandaşlara geçmiş olsun dileklerini ileten Uslu, yangının söndürülmesinde ve sonrasında yürütülen çalışmalarda görev alan bütün ekiplere teşekkür etti.

Rakiplerini yenen Ali ihsan Batmaz ile Mustafa Taş finalde karşılaştı. Rakibini mağlup eden Ali İhsan Batmaz ikinci kez başpehlivan oldu. Güreşlerde dereceye girenlere ödülleri verildi.

Yangın, Manavgat ilçesi Beşkonak Köprülü Kanyonu yakınlarında sarp ve dağlık arazide dün öğlen saatlerinde çıktı. Yangına Orman Bölge Müdürlüğü'ne bağlı 3 uçak, 15 helikopter, 54 arazöz, 4 iş makinesi ve 350 personelin yanı sıra AFAD, Jandarma ve STK'lara bağlı ekipler müdahalede bulundu. Dün akşam saatlerinde enerjisi düşürülen yangın, bugün havadan ve karadan yoğun müdahale sonucu kontrol altına alındı.

Kurtarılan kişilerin sağlık durumlarının iyi olduğu öğrenildi.

Sadrazam Kuyucu Murad Paşa Bin Abdüsselam Vakfı’na ait taşınmaz için belirlenen tahmini bedel 232 milyon 906 bin TL olurken, geçici teminat tutarı ise 6 milyon 987 bin 180 TL olarak açıklandı.

35 BAĞIMSIZ BÖLÜM VE 1 MİLYON TL NAKİT
Vakıflar Meclisi’nin 9 Mart 2026 tarihli ve 143 sayılı kararı doğrultusunda ihaleyi kazanacak yükleniciden, avan projeye göre yapılacak inşaattan Vakfa en az 35 adet bağımsız bölüm ile birlikte 1 milyon TL nakit ödeme alınması şartı bulunuyor. Projede A, B, C, D, E ve F bloklarda farklı katlarda 2+1 ve 3+1 olmak üzere toplam 35 meskenin Vakfa bırakılması öngörülüyor.

İHALE 17 EYLÜL’DE
İhale, 17 Eylül 2026 Perşembe günü saat 11.00’de, Antalya Vakıflar Bölge Müdürlüğü Hizmet Binası 2. Kat Toplantı Salonu’nda gerçekleştirilecek. İhaleye katılacak isteklilerin, şartnamede belirtilen belgelerle birlikte tekliflerini ihale tarih ve saatine kadar Antalya Vakıflar Bölge Müdürlüğü İhale Komisyonu Başkanlığına teslim etmeleri gerekiyor.

İhaleye katılım için ayrıca tahmini bedelin yüzde 10’una kadar kullanılmamış nakit veya teminat kredisini gösteren banka referans mektubu ile tahmini bedelin en az yüzde 50’si oranında iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması şartı aranıyor. İhale dokümanı, Antalya Vakıflar Bölge Müdürlüğü Yatırım ve Emlak Servisi’nden bedelsiz olarak görülebilecek ve temin edilebilecek. Doküman bedeli ise 5 bin TL olarak belirlendi.

Okulların açılmasına sayılı günler kala veliler okul alışverişine yönelirken, Antalya Fotoğrafçılar Kırtasiyeciler ve Kitapçılar Esnaf Odası Başkanı Mehmet Bayrak, zincir marketlerde satılan kırtasiye ürünleri konusunda uyarıda bulundu. Bayrak, aynı markanın farklı satış noktalarındaki ürünlerinde kalite farkı olabileceğini belirterek, özellikle çocukların kullandığı kırtasiye malzemelerinde güvenilir işletmelerin tercih edilmesini istedi.

Okul alışverişlerinin yoğunlaştığı dönemde velilerin fiyat kadar ürün kalitesine de dikkat etmesi gerektiğini söyleyen Bayrak, “Markalar aynı olabilir ama kalite aynı değil. Zincir markette satılan klima ile mağazada satılan klima arasında fark var. Zincir markette satılan marka ayakkabı ile mağazada satılan ayakkabı da aynı değil. Yine zincir markette satılan dünyaca ünlü bir termos ile mağazada satılan termos arasında bile kalite farkı var. Markalar aynı görünebilir ancak kaliteleri kesinlikle aynı değil” dedi.

Özellikle çocukların doğrudan temas ettiği kırtasiye malzemelerinde daha dikkatli olunması gerektiğini vurgulayan Bayrak, “Konunun en kritik noktası kırtasiye ürünleri. Çünkü burada geleceğimizin teminatı olan çocuklarımızın sağlığı söz konusu. Zincir marketlerde satılan kırtasiye malzemeleri ile esnafımızın sattığı kırtasiye ürünleri aynı değil. Biz esnaf olarak sattığımız ürünlerin yüzde 100 güvenli olduğuna kefiliz. Ancak geçtiğimiz yıllarda defalarca zincir marketlerde sağlığa zararlı kırtasiye ürünlerinin satıldığını gördük. Bu ürünler çocuklarımızın sağlığını ciddi şekilde tehdit ediyor” diye konuştu.

Kırtasiye alışverişinde ürünün fiyatının yanı sıra güvenilirliğinin de mutlaka sorgulanması gerektiğini belirten Bayrak, özellikle kalem, boya, silgi, yapıştırıcı ve benzeri ürünlerde dikkatli olunması gerektiğini kaydetti. Bayrak, “Velilerimiz çocukları için alışveriş yaparken birkaç lira daha ucuz diye güvenilirliği belli olmayan ürünlere yönelmesin. Çocuklarımız gün boyunca bu ürünleri kullanıyor, ellerine alıyor ve bazılarını farkında olmadan ağızlarına götürebiliyor. Bu nedenle kırtasiye ürünlerinde güvenilirlik çok daha önemli. Çocuklarımızın sağlığı birkaç liralık fiyat farkından çok daha değerli” ifadelerini kullandı.

Velilere çağrısını yineleyen Bayrak, Antalya’daki kırtasiyecilerin güvenli ürünlerin yanı sıra farklı bütçelere uygun seçenekler de sunduğunu belirterek, “Velhasıl; çocuklarımızın sağlığı için kırtasiye ürünleri mutlaka güvenilir kırtasiyecilerden alınmalıdır. Bizim sloganımız belli; ‘Kırtasiye kırtasiyeciden alınır.’ Esnafımız hem ürünün güvenilirliği konusunda hem de ailelerin bütçesine uygun alternatifler konusunda velilerimize yardımcı oluyor. Okul alışverişinde kaliteyi, güveni ve çocuğumuzun sağlığını ön planda tutalım” dedi.

Aile Hekimleri Dernekleri Federasyonu (AHEF) Başkanı Taner Balbay’ın, aile hekimlerinin sağlık hizmeti sunmaktan çok sistemde yaşanan teknik ve idari sorunlarla uğraştığı yönündeki değerlendirmesine Antalya Aile Hekimleri Derneği (ANTAHED) Yönetim Kurulu Üyesi Dr. İlkay Eren’den de destek geldi. Eren, aile hekimliği sisteminin yıllar içinde koruyucu sağlık hizmetlerinin odağından uzaklaştırıldığını belirterek, hekimlerin “istatistik memuru” konumuna itildiğini söyledi.

2005 yılında büyük umutlarla hayata geçirilen aile hekimliği uygulamasının 2026 itibarıyla ciddi sorunlarla karşı karşıya olduğunu ifade eden Eren, sistemin temel amacının bireyi doğumundan itibaren takip eden, kronik hastalıkları izleyen ve koruyucu sağlık hizmetlerini önceleyen bir yapı oluşturmak olduğunu hatırlattı.

Bugün gelinen noktada aile hekimlerinin yoğun bir bürokrasi ve teknik sorun yükü altında çalıştığını belirten Eren, “Taner Başkanımızın tespiti son derece yerinde ve sahadaki hekimin her gün poliklinik kapısını açtığında karşılaştığı acı gerçeğin özeti. 2005 yılında sistem ilk kurulduğunda aile hekiminin hastasına yeterli zaman ayırması, bireyi yakından tanıması ve koruyucu sağlık hizmetlerini öncelemesi hedefleniyordu. Ancak bugün hekim, sağlık hizmetinin kendisinden çok sistemin teknik sorunlarıyla uğraşmak zorunda kalıyor” dedi.

SİSTEM YÜKÜ HEKİMİN OMZUNDA
SİNA, e-Rapor ve e-imza gibi dijital sistemlerde yaşanan aksaklıkların doğrudan hasta hizmetine yansıdığını dile getiren Eren, “2026 yılına geldiğimizde üzülerek görüyoruz ki sistem aile hekimini koruyucu sağlık hizmeti sunan bir konumdan çıkarıp, ekran karşısında veri girişi yapan, sürekli bürokratik engelleri aşmaya çalışan bir ‘istatistik memuru’ konumuna itti. Hekimin asli görevi hastasını dinlemek, muayene etmek ve doğru tedaviyi planlamaktır. Fakat bugün bunun yanında sürekli veri girişi yapmak, sistemde oluşan hataları takip etmek ve teknik sorunların çözülmesini beklemek zorunda kalıyoruz” diye konuştu.

Sistemlerde yaşanan en küçük kesinti veya yavaşlamanın dahi hasta bekleme sürelerini artırdığını belirten Eren, “SİNA, e-Rapor veya e-imza altyapısında yaşanan en ufak bir kesinti ya da sistemsel yavaşlık, doğrudan poliklinik kapısındaki yığılmaya dönüşüyor. Hekim ekrandaki hatayı çözmeye veya sisteme veri işlenmesini beklemeye çalışırken dışarıda hasta geriliyor. Hasta neden beklediğini her zaman bilemiyor, hekim ise teknik sorunu çözmeye çalışırken hastasına yeterli zamanı ayıramıyor. Bu durum sağlık çalışanı ile hasta arasındaki iletişimi zedeliyor ve doğrudan sağlıkta şiddet riskini de artırıyor” ifadelerini kullandı.

Teknik sorunların yalnızca iş akışını değil, hekim-hasta iletişimini de olumsuz etkilediğini belirten Eren, “Biz hastamızın gözünün içine bakarak muayene yapmak, şikayetini ayrıntılı şekilde dinlemek ve kendisine uygun bir tedavi planlamak istiyoruz. Hastamızın karşısında oturup onunla ilgilenmek yerine ekrandaki yükleme ikonunun tamamlanmasını beklemek istemiyoruz. Sağlık hizmetinin merkezinde bilgisayar sistemi değil, hasta ve hekim ilişkisi olmalıdır” dedi.

Aile hekimlerinin yalnızca teknik problemlerle değil, aynı zamanda idari ve hukuki düzenlemelerle de mücadele etmek zorunda kaldığını belirten Eren, “Hukuki ve idari zeminde aile hekimliği adeta bir ceza ve mevzuat baskısı altına alınmış durumda. Sahadaki meslektaşlarımız yalnızca hastalarının sağlık sorunlarıyla ilgilenmek yerine, hangi uygulamanın hangi idari yaptırımı doğuracağını düşünmek zorunda kalıyor. Bu kadar yoğun bir mevzuat ve ceza baskısı altında hekimden yalnızca sağlık hizmetine odaklanmasını beklemek gerçekçi değildir” diye konuştu.

Esnek çalışma adı altında getirilen bazı uygulamaların zamanla angaryaya dönüştüğünü savunan Eren, “Hekimler, sistemin veya altyapının getirdiği eksiklikler yüzünden sürekli bir ‘savunma verme’ ve kendilerini aklama telaşına düşürülüyor. Bir sistem hatası ya da idari süreçte yaşanan bir problem dahi hekimin sorumluluğundaymış gibi değerlendirilebiliyor. Bu nedenle meslektaşlarımızın önemli bir bölümü enerjisinin ciddi kısmını hekimlik yapmaya değil, idari yaptırımlara karşı kendisini savunmaya harcıyor” dedi.

İdarenin denetim yaklaşımının yapıcı rehberlikten uzaklaştığını ifade eden Eren, “Bir hekimin ‘bugün kaç puan ceza alırım’ ya da ‘hangi katsayıdan kesinti yaşarım’ kaygısıyla poliklinik yapması, o sistemin nitelikli hizmet üretmesini imkânsız kılar. Hekim tıbbi karar verirken öncelikle hastasının ihtiyacını düşünmelidir. Mevzuatın veya performans kriterlerinin sürekli bir baskı unsuru olarak hekimin üzerinde durması hem çalışma barışını hem de sağlık hizmetinin niteliğini olumsuz etkiliyor” ifadelerini kullandı.

EYLÜL YÖNETMELİĞİNE TEPKİ
Eylül ayında yürürlüğe girmesi beklenen yeni yönetmelik konusunda da değerlendirmelerde bulunan Eren, “Sistemin omurgasını oluşturan, sahada her gün yüz binlerce vatandaşa dokunan aile hekimleri ve aile sağlığı çalışanları sürecin hiçbir aşamasına dahil edilmiyor. Oysa bir yönetmeliğin sahada nasıl uygulanacağını en iyi bilenler, o yönetmeliği her gün uygulamak zorunda olan hekimlerdir. Sahadaki hekimlerin görüşü alınmadan hazırlanan düzenlemelerin uygulamada yeni sorunlar doğurması kaçınılmazdır” dedi.
Masa başında ve sahadan kopuk şekilde hazırlanan düzenlemelerin uygulamada yeni sorunlar doğurduğunu belirten Eren, “Aile hekimliği sistemi bir deneme-yanılma tahtası değildir. Her yeni düzenleme, sahada görev yapan hekimlerin ve aile sağlığı çalışanlarının çalışma koşullarını doğrudan etkiliyor. Bu nedenle yönetmelik hazırlanmadan önce sahadaki sorunların dinlenmesi, önerilerin alınması ve uygulanabilir bir düzenleme ortaya konulması gerekiyor” diye konuştu.

Yeni yönetmelik taslaklarının sahadaki dernekler, akademisyenler ve uygulayıcı hekimlerle paylaşılması gerektiğini belirten Eren, “Hekimin kabul etmediği, pratik poliklinik şartlarıyla bağdaşmayan, sadece kağıt üstünde istatistik düzeltmeye yarayan hiçbir düzenleme sistemi ileriye taşıyamaz. Bizler sorunları yalnızca eleştirmek istemiyoruz; çözüm önerilerimizi de ortaya koyuyoruz. Ancak bunun için karar alma sürecinin başından itibaren masada olmamız gerekiyor. Aksi durumda sistemden kaçışlar ve hekim istifaları daha da artabilir” ifadelerini kullandı

“GÜÇLENDİRME BİR BİLİMDİR”
Toplumun önemli bir kesiminde güçlendirme uygulamalarına karşı bir güvensizlik bulunduğunu belirten Akdoğan, Türkiye'nin bu alanda dünyadaki öncü ülkelerden biri olduğunu söyledi. Akdoğan, “Toplumun büyük bir bölümünde güçlendirmeye inanmamak gibi bir durum söz konusu. Güçlendirme bir bilimdir. Türkiye'de bu bilimde dünyadaki öncü ülkelerden bir tanesidir. Japonlar, Amerikalılar ve sonrasında da biz geliyoruz. Tarihi yapıların güçlendirilmesi hususunda da İtalyanlar çok öndeler. Bu anlamda biz yıllardır güçlendirmeyi anlatıyoruz” dedi.

6 Şubat Kahramanmaraş merkezli depremler öncesinde gerçekleştirilen okul güçlendirme çalışmalarını örnek gösteren Akdoğan, uygulamaların sonuçlarının güçlendirmenin önemini açıkça ortaya koyduğunu söyledi. Akdoğan, “6 Şubat depremlerinden önce Maraş'ta 13-14 okulun güçlendirme projesi yapılıyor. Bunların büyük bir çoğunluğu uygulanıyor ve güçlendirilen okulların hiçbirisi depremde yıkılmıyor” ifadelerini kullandı.

Hatay'da NATO projesi kapsamında güçlendirilen bir apartmanın yaşanan depremlerde ayakta kaldığını anlatan Akdoğan, aynı site içerisinde bulunan diğer binaların ise farklı sonuçlarla karşı karşıya kaldığını belirterek, ““Burası üç bloktan oluşan bir site. Bir bloğu doğrudan hocamız güçlendiriyor. 6 Şubat'taki iki depremi ve 20 Şubat'ta yaşanan 6,4 büyüklüğündeki depremi de geçiriyor ve o bina ayakta kalıyor. Diğer iki binadan bir tanesi deprem anında yıkılıyor ve birçok vatandaşımızı kaybediyoruz. Üçüncü bina ise ağır hasar alıyor. Yani bunu deney yapsanız ancak böyle bir deney yaparsınız” diye konuştu.

“NEDEN HER BİNAYI YIKIP YENİDEN YAPALIM?”

Soner Akdoğan, toplumda herhangi bir risk ortaya çıktığında ilk olarak “yıkıp yeniden yapma” anlayışının öne çıktığını belirtti. gelişmiş deprem ülkelerinin de tüm yapılarını yıkıp yeniden inşa etmediğine dikkat çeken Akdoğan, “Japonlar bilmiyor mu tüm binalarını yıkıp tekrar yapmayı? Amerikalılar bilmiyor mu tüm binalarını yeniden yıkıp yapmayı? Ama bizde özellikle toplumda, 'Bir şey olduğu zaman hemen bunu yıkalım yapalım' gibi bir anlayış söz konusu” diyen Akdoğan, uygun yapıların bilimsel yöntemlerle güçlendirilmesinin hem ekonomik hem de çevresel açıdan önemli olduğunu ifade etti.

YÖNETMELİK HAZIRLANIYOR, SORUN MEVZUATTA
Güçlendirmeye ilişkin teknik düzenlemelerin bulunduğunu ancak uygulamada ciddi sorunlar yaşandığını kaydeden Akdoğan, 2018 Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği'nde güçlendirme konusuna yer verildiğini ve ayrıca ayrı bir güçlendirme projelendirme yönetmeliği üzerinde çalışıldığını söyledi. Ancak en büyük sorunun mevzuat olduğunu vurgulayan Akdoğan, mevcut bir binanın güçlendirilmesi sırasında güncel yönetmeliklerin tüm şartlarının aranmasının süreci zorlaştırdığını ifade etti. Soner Akdoğan, “Sen bugün projeyi hazırlayıp götürüyorsun, 'Bunun engelli asansörü yok' diyor. Binanın yeni bir merdiven yapma şansı yok, yangın merdiveni yok. Buna bir çözüm üretmeniz lazım. Ya da 'Biz günümüz mevzuatlarını karşılamayan tüm binaları yıkacağız' demeniz gerekiyor. Ülkemiz de bu kadar eski yapıyı yıkıp tekrar yapacak kadar zengin bir ülke değil” dedi.

GÜÇLENDİRME İLE GÜVENLİ HALE GELEBİLİRLER

Mevzuat nedeniyle bazı yapıların deprem güvenliğinin artırılamadığını belirten Akdoğan, bunun vatandaş açısından da önemli bir çelişki oluşturduğunu söyledi. Akdoğan, “Çok küçük maliyetlerle depreme güvenli hale getirilecek yapılar sırf bu mevzuattan dolayı maalesef güçlendirilmiyor. Vatandaşa siz şunu söylüyorsunuz: Senin yapının asansörü mevcut günümüz yönetmeliklerine uygun değil, senin binan yangın yönetmeliğine uygun değil, bir de depreme de uygun olmasın. Vatandaş en azından oluşabilecek risklerden bir tanesine karşı kendisini güvende hissetmeye çalışıyor” ifadelerini kullandı.

“İDARENİN İNİSİYATİFİNE BIRAKILMIŞTIR” BELİRSİZLİĞİ

Güçlendirme projelerinde net bir mevzuat çerçevesine ihtiyaç duyulduğunu belirten Akdoğan, uygulamada kurumların verdiği cevapların sorunu çözmekten uzak kaldığını savundu. “Bizde iş tebliğlerle ilerliyor. Bir sorunla karşılaşıyorsunuz, Çevre Şehircilik'e yazıyorsunuz, 'Bu binayı ne yapalım?' Onlar da 'İdarenin inisiyatifine bırakılmıştır' diyor. Yani burada net bir çizgi koyulmuyor” diyen Akdoğan, konunun İnşaat Mühendisleri Odası tarafından gündemde tutulacağını söyledi.

GÜÇLENDİRME ÇEVRESEL AÇIDAN DA ÖNEMLİ

Akdoğan, yapıların yıkılarak yeniden yapılmasının yalnızca ekonomik maliyetinin bulunmadığını, aynı zamanda ciddi çevresel sonuçlar doğurduğunu da belirtti. Yıkım süreçlerinde oluşan inşaat atıkları ve asbest gibi risklere dikkat çeken Akdoğan, mevcut yapıların uygun olanlarının güçlendirilmesinin kamu kaynaklarının doğru kullanılması açısından da önemli olduğunu ifade ederek, “Bir yapıyı yıkıp yaptığınız zaman oluşturduğu çevre kirliliği de var, asbest var örneğin. Kamusal anlamda da kaynakların doğru kullanılması için güçlendirme elzem bir durum. Bunlarla ilgili ciddi çalışmalarımız var ve bu konuyu sık sık gündeme getireceğiz” dedi.

Üniversitelerin açılmasına sayılı günler kala Antalya’da öğrencilerin barınma sorunu yeniden gündeme geldi. Kiracılar Dayanışma Derneği Başkanı Cengiz Kul, kentte yükselen kira fiyatlarının üniversite eğitimi için Antalya’ya gelecek öğrenciler ve aileleri üzerindeki ekonomik yükü artırdığını söyledi. Antalya’da öğrencilerin yoğun olarak yaşadığı bölgelerde kiraların 20 bin TL’lerden başladığını belirten Kul, 1+1 konutların ortalama kira bedelinin yaklaşık 30 bin 400 TL seviyesine ulaştığını ifade etti.

Öğrencilerin yalnızca kira değil, elektrik, su, internet, ulaşım, yemek ve eğitim giderlerini de karşılamak zorunda olduğunu belirten Kul, barınma maliyetlerinin öğrenciler açısından ciddi bir sorun haline geldiğini dile getirdi. Üniversitelerin açılmasıyla birlikte Antalya’ya gelecek öğrencilerin öncelikli olarak barınma sorunu ile karşı karşıya kalacağını belirten Cengiz Kul, “Üniversitelerin açılmasına sayılı günler kaldı. Antalya’ya eğitim için gelecek binlerce genç şimdi aynı sorunun peşinde: ‘Nerede kalacağım?’ Çünkü Antalya’da öğrenciler için kiralar artık 20 bin TL’lerden başlıyor. Öğrencilerin yoğun olduğu bölgelerde 1+1 konutların ortalaması yaklaşık 30 bin 400 TL seviyesinde. Ben buradan açıkça soruyorum; bir öğrencinin ailesi bu kirayı nasıl ödeyecek? Bir aile çocuğunun eğitim masraflarını karşılamaya çalışırken bir de her ay 20-30 bin liralık kira yükünün altına nasıl girecek? Bu rakamlar öğrencilerin tek başına karşılayabileceği rakamlar değil. Ailelerin de mevcut ekonomik şartlarda bu yükü taşıması her geçen gün daha da zorlaşıyor” diye konuştu.

Öğrencilerin barınma dışında da çok sayıda temel gideri bulunduğuna dikkat çeken Kul, kira bedelinin toplam yaşam maliyetinin yalnızca bir bölümünü oluşturduğunu ifade ederek şunları söyledi: “Bugün bir öğrencinin üniversite okuyabilmesi için yalnızca ev bulması yetmiyor. Kiranın yanında elektrik, su, internet, ulaşım, yemek ve eğitim giderleri de var. Bütün bunları üst üste koyduğunuzda ortaya çok ciddi bir rakam çıkıyor. Üniversite okumak artık sadece derslere girip sınavlara hazırlanmak anlamına gelmiyor. Öğrenciler bir yandan eğitim hayatlarını sürdürmeye çalışırken diğer yandan nerede kalacağını, kirayı nasıl ödeyeceğini, ay sonunu nasıl getireceğini düşünmek zorunda kalıyor. Bu nedenle barınma sorunu artık öğrencilerin eğitim hayatını doğrudan etkileyen bir mesele haline gelmiş durumda.”

‘ÖĞRENCİNİN ÇARESİZLİĞİ KAZANÇ KAPISI OLMAMALI’
Öğrencilerin artan konut talebinin kira fiyatlarında yeni artışlara neden olmaması gerektiğini belirten Kul, öğrencilerin ekonomik durumunun fırsata çevrilmemesi gerektiğini söyledi. Antalya’nın eğitim için tercih edilen önemli kentlerden biri olduğunu ifade eden Kul, “Antalya’nın gençleri ev ararken çaresiz bırakılmamalıdır. Üniversitelerin açılmasıyla birlikte binlerce öğrenci aynı anda ev ve yurt arayacak. Böyle bir dönemde öğrencilerin ve ailelerinin içinde bulunduğu durumun fırsata çevrilmesini doğru bulmuyoruz. Talep artınca fırsat kollayanlara, öğrencinin çaresizliğini kazanç kapısı olarak görenlere ve barınmayı yalnızca yüksek gelir grubunun ulaşabileceği bir lüks haline getiren anlayışa karşı sessiz kalmayacağız. Öğrenciler ev ararken karşılarına sürekli daha yüksek kiralar çıkmamalı. Eğitim için başka bir şehirden Antalya’ya gelen gençlerin ilk karşılaştığı sorun ‘Bu kirayı nasıl ödeyeceğim?’ olmamalı” ifadelerini kullandı.

YETKİLİLERE BARINMA ÇAĞRISI
Öğrencilerin barınma sorununa kalıcı çözüm bulunması gerektiğini belirten Kul, merkezi ve yerel yönetimlerin bu konuda daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini söyledi. Öğrencilerin bütçelerine uygun konut seçeneklerinin artırılması ve yurt kapasitesinin yükseltilmesi gerektiğini ifade eden Kul, “Buradan yetkililere açıkça çağrıda bulunuyorum. Öğrenciye uygun kiralık konut üretin, yurt kapasitesini artırın ve fahiş kira uygulamalarını daha etkin şekilde denetleyin. Öğrencilerin ve ailelerinin sırtındaki barınma yükünün hafifletilmesi gerekiyor. Üniversite eğitimi için Antalya’ya gelen bir genç, bütün bütçesini yalnızca kiraya vermek zorunda kalmamalı. Öğrencilerin güvenli, ulaşılabilir ve ekonomik koşullarda barınabileceği alanlar oluşturulmalı. Bu konuda atılacak her adım hem öğrencilerin hem de ailelerin üzerindeki ekonomik baskıyı azaltacaktır” diye konuştu.

Barınma hakkının eğitim hakkından ayrı düşünülemeyeceğini belirten Kul, “Eğitim hakkı, barınma sorunuyla yok edilemez. Bir gencin üniversite kazanması ve eğitim almak için Antalya’ya gelmesi büyük bir başarıdır. Ancak o genç burada kalacak güvenli ve uygun fiyatlı bir yer bulamıyorsa, eğitim hakkını kullanırken ciddi bir engelle karşı karşıya kalıyor demektir. Antalya öğrenciler için yaşanabilir bir kent olmak zorunda” ifadelerini kullandı

Jeofizik Mühendisleri Odası Başkanı Yüksel Karaman, sosyal medyada ‘300-500 metre derinlikte su buluyor’ iddiasıyla tanıtılan tablet tipi cihazlara karşı vatandaşları uyardı.

Karaman, yeraltı suyu aramalarında bilimsel jeofizik yöntemlerin kullanılması gerektiğini belirterek, bu cihazların ekranlarında gösterilen renkli görüntülerin gerçek bir yeraltı kesiti olarak değerlendirilemeyeceğini söyledi. Son dönemde özellikle sosyal medya platformlarında çeşitli tablet tipi cihazların yeraltı suyunu yüzlerce metre derinlikte tespit ettiği yönünde tanıtımlar yapılması, jeofizik mühendislerinin de uyarılarını beraberinde getirdi.

Jeofizik Mühendisleri Odası Başkanı Yüksel Karaman, bilimsel jeofizik yöntemlere dayanmayan cihazlarla yapılan su aramalarının vatandaşları maddi kayıplara uğratabileceğini ifade etti.

‘300-500 METREYİ GÖRDÜĞÜ İDDİASI BİLİMSEL DEĞİL’
Bazı cihazların ekranlarında 300-500 metre derinliğe kadar su tespiti yaptığı izlenimi oluşturulduğunu belirten Karaman, “Bir cihazın ekranında 300, 400 veya 500 metre gibi bir derinlik göstermesi, o derinlikte gerçekten ölçüm yaptığı anlamına gelmez. Bu tür cihazların ürettiği renkli görüntüler, bilimsel olarak doğrulanmış bir yeraltı kesiti değildir. Bu cihazlar uluslararası kabul görmüş jeofizik yöntem ve standartlarına uygun değil. Ölçüm geometrisi, elektrot dizilimi, veri toplama sistemi ve çözümleme algoritması bilimsel temellere dayanması gerekmektedir” dedi.

Yeraltı suyu araştırmalarında elektrik özdirenç, elektromanyetik ve sismik yöntemler gibi bilimsel temellere sahip tekniklerin kullanıldığını aktaran Karaman, “Gerçek bir jeofizik araştırmada fiziksel olarak ölçülebilen parametreler vardır. Ölçüm yöntemi ve geometrisi bellidir. Elde edilen veriler bilimsel yöntemlerle değerlendirilir ve jeolojik ve hidrojeolojik bilgilerle birlikte yorumlanır” ifadelerini kullandı.

Yalnızca cihaz ekranında görülen renkli görüntülere bakılarak sondaj kararı verilmesinin doğru olmadığını belirten Karaman, “Renkli bir görüntünün jeolojik kesit olarak kabul edilebilmesi için arkasında bilimsel bir ölçüm, doğru veri toplama sistemi ve güvenilir bir çözümleme yöntemi bulunmalıdır” diye konuştu.

Yeraltı suyu aramalarının ciddi bir mühendislik çalışması olduğunu vurgulayan Karaman, vatandaşların cihazların pazarlama iddialarına göre hareket etmemesi gerektiğini belirterek şunları söyledi: “‘Burada kesin su var’, ‘500 metreyi görüyor’ gibi ifadelerle sondaj kararı verilmemeli. Yanlış bir değerlendirme, gereksiz ve yüksek maliyetli sondajlara neden olabilir. Doğru cihaz, doğru yöntem, deneyimli mühendis ve saha verilerinin bilimsel değerlendirilmesi birlikte ele alınmalıdır.”

Karaman, vatandaşlara çağrıda bulunarak, “Yeraltı suyu ararken bilime güvenin. Kullanılan cihazın hangi fiziksel yönteme dayandığını, hangi parametreyi ölçtüğünü ve sonuçların nasıl doğrulandığını mutlaka sorgulayın. Sadece tablet ekranındaki görüntülere bakarak sondaj kararı vermeyin” ifadelerini kullandı.

Tarım, ormancılık ve balıkçılık sektörü 2026 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 13,3 arttı

GSYH’yi oluşturan faaliyetler incelendiğinde; 2026 yılı ikinci çeyreğinde bir önceki yıla göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak; tarım, ormancılık ve balıkçılık sektörü yüzde 13,3, bilgi ve iletişim faaliyetleri yüzde 8,6, kamu yönetimi, eğitim, insan sağlığı ve sosyal hizmet faaliyetleri yüzde 4,0, ürün üzerindeki vergiler eksi sübvansiyonlar yüzde 3,3, diğer hizmet faaliyetleri yüzde 3,2, sanayi sektörü yüzde 2,4, finans ve sigorta faaliyetleri yüzde 2,1, gayrimenkul faaliyetleri yüzde 2,1, mesleki, idari ve destek hizmet faaliyetleri yüzde 2,0, ticaret, ulaştırma, konaklama ve yiyecek hizmetleri yüzde 0,5 arttı. İnşaat sektörü ise yüzde 1,9 azaldı.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksi, bir önceki çeyreğe göre yüzde 1,1 arttı. Takvim etkisinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksi, 2026 yılının ikinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 2,3 arttı.

GSYH 2026 yılının ikinci çeyreğinde cari fiyatlarla 19 trilyon 869 milyar 747 milyon TL oldu

Üretim yöntemiyle Gayrisafi Yurt İçi Hasıla tahmini, 2026 yılının ikinci çeyreğinde cari fiyatlarla bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 36,0 artarak 19 trilyon 869 milyar 747 milyon TL oldu. GSYH’nin ikinci çeyrek değeri cari fiyatlarla ABD doları bazında 438 milyar 347 milyon olarak gerçekleşti.

Hanehalkı nihai tüketim harcamaları 2026 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 3,5 arttı

Yerleşik hanehalklarının nihai tüketim harcamaları 2026 yılının ikinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak yüzde 3,5 arttı. Devletin nihai tüketim harcamaları yüzde 1,8 azalırken gayrisafi sabit sermaye oluşumu ise yüzde 0,6 arttı.

Mal ve hizmet ihracatı 2026 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 3,4, ithalatı ise yüzde 6,4 azaldı

Mal ve hizmet ihracatı, 2026 yılının ikinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak yüzde 3,4, ithalatı ise yüzde 6,4 azaldı.

İşgücü ödemeleri 2026 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 36,7 arttı

İşgücü ödemeleri, 2026 yılının ikinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 36,7 arttı. Net işletme artığı/karma gelir yüzde 38,7 arttı.

İşgücü ödemelerinin Gayrisafi Katma Değer içerisindeki payı yüzde 38,1 oldu

İşgücü ödemelerinin cari fiyatlarla Gayrisafi Katma Değer içerisindeki payı geçen yılın ikinci çeyreğinde yüzde 38,3 iken, bu oran 2026 yılı ikinci çeyreğinde yüzde 38,1 oldu. Net işletme artığı/karma gelirin payı ise geçen yılın ikinci çeyreğinde yüzde 41,3 iken, 2026 yılı ikinci çeyreğinde yüzde 41,6 oldu.

İşte Sadullah Kabakuşak’ın Ekspres’ten Selim Çelik'e verdiği röportaj:

1. Antalya’nın nüfusunun son yıllarda çok arttığını görüyoruz Antalya’nın nüfus artışı ile imar ve altyapı planlaması aynı hızda ilerliyor mu?

Ne yazık ki ilerlemiyor. Antalya’nın nüfusu yalnızca doğal artışla değil, yoğun göç ve turizmin oluşturduğu dönemsel nüfusla da sürekli büyüyor. Ancak kentin ulaşımından içme suyuna, kanalizasyonundan sosyal donatı alanlarına kadar altyapısını aynı hızla büyütemiyoruz. Esas problem nüfusun artması değil; nüfus artarken kentin taşıma kapasitesinin aynı oranda artırılmaması. Yeni konut üretmek tek başına şehir planlamak değildir. O konutta yaşayacak insanın yolu, okulu, parkı, toplu taşıması ve altyapısı da konutla eş zamanlı planlanmalıdır.

2. Daha önce Antalya’nın “imar ve ulaşım sorunları acilen çözülmeli” demiştiniz. Bugün Antalya’nın imar sorunlarını değerlendirdiğinizde hâlâ aynı noktada mıyız? Çözülmeyen temel sorunlar neler?

Maalesef temel sorunlarımızın önemli bölümü devam ediyor. Antalya’da planlama çoğu zaman kentin bütününden ziyade parsel veya bölge ölçeğinde yapılan değişikliklerle ilerliyor. Bir tarafta nüfus yoğunluğunu artırıyoruz, diğer tarafta yol genişliği, yeşil alan, okul, otopark ve altyapı aynı kalıyor. Bunun sonucunu bugün trafik ve altyapı sorunları olarak yaşıyoruz. Antalya’nın ihtiyacı sürekli plan değişikliği değil, uzun vadeli ve siyasi dönemlerden bağımsız bir kent politikasıdır.

3. Antalya’da özellikle emsal ve kat artışları üzerinden yürütülen imar değişiklikleri tartışılıyor. Bir bölgede nüfus yoğunluğu artırılırken altyapı ve ulaşım aynı oranda geliştirilmezse ne gibi sorunlarla karşılaşırız?

Bir bölgede emsali artırdığınız anda yalnızca bina yüksekliğini veya inşaat alanını artırmış olmuyorsunuz; aslında o bölgenin nüfusunu artırıyorsunuz. Daha fazla insan, daha fazla araç, daha fazla su tüketimi, daha fazla atık su ve daha fazla sosyal donatı ihtiyacı demektir. Eğer nüfus iki katına çıkarken yolunuz, kanalizasyonunuz ve toplu taşıma kapasiteniz aynı kalıyorsa bunun adı planlama değildir. Emsal artışının mühendislik karşılığı mutlaka hesaplanmalıdır. Her yoğunluk kararının yanında ulaşım ve altyapı etki değerlendirmesinin de yapılması gerektiğini düşünüyorum.

4. Kepez, Aksu, Döşemealtı ve Konyaaltı gibi bölgelerde yeni yapılaşma devam ediyor. Antalya’nın önümüzdeki 20-30 yıllık gelişimi sizce hangi anlayışla planlanmalı?

Antalya artık büyümenin kendisini değil, büyümenin niteliğini tartışmalıdır. Kepez, Döşemealtı ve Aksu gibi gelişme alanlarını yalnızca yeni konut rezervi olarak görmemeliyiz. İnsanların sürekli kent merkezine gitmek zorunda kalmadığı; çalışma, eğitim, sağlık, kültür ve sosyal yaşam ihtiyaçlarını kendi bölgesinde karşılayabildiği alt merkezler oluşturmalıyız. Konyaaltı gibi yapılaşmanın büyük ölçüde oluştuğu bölgelerde ise taşıma kapasitesi çok daha dikkatli ele alınmalı. 2050’nin Antalya’sını bugünün boş parsellerini doldurarak değil, çok merkezli ve dirençli bir kent modeliyle kurabiliriz.

5. Antalya’nın trafik sorunu artık kentin en önemli gündemlerinden biri. Sorunun temelinde yanlış ulaşım planlaması mı, plansız yapılaşma mı, özel araç kullanımının artması mı yatıyor?

Bunların hepsi birbirini besliyor. Plansız yapılaşma yolculuk talebini artırıyor, toplu taşımanın yeterince güçlü olmaması özel aracı teşvik ediyor, özel araç arttıkça yeni yollar ve kavşaklar yapıyoruz. Fakat bir süre sonra o yollar da doluyor. Dolayısıyla trafik sorununu yalnızca kavşak geometrisi veya yol genişliği üzerinden tartışamayız. Trafik aslında bir şehir planlama problemidir. İnsanların nerede yaşadığı, nerede çalıştığı ve oraya hangi ulaşım türüyle gittiği birlikte düşünülmelidir.

6. Daha önce Antalya’nın Ulaşım Master Planı’nın yenilenmesi gerektiğini ifade etmiştiniz. Sizce bu plan uygulamaya koyuldu mu? Bugün Antalya’nın yeni bir ulaşım master planına ihtiyacı var mı?

Ulaşım ana planları yaşayan belgeler olmak zorundadır. Kentin nüfusu, yerleşim alanları ve seyahat alışkanlıkları değişiyorsa ulaşım modelinin de sürekli güncellenmesi gerekir. Bizim yıllardır söylediğimiz şey şu: Ulaşım yatırımları birbirinden bağımsız projeler halinde değil, güncel verilere dayanan bütüncül bir planın parçaları olarak yapılmalıdır. Önce 20-30 yıl sonra Antalya’da insanların nereden nereye seyahat edeceğini belirlemeli, sonra yolu, raylı sistemi ve toplu taşıma ağını buna göre kurmalıyız.

7. Antalya’da sürekli yeni kavşaklar, yollar ve bağlantılar yapılıyor. Yeni yol yapmak trafik sorununu çözebilir mi, yoksa Antalya’nın artık toplu taşımayı merkeze alan farklı bir ulaşım modeline mi geçmesi gerekiyor? Bunla bağlantılı, raylı sistem Antalya’nın ulaşım sorununu gerçekten çözebilir mi? Sizce Antalya’da raylı sistem yatırımlarında öncelik hangi güzergâhlara verilmelidir?

Yeni yol ve kavşak elbette bazı noktalarda gereklidir ama tek başına trafik sorununu çözemez. Dünyadaki büyük kentlerin tecrübesi bize sürekli yeni yol üretmenin bir süre sonra yeni araç talebi oluşturduğunu gösteriyor. Antalya’nın esas hedefi insanların otomobile olan mecburiyetini azaltmak olmalıdır.

Raylı sistem bunun en önemli araçlarından biridir ancak raylı sistem yapmak tek başına yeterli değildir. Hatların nüfus, istihdam ve gerçek yolculuk verilerine göre belirlenmesi; otobüs, bisiklet ve yaya ulaşımıyla bütünleştirilmesi gerekir. Havalimanı, kent merkezi, üniversite, hastaneler ve yoğun yerleşim alanları arasındaki yüksek yolcu talebi bulunan koridorlar öncelikli değerlendirilmelidir.

8. Antalya’da kentsel dönüşüm yıllardır konuşuluyor ancak birçok bölgede beklenen hızda ilerlemiyor. Sizce kentsel dönüşümün önündeki en büyük engel nedir? Bu bağlamda, daha önce ada bazında kentsel dönüşüm ve emsal oranlarının müteahhit açısından da uygulanabilir olması gerektiğini söylemiştiniz. Bugünkü ekonomik koşullarda ada bazlı dönüşüm hâlâ mümkün mü?

Kentsel dönüşümün en büyük problemi bugün ekonomidir. Vatandaş evini yenilemek istiyor fakat ortaya çıkan maliyeti karşılayamıyor; müteahhit ise artan arsa, finansman ve yapım maliyetleri nedeniyle ekonomik olarak uygulanabilir proje bulmakta zorlanıyor.

Ada bazlı dönüşümü hâlâ doğru buluyorum. Çünkü parsel parsel dönüşüm yaptığınızda yalnızca eski binanın yerine yenisini koyuyorsunuz; mahallenin sorunlarını dönüştürmüyorsunuz. Ada bazında ise otopark, yeşil alan, ulaşım bağlantıları ve sosyal donatıları yeniden düzenleme şansınız var. Ancak bugünkü ekonomik koşullarda bunun yalnızca emsal artışıyla finanse edilmesi de doğru değil. Devletin ve yerel yönetimlerin finansal olarak sistemin içinde olması gerekiyor.

9. Kentsel dönüşüm vatandaşa ekonomik yük getirmeden nasıl yapılabilir? Devlet, belediye, müteahhit ve vatandaş arasında nasıl bir finansman modeli kurulmalı?

Kentsel dönüşümü tamamen vatandaş ile müteahhit arasındaki ticari anlaşmaya bırakırsak özellikle ekonomik değeri düşük bölgelerde dönüşüm gerçekleşmez. Çünkü her arsanın rantı kendi dönüşümünü finanse edecek seviyede değildir.

Devlet uzun vadeli ve düşük maliyetli finansman sağlamalı, belediyeler planlama ve altyapı desteği vermeli, vatandaşın mevcut mülkiyet hakkı korunmalı, özel sektör ise yapım kapasitesini ortaya koymalıdır. Gerektiğinde kamu arazileri ve rezerv alanlar da sistemin finansmanında kullanılabilir. Deprem güvenliği vatandaşın gelir seviyesine bağlı bir ayrıcalık haline gelmemelidir.

10. Deprem konusunda Antalya’da “İstanbul veya İzmir kadar riskli değiliz” şeklinde bir algı var. Bu algı Antalya açısından tehlikeli bir rehavet yaratıyor mu? Antalya gerçekten depreme hazır mı?

Antalya’nın İstanbul veya Hatay ile aynı deprem tehlikesine sahip olmaması, Antalya’nın deprem problemi olmadığı anlamına gelmez. Bence en tehlikeli yaklaşım da tam olarak bu rehavettir.

Bizim özellikle Muratpaşa başta olmak üzere ciddi miktarda yaşlı yapı stokumuz var. Bunun yanında zemin koşullarının dikkatle değerlendirilmesi gereken bölgelerimiz bulunuyor. Ayrıca deprem yalnızca Antalya merkezli bir fayın üreteceği deprem olarak düşünülmemeli; çevremizdeki deprem kaynaklarının kent üzerindeki etkilerini de hesaba katmalıyız. Sorulması gereken “Antalya’da büyük deprem olur mu?” değil, “olursa mevcut binalarımız buna nasıl cevap verir?” sorusudur.

11. Antalya’daki mevcut yapı stokunu düşündüğümüzde olası bir depremde en büyük risk nerede? Binaların yaşı mı, zemin koşulları mı, yapı kalitesi mi, denetim eksiklikleri mi?

Bunlardan yalnızca birini seçmek doğru olmaz. Binanın yaşı bize önemli bir ipucu verir ama tek başına güvenli veya güvensiz olduğunu göstermez. Zemin, taşıyıcı sistem, beton ve donatı kalitesi, projelendirme, uygulama, sonradan yapılan müdahaleler ve binanın zaman içerisinde maruz kaldığı çevresel etkiler birlikte değerlendirilmelidir.

Antalya açısından ayrıca nem ve korozyon etkisini de göz ardı etmemeliyiz. Bu nedenle yıllardır mevcut yapı stokunun envanterinin çıkarılması ve yapıların periyodik mühendislik muayenesine tabi tutulması gerektiğini söylüyoruz. Riskli binaları depremden sonra enkaz altında değil, depremden önce mühendislik çalışmalarıyla bulmalıyız.

12. 6 Şubat depremlerinin ardından deprem bölgesinde yapılan incelemelerde çok sayıda yapının neden yıkıldığı görüldü. O depremlerden Antalya için çıkardığınız en önemli ders ne oldu?

6 Şubat bize çok acı bir biçimde şunu gösterdi: Bir kenti yalnızca yeni yapılan binaların yönetmeliğe uygunluğuyla güvenli hale getiremiyorsunuz. Asıl mesele mevcut milyonlarca binadır.

Deprem bölgesinde aynı sokakta bir bina ayakta kalırken yanındaki binanın tamamen göçtüğünü gördük. Mühendislik hizmetinin, zemin koşullarının, malzeme kalitesinin ve uygulama denetiminin ne kadar hayati olduğunu bir kez daha gördük. Antalya için çıkarılacak en önemli ders şudur: Deprem olmadan önce hangi binaların toptan göçme riski taşıdığını bulmak zorundayız. Kaynaklarımızı da öncelikle can kaybı yaratma ihtimali en yüksek yapılara yönlendirmeliyiz.

13. Yapı denetim sistemi yıllardır tartışılıyor. Bugünkü yapı denetim sistemi gerçekten güvenli yapı üretmeye yeterli mi? Sistemde değiştirilmesi gereken en önemli nokta nedir?

Yapı denetim sisteminin kurulması Türkiye açısından çok önemli bir adımdı ve 2000 öncesine göre ciddi bir ilerleme sağladı. Ancak sistemin kusursuz olduğunu söylemek mümkün değil.

En önemli sorunlardan biri mühendislik hizmetinin zaman zaman teknik bir faaliyet olmaktan çıkarılıp imza ve evrak prosedürüne indirgenmesidir. Proje müellifinden yapı denetim mühendisine, şantiye şefinden laboratuvara kadar sistemde görev alan herkesin yaptığı işin gerçekten başında bulunmasını sağlayacak bir düzen kurulmalıdır. Denetçinin bağımsızlığını güçlendirmeden ve mühendislik hizmetinin niteliğini artırmadan yalnızca mevzuatı ağırlaştırarak güvenli yapı üretemeyiz.

14. İnşaat maliyetleri, arsa fiyatları ve finansman giderleri çok yükseldi. Bugün Antalya’da hem ekonomik hem de deprem güvenliği yüksek konut üretmek mümkün mü? Yoksa maliyetler güvenli yapı üretimini tehdit edecek noktaya mı geldi?

Ekonomik koşullar konut üretimini ciddi biçimde zorlaştırıyor ancak deprem güvenliği tasarruf yapılabilecek bir kalem değildir. Betonun, demirin, mühendislik hizmetinin veya yapı denetiminin niteliğinden taviz vererek ucuz konut üretmiş olmayız; yalnızca geleceğe çok daha büyük bir maliyet bırakmış oluruz.

Buradaki temel mesele güvenli yapının pahalı olması değil, arsa ve finansman maliyetlerinin konut fiyatı içindeki olağanüstü ağırlığıdır. Konutu erişilebilir hale getirmek istiyorsak mühendislik hizmetinden kısmak yerine arsa üretimini, finansman modelini ve planlama sistemini tartışmalıyız.

15. Türkiye’de inşaat sektörünün ekonomik gidişatını nasıl değerlendiriyorsunuz? Yüksek faiz, artan maliyetler ve konut fiyatları sektör açısından önümüzdeki dönemde nasıl bir tablo oluşturacak?

Yüksek faiz hem üreticiyi hem de konut almak isteyen vatandaşı iki taraftan sıkıştırıyor. Müteahhit yüksek finansman maliyetiyle karşı karşıya kalırken vatandaş da konut kredisine erişemiyor. Buna arsa ve yapım maliyetlerindeki artış eklendiğinde yeni konut üretimi giderek daha zor hale geliyor.

Antalya’da buna bir de yüksek arsa değerleri ekleniyor. Önümüzdeki dönemde finansmana erişim kolaylaşmadığı sürece konuta olan ihtiyaç devam etmesine rağmen talebin satın alma gücüne dönüşmesinde problem yaşayacağız. Bu nedenle sektörün geleceğini sadece faiz indirimi beklentisine bağlamak yerine erişilebilir konut üretimini sağlayacak yeni finansman ve arsa politikalarını konuşmalıyız.

16. Antalya iklim değişikliğinin etkilerini giderek daha fazla hissediyor. Aşırı sıcaklar, ani ve yoğun yağışlar, sel ve kuraklık gibi riskler artık bina tasarımını ve kent planlamasını değiştirmeli mi?

Kesinlikle. Geçmişin iklim verilerine göre geleceğin kentini tasarlayamayız. Antalya’da daha uzun sıcak dönemler, çok kısa sürede düşen yoğun yağışlar, sel ve kuraklık riskleriyle karşılaşıyoruz. Dolayısıyla yağmur suyu altyapısından dere yataklarına, geçirgen yüzeylerden gölgelendirmeye, bina cephelerinden enerji tüketimine kadar mühendislik kriterlerimizi yeniden değerlendirmeliyiz.

Özellikle her boş alanı betonlaştırdığınızda yağmur suyunun toprağa ulaşmasını engelliyorsunuz ve birkaç saatlik yağışı şehir afetine dönüştürebiliyorsunuz. İklim dirençli kent artık çevreci bir tercih değil, doğrudan mühendislik zorunluluğudur.

17. Son olarak Bir inşaat mühendisi ve İMO Antalya Şubesi yöneticisi olarak baktığınızda bugün kentin en büyük yapısal sorunu sizce nedir? 2050 Antalya’sının nasıl bir kent olması gerektiğini düşünüyorsunuz ve bugünden hangi üç adımı atmazsak gelecekte bunun bedelini ağır öderiz?

Bence Antalya’nın en büyük problemi, sorunları birbirinden bağımsız ele almamızdır. Trafiği başka, imarı başka, depremi başka, suyu başka başlık olarak görüyoruz. Oysa hepsi aynı kentin ve aynı planlama anlayışının sonucudur.

2050 Antalya’sı; nüfusunun nerede yaşayacağını bilen, ulaşımını buna göre planlayan, mevcut yapı stokunun riskini ölçmüş, afetlere ve iklim değişikliğine dirençli, toplu taşıması güçlü ve yaşam kalitesini koruyabilmiş bir kent olmalıdır.

Bugün üç şeyi yapmazsak gelecekte çok daha ağır bedel öderiz: Birincisi, Antalya’nın mevcut yapı stoku envanterini çıkarıp riskli yapıları depremden önce tespit etmek. İkincisi, imar ile ulaşımı aynı planlama sistemi içerisinde ele almak. Üçüncüsü ise günlük ve parçacı kararlar yerine 2050’yi esas alan, bilimsel veriye dayalı ve yönetimler değişse dahi ana ilkeleri değişmeyecek bir Antalya planı oluşturmak.

Çünkü Antalya’nın önündeki temel soru artık “Kent daha ne kadar büyüyebilir?” değil, “Bu büyümeyi daha ne kadar taşıyabilir?” sorusudur.

Festivalin ikinci gününde düzenlenen etkinliklerle hem Zafer Bayramı’nın coşkusu yaşandı hem de milli mücadeleden Cumhuriyet’e uzanan süreç, kültür ve sanat aracılığıyla gelecek nesillere aktarıldı.

GÜLLÜK CADDESİ

DÜDEN ÇAYI

KONYAALTI SAHİLİ

LUNAPARK

SAAT KULESİ 

ANTALYA GENEL GÖRÜNÜM

ANTALYA GENEL GÖRÜNÜM