Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2025 yılı Türkiye Sağlık Araştırması sonuçları, obezite oranlarında artış yaşandığını ortaya koydu. Araştırmaya göre, 15 yaş ve üzeri bireylerde obezite oranı 2022 yılında yüzde 20,2 iken 2025 yılında yüzde 21,8’e yükseldi. Uzmanlar, sağlıklı beslenme ve düzenli fiziksel aktivitenin önemine dikkat çekerek, özellikle kadınlarda obezite riskinin daha yüksek olduğuna vurgu yaptı.

TÜİK tarafından açıklanan araştırma sonuçlarına göre, boy ve kilo değerlerinden hesaplanan vücut kütle indeksi verileri, Türkiye’de obezite sorununun büyümeye devam ettiğini gösterdi. Cinsiyet bazında incelendiğinde, 2025 yılında kadınların yüzde 24,8’inin obez, yüzde 32,2’sinin ise obez öncesi kategorisinde yer aldığı belirlendi. Erkeklerde ise obez oranı yüzde 18,7, obez öncesi oranı ise yüzde 43,1 olarak kaydedildi.

FİZİKSEL AKTİVİTE YETERSİZLİĞİ DİKKAT ÇEKTİ
Araştırma sonuçlarına göre fiziksel aktivite yapmayan bireylerin oranı oldukça yüksek seviyelerde seyretmeye devam ediyor. Aktivite yapmayan erkeklerin oranı 2022 yılında yüzde 85,3 iken 2025 yılında yüzde 83,5’e geriledi. Kadınlarda ise bu oran yüzde 92,7’den yüzde 89,7’ye düştü.

Dünya Sağlık Örgütü’nün yetişkinler için haftada en az 150 dakika orta şiddette aerobik aktivite önerisine rağmen, haftada 150 ila 300 dakika arasında fiziksel aktivite yapanların oranı erkeklerde yüzde 4,1, kadınlarda ise yüzde 2,7’de kaldı.

MERDİVEN ÇIKMAKTA ZORLANANLARIN ORANI ARTTI
Fiziksel işlevlerde yaşanan zorluklar incelendiğinde, kadınlarda yüzde 8,3, erkeklerde yüzde 3,7 ile merdiven inip çıkmada güçlük yaşanmasının ilk sırada yer aldığı görüldü. Öğrenme ve hatırlamada zorluk yaşayanların oranı kadınlarda yüzde 5,4, erkeklerde yüzde 2,8 olarak belirlenirken, yürümede zorluk yaşayanların oranı da kadınlarda yüzde 5,6, erkeklerde yüzde 2,8 oldu.

ÇOCUKLARDA EN YAYGIN HASTALIK ÜST SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONU
Araştırmada çocukların son altı ay içerisinde geçirdiği hastalıklar da değerlendirildi. Buna göre, 2025 yılında 0-6 yaş grubunda en sık görülen hastalık yüzde 28,5 ile üst solunum yolu enfeksiyonu oldu. Bu hastalığı yüzde 24 ile ishal ve yüzde 5,2 ile alt solunum yolu enfeksiyonu takip etti.

7-14 yaş grubunda da yüzde 24,6 ile üst solunum yolu enfeksiyonu ilk sırada yer aldı. Bu grupta yüzde 16,4 ile ishal ve yüzde 8,2 ile ağız ve diş sağlığı sorunları öne çıkan diğer sağlık problemleri arasında bulundu.

YETİŞKİNLERDE BEL VE BOYUN PROBLEMLERİ İLK SIRALARDA
Son 12 ay içerisinde 15 yaş ve üzeri bireylerde görülen hastalıklar arasında bel bölgesi problemleri ilk sıradaki yerini korudu. Bel rahatsızlıklarının görülme oranı 2022 yılında yüzde 24,6 iken 2025 yılında yüzde 24,3 olarak kaydedildi.

Bel sorunlarını yüzde 16,9 ile hipertansiyon, yüzde 16,7 ile boyun bölgesi problemleri, yüzde 11,9 ile diyabet ve yüzde 10,1 ile yüksek kan lipidleri takip etti.

SİGARA VE ALKOL KULLANIMINDA ARTIŞ
TÜİK verileri, tütün ve alkol kullanımında da artış yaşandığını ortaya koydu. Her gün tütün mamulü kullanan 15 yaş ve üzeri bireylerin oranı 2022 yılında yüzde 28,3 iken 2025 yılında yüzde 30,1’e yükseldi. Bu oran erkeklerde yüzde 42,9, kadınlarda ise yüzde 17,5 olarak ölçüldü.

Son 12 ay içerisinde alkol kullanan bireylerin oranı da yüzde 12,1’den yüzde 12,6’ya çıktı. Alkol kullanım oranı erkeklerde yüzde 18,7, kadınlarda ise yüzde 6,6 olarak tespit edildi.

MAMOGRAFİ TARAMALARINDA ARTIŞ
Araştırma sonuçlarına göre, 40 yaş ve üzeri kadınlarda mamografi çektirme oranı da yükseldi. Son bir yıl içerisinde mamografi yaptıran kadınların oranı 2022 yılında yüzde 10,8 iken 2025 yılında yüzde 16,7’ye çıktı. Buna karşın, 40 yaş ve üzerindeki kadınların yüzde 42,4’ünün hayatında hiç mamografi çektirmediği belirlendi.

‘KADINLAR OBEZİTE AÇISINDAN DAHA BÜYÜK RİSK ALTINDA’
Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Diyetisyen Betül Bursa, obezitenin yalnızca kilo fazlalığı olarak görülmemesi gerektiğini belirterek, “Obezite, Dünya Sağlık Örgütü tarafından vücutta sağlığı bozacak ölçüde anormal veya aşırı yağ birikmesi olarak tanımlanmaktadır. Bu durum kalp-damar hastalıklarından diyabete, bazı kanser türlerinden eklem rahatsızlıklarına kadar pek çok ciddi sağlık sorununa zemin hazırlamaktadır” dedi.

Kadınlarda obezite oranlarının daha yüksek olduğuna dikkat çeken Bursa, “Özellikle düşük gelirli ve eğitim düzeyi daha düşük bölgelerde yaşayan kadınlarımız obezite açısından daha fazla risk taşımaktadır. Obezite yalnızca fiziksel sağlık sorunlarına neden olmamakta, aynı zamanda depresyon gibi psikolojik rahatsızlıkları da tetikleyebilmektedir. Bunun yanında doğurganlık üzerinde de olumsuz etkiler oluşturabilmektedir” diye konuştu.

Sağlıklı yaşam için düzenli beslenme ve egzersizin önemine vurgu yapan Bursa, “Günlük beslenme düzeni sağlıklı beslenme ilkelerine uygun şekilde planlanmalı, haftada en az 5 gün ve günde 30 dakika orta şiddette egzersiz yapılmalıdır. Doğru beslenme alışkanlıkları ve düzenli fiziksel aktivite ile obezite büyük ölçüde önlenebilir. Diyet ve egzersize rağmen sonuç alınamayan durumlarda ise obezite cerrahisi, kilo kaybının yanı sıra diyabet ve hipertansiyon gibi kronik hastalıkların tedavisinde de önemli bir seçenek olarak değerlendirilmektedir” ifadelerini kullandı.

Mayıs ayında miktar endeksleri domateste 62, meyvede 64 ve sebzede 72 olarak; fiyat endeksleri ise domateste 4926, meyvede 3926 ve sebzede 3105 olarak gerçekleşti.

Mayıs ayı miktar endeksi değişimleri: Aylık bazda domateste yüzde 42,23, meyvede yüzde 81,76 ve sebzede yüzde 33.49 arttı; yıllık bazda ise meyvede yüzde 11,59 arttı, domateste yüzde -32.16 ve sebzede yüzde -23.63 azaldı.

Mayıs ayında yıllık miktar endekslerinde; meyve miktar endeksi ortalama üstü, sebze miktar endeksi ortalamanın altında, domates miktar endeksi ise rekor azalış gösterdi. Yıllık fiyat endekslerinde; domates ve meyve fiyat endeksi ortalama civarında, sebze fiyat endeksi ise ortalamanın üstünde gerçekleşti.

Mayıs ayında domates fiyat endeksi yıllık bazda yüzde 160,57 arttı. Aynı dönemde domatesin yıllık işlem miktarı yüzde 32,16 oranında azaldı. Bu durum fiyat endeksindeki yükselişte etkili oldu.

Mayıs ayında meyve fiyat endeksi yıllık bazda yüzde 27,68 artarken, bu artış miktardaki yüzde 11,59 artışa rağmen gerçekleşti.

Mayıs ayında sebze fiyat endeksi yıllık bazda yüzde 123,38 arttı. Aynı dönemde sebzenin yıllık işlem miktarı yüzde -23,63 oranında azaldı. Bu durum fiyat endeksindeki yükselişte etkili oldu.

Mayıs ayında, son yedi yılın verileri dikkate alındığında domates satış miktarı ortalamanın üzerinde, meyve ve sebze satış miktarı ortalama civarında, domates ve sebze fiyat seviyesi ortalama civarında, meyve fiyat seviyesi ortalamanın üzerinde gerçekleşti.

Mayıs ayında domates işlem miktar endeksi yüzde 42,23 artarken, işlem fiyat endeksi yüzde -33.95 düşüş gösterdi; son yedi yılın mayıs ayları dikkate alındığında, işlem miktar endeksi ikinci en büyük artış; son yedi yılın mayıs ayları dikkate alındığında, işlem fiyat endeksi dördüncü en büyük azalış olarak kaydedildi.

Mayıs ayında meyve işlem miktar endeksi yüzde 81,76 artarken, işlem fiyat endeksi yüzde 12,39 ile rekor artış; son yedi yılın mayıs ayları dikkate alındığında, işlem miktar endeksi yedinci en büyük artış olarak kaydedildi.

Mayıs ayında sebze işlem miktar endeksi yüzde 33,49 artarken, işlem fiyat endeksi yüzde -38,71 düşüş gösterdi; son yedi yılın mayıs ayları dikkate alındığında, işlem miktar endeksi dördüncü en büyük artış; son yedi yılın mayıs ayları dikkate alındığında, işlem fiyat endeksi dördüncü en büyük azalış olarak kaydedildi.

ANTALYA PHASELİS DOĞASI VE TARİHİYLE BÜYÜLEDİ
Türkiye'nin dört bir yanındaki kültür rotalarının ziyaretçilerle dolup taştığı bayram tatilinde, en çok ziyaret edilen yerler listesinin üst sıralarında Antalya da yer aldı. Tarihi dokusuyla Akdeniz’in eşsiz doğasını bir arada sunan Antalya Phaselis Ören Yeri, bayram tatili boyunca tam 33 bin 919 ziyaretçiyi ağırlayarak Türkiye'nin en popüler kültür duraklarından biri oldu.

Phaselis; Galata Kulesi (29 bin 587) ve Nevşehir Derinkuyu Yeraltı Şehri (27 bin 626) gibi Türkiye'nin dünyaca ünlü pek çok turizm merkezini geride bırakarak büyük bir başarıya imza attı.

TÜRKİYE GENELİNDE ZİYARETÇİ REKORU KIRILDI
Bakan Ersoy’un açıkladığı verilere göre, bayram tatilinde Türkiye genelinde en fazla ziyaretçi ağırlayan kültür durakları şu şekilde sıralandı:

Efes Ören Yeri: 119 bin 143 ziyaretçi

Hierapolis (Pamukkale) Ören Yeri: 113 bin 34 ziyaretçi

Göbeklitepe Ören Yeri: 65 bin 446 ziyaretçi

Zelve-Paşabağlar Ören Yeri: 55 bin 492 ziyaretçi

Gaziantep Zeugma Mozaik Müzesi: 48 bin 843 ziyaretçi

Göreme Ören Yeri: 48 bin 291 ziyaretçi

Sümela Manastırı: 37 bin 562 ziyaretçi

Antalya Phaselis Ören Yeri: 33 bin 919 ziyaretçi

BAYRAMIN HER GÜNÜ YÜZ BİNLER AKIN ETTİ
Kurban Bayramı süresince müze ve ören yerlerindeki yoğunluk tatilin her gününde yüksek seviyelerde seyretti. Arefe günü 163 bin 815 kişiyle başlayan hareketlilik, bayramın üçüncü gününde 252 bin 127 ziyaretçiyle zirve noktasına ulaştı. Bayramın birinci günü 150 bin 86, ikinci günü 208 bin 907, dördüncü günü ise 219 bin 17 kişi kültürel mirası yerinde keşfetti. Tatilin ardından gelen pazar gününde bile 118 bin 310 kişi kültür rotalarını tercih etmeye devam etti.

Bakan Mehmet Nuri Ersoy, yayımladığı mesajda "Kültürel mirasımıza gösterdikleri yoğun ilgi için tüm ziyaretçilerimize teşekkür ediyorum" diyerek memnuniyetini dile getirdi.

AKDENİZ'İN TARİH VE DOĞA MİRASI: PHASELİS
Antalya’nın ve Akdeniz’in en büyüleyici köşelerinden biri olan Phaselis Ören Yeri, antik dönemin liman kenti kimliğini günümüze taşıyan eşsiz bir açık hava müzesidir. Çam ağaçlarının turkuaz renkli denizle buluştuğu bu tarihi alan; görkemli su kemerleri, agoraları, antik tiyatrosu ve geniş caddesiyle ziyaretçilerini adeta yüzyıllar öncesine götürür. Hem tarih meraklılarına hem de doğaseverlere hitap eden Phaselis, bünyesinde barındırdığı korunaklı üç farklı koyuyla (Kuzey, Merkez ve Güney limanları) dünyada eşine az rastlanır şekilde, tarihi kalıntıların gölgesinde denizle buluşma imkanı sunar. Doğa ve arkeolojinin iç içe geçtiği bu büyüleyici atmosfer, Phaselis'i Türkiye'nin her dönemde en çok ilgi gören ve mutlaka ziyaret edilmesi gereken en seçkin kültür duraklarından biri yapmaktadır.

Halk TV’de verilen habere göre Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından CHP milletvekilleri Özgür Özel, Veli Ağbaba, Ali Mahir Başarır, Umut Akdoğan, Mustafa Erdem ve Cavit Arı hakkında fezleke düzenlenmesi amacıyla dosyanın Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’na gönderilmesine karar verildiği iddia edildi. Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yapıldığı belirtilen açıklamada terör ve örgütlü suçlar uygulama bürosu tarafından yürütülen soruşturma kapsamında 2024 yerel seçimleri öncesinde Antalya Büyükşehir Belediye Başkan adaylığı süreciyle bağlantılı olarak para talebi ve teslimi iddiaları nedeniyle fezleke düzenlenmesini gerektirilerek nitelikle bir değerlendirme yapıldığı ve HTS kayıtları ile birlikte bir dizi belge hazırlandığı ifade edildiği belirtildi.

7 araca çarptı
Sürücüsünün geri vitese aldığı araç son olarak yol kenarında bulunan bir otobüse çarptıktan sonra durabildi. Toplam 7 aracın zarar gördüğü olay iş yerinin güvenlik kamerasına saniye saniye yansıdı. Görüntülerde iş yerine doğru hızla gelen otomobilin tamirhane önünde park halinde bulunan müşterilere ait araçlara çarpması, o anlarda bir aracı tamir eden çalışanın aracın üzerine doğru geldiğini fark ederek son anda kaçması ve minibüs içerisinde bulunan bir kişinin çarpmanın şiddeti ile araçtan dışarıya düştüğü anlar yer aldı.

Kafeteryanın içinden geçti
Büyük panik yaşanan olayda 1 kişi yaralanarak hastaneye kaldırılırken, kontrolden çıkan ve ismi öğrenilemeyen araç sürücüsü ise ihbar üzerine olay yerine gelen polis ekipleri tarafından polis merkezine götürüldü. Kontrolden çıkan otomobilin daldığı iş yerinin sahibi Durmuş Türküm, "80 yaşlarında bir amcamız petroldeki simit restoranı dağıtıp sonra buraya daldı, araçları pert etti. Önce petrolün içini dağıtmış, oradan son sürat buraya geliyor. Şurada çöpün orada bir tane kurtarıcı var. Ona çarpıyor, sonra buradaki 4 arabaya çarpıyor" dedi.

Üzerine gelen araçtan son anda kaçtı
Çok sayıda araçta zarar meydana geldiğini belirten Türküm, "Ardından geri geri gidip otobüse çarptı. Bayağı bir ortalığı revan etti. Araçlar kullanılamaz hale geldi. İçlerinde müşteri araçları da var. Çırağımızı da Allah korudu. Minibüsün içindeki müşteri de vurunca şiddetle dışarı uçtu. Kolu ve kalçasında kırık olduğunu söylediler" ifadelerini kullandı.
Üzerine gelen aracı fark ederek son anda kaçan iş yeri çalışanı Enes Seçer ise, "Ben burada dinamoyu bağlıyordum. Arabanın sesini duydum, lastik sesleri geldi. Baktım buraya girecek, hemen arka tarafa son anda kaçtım" şeklinde konuştu.

Düşük yumurtalık rezervinin günümüzde ciddi bir artış gösterdiğini belirten Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Murat Ekin, beslenme ve yaşam tarzının doğurganlık üzerindeki belirleyici etkisine dikkat çekti.

‘YUMURTALIK REZERVİ YAŞLA BİRLİKTE AZALIYOR’

Yumurtalık rezervinin, yumurtalıklarda bulunan üreme hücrelerinin toplamını ifade ettiğini belirten Prof. Dr. Ekin, “Bu rezervi belirleyen en önemli faktör yaştır. 20’li ve 30’lu yaşlarda en yüksek seviyededir, 30’dan sonra azalmaya başlar ve 35 yaş sonrası bu düşüş hızlanır” dedi. Son yıllarda yapılan çalışmaların bu konuda dikkat çekici sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Prof. Dr. Ekin, “Düşük over rezervi neredeyse her 4 kadından birinde karşımıza çıkabiliyor” ifadelerini kullandı.

‘GENETİK VE YAŞAM TARZI BELİRLEYİCİ’

Yumurtalık rezervinde genetik faktörlerin de önemli rol oynadığını vurgulayan Prof. Dr. Ekin, “Ailesinde erken menopoz öyküsü olan kadınların daha dikkatli olması gerekiyor” dedi. Bunun yanı sıra endometriozis, geçirilmiş yumurtalık ameliyatları, kemoterapi ve radyoterapi gibi durumların da riski artırdığını belirten Prof. Dr. Ekin, günümüzde evlilik yaşının yükselmesi ve çocuk planlarının ertelenmesinin de bu süreci daha kritik hale getirdiğini ifade etti.

‘SAĞLIKLI YAŞAM YUMURTALIKLARI KORUR’

Yumurtalık sağlığını korumak için yaşam tarzının büyük önem taşıdığını belirten Prof. Dr. Ekin, “Stresten uzak durmak, kaliteli uyku ve ideal kilonun korunması bu süreçte kritik rol oynar” dedi.

Haftada en az 2-2,5 saat egzersiz yapılmasının önemine dikkat çeken Prof. Dr. Ekin, “Beden kitle indeksinin 25’in altında olması yumurtalık fonksiyonlarını destekler” ifadelerini kullandı. Prof. Dr. Ekin, sigara, alkol ve kimyasal toksinlerden uzak durulması gerektiğini de belirtti.

‘BESLENME DOĞURGANLIĞI DOĞRUDAN ETKİLİYOR’

Beslenmenin yumurtalık sağlığı üzerindeki etkisine değinen Prof. Dr. Ekin, “Fast food ve yüksek glisemik indeksli gıdalardan uzak durulmalı, Akdeniz tipi beslenme tercih edilmelidir” dedi. Badem, ceviz, avokado gibi besinlerin yanı sıra A, C, D ve E vitaminlerinin önemine dikkat çeken Prof. Dr. Ekin, “Omega-3, çinko ve selenyum gibi destekler de bu süreçte oldukça faydalıdır. Yumurtalık rezervi düzenli kontrollerle takip edilmesi gerekir. AMH testi ve ultrason ile yumurtalık rezervini değerlendirebiliyoruz. Rezervin azaldığı durumlarda farklı tedavi seçeneklerinin devreye girebiliyor. Gerekli durumlarda yumurta dondurma ya da bazı destek tedavilerle hastalarımıza alternatifler sunabiliyoruz” diye konuştu.

Malta Adası'nın kuzeybatısındaki Triq il-Qadi'de yer alan ‘Lourdes’ havai fişek fabrikasında yerel saatle 06.30 sıralarında patlama oldu. Patlama sonucu 2 kişinin yaralandığı, çevredeki birçok ev ve bina ile araçlarda hasar oluştuğu belirtildi. Patlamanın ardından Malta İtfaiyesi ve Sivil Savunması'nın, olay yerindeki incelemelerini sürdürdüğü bildirildi.

İşte Kahraman Köktürk’ün Ekspres’ten Selim Çelik'e verdiği özel röportaj:

-Mesleğinize nasıl başladınız? Sizi buraya getiren en önemli motivasyon kaynağı neydi?
1996 yılında Antalya’da, bugün artık faaliyet göstermeyen Nazime Baki Saatçioğlu Anadolu Dış Ticaret Lisesi’nden mezun olduktan sonra Ankara’daki Gazi Üniversitesi İletişim Fakültesi Halkla İlişkiler ve Tanıtım Bölümü’nü kazandım. Ankara’ya gittiğim ilk yıllardan itibaren, komşumuz ve Antalya iş dünyasının yakından tanıdığı Mehmet Başaran bana hep “hocam” diye hitap ederdi. Hatta aileme sürekli “Bu çocuk üniversitede hoca olacak” derdi.

2000 yılında mezun olduktan sonra yüksek lisans sınavlarına girdim. Hem Gazi Üniversitesi’nde hem de Akdeniz Üniversitesi’nde başarılı oldum. Ankara’daki hocalarım, üniversite yıllarında okulda “Antalyalı” lakabıyla tanındığım için “Kal burada Antalyalı” deseler de ben Antalya’ya dönmeyi tercih ettim. Akdeniz Üniversitesi’nde enstitü kadrolu olarak sınavı kazandım ancak 2001 ekonomik krizi nedeniyle kadromu alamadım. Sonrasında Süleyman Demirel Üniversitesi Gölhisar Meslek Yüksekokulu Büro Yönetimi ve Yönetici Asistanlığı Bölümü’nde açılan akademik kadroyu kazanarak 2003 yılında öğretim görevlisi olarak göreve başladım.

Mesleğe başlamamdaki en büyük motivasyon ise gençlerin enerjisiyle buluşma isteğimdi. Yaklaşık 25 yıldır, Türkiye’nin dört bir yanından gelen gençlerin hayatlarına dokunabilmek ve onların kalplerinde yer edebilmek bu mesleğin en büyük motivasyonu oldu.

-Antalya’nın gastronomi potansiyelini Türkiye’nin diğer şehirlerinden ayıran en önemli özellik sizce nedir?
Antalya’nın kuruluşundan itibaren kullanılan çok özel bir ifade vardır: “Medeniyetlerin barışı.” Antik dönemde Pamfilya olarak anılan bu topraklar, tarih boyunca farklı kültürlerin buluşma noktası olmuştur. Bugün de Antalya’nın gastronomisi tam olarak bu tarihsel birikimi yansıtmaktadır. Dünyanın dört bir yanından insanlar bu kente geliyor ve kendi mutfak kültürlerini Antalya’ya taşıyor.

Bu nedenle Antalya gastronomisinde Uzak Doğu mutfağından Avrupa’ya, Rus ve Orta Asya mutfaklarından Akdeniz kültürüne kadar çok geniş bir çeşitlilik bulunuyor. Bunun yanında bizim bile zaman zaman unuttuğumuz çok kıymetli yerel tatlarımız var. Antalya’yı diğer şehirlerden ayıran en önemli özellik, dünya mutfaklarıyla yerel Anadolu mutfağını aynı potada buluşturabilmesidir.

-Son zamanlarda önemi daha iyi anlaşılan coğrafi işaret hakkında neler söylemek istersiniz? Coğrafi işaret sadece ekonomik bir değer mi, yoksa kültürel hafızayı koruyan bir araç mı?

Coğrafi işaret çalışmaları sayesinde aslında birçok Antalyalının bile bilmediği değerler yeniden gün yüzüne çıkıyor. Örneğin sezon başlamadan önce Antalyaspor yönetimini ve dönemin teknik direktörü Emre Belözoğlu’nu Döşemealtı Bademağacı Kasabası’nda misafir ettiğimizde, “mürdümek pilavı” ve “üzüm helvası” gibi yalnızca o bölgeye özgü yemekleri tanıtma fırsatı bulduk. Sonrasında Döşemealtı Kaymakamlığı bu ürünler için coğrafi işaret başvurusunda bulundu.

Coğrafi işaret yalnızca ekonomik bir değer değildir; aynı zamanda kültürel hafızayı koruyan çok önemli bir araçtır. Çünkü bir ürünün hikâyesini, üretim biçimini, kültürel geçmişini ve o yöre insanının yaşam tarzını korur. Döşemealtı halıları ve Korkuteli kilimleri bunun en güzel örnekleridir. Bu motifler, Orta Asya’daki Türk kültürüyle olan bağlarımızı günümüze taşımaktadır.

-Coğrafi işaretli ürünler konusunda Antalya hak ettiği noktada mı? En büyük eksiklik nerede?

Antalya’nın bu konuda çok büyük bir potansiyeli var ancak hâlâ hak ettiği noktada olduğunu düşünmüyorum. En büyük eksiklik, yerel ürünlerin tanıtımı ve üreticinin ekonomik olarak yeterince desteklenememesi. Coğrafi işaretin mutlaka üreticiye kazanç olarak dönmesi gerekiyor.

Örneğin Camili Köyü’nde yetişen ve bugün neredeyse sadece akrabalarımızın ata tohumu olarak koruduğu Döşemealtı Camili kabağı çok kıymetli bir ürün. Antalya kabak tatlısının en güzelinin bu kabaktan yapıldığını eski Antalya aşçıları söylerdi. Antalya Ticaret ve Sanayi Odası’nın bu konuda yaptığı çalışmaları kıymetli buluyorum. Ancak üreticinin daha fazla desteklenmesi gerekiyor.

-Antalya’ya özgü olup hâlâ yeterince tanıtılamayan hangi ürünlerin coğrafi işaret alması gerektiğini düşünüyorsunuz?

Bademağacı mürdümek pilavı, üzüm helvası, Kemer’e özgü salep türü, Beldibi ve Hurma yöresinin hamur dolması gibi ürünler mutlaka daha fazla tanıtılmalı. Bunun yanında 18 boğacası, Dilara gelin bohçası gibi unutulmaya yüz tutmuş yöresel lezzetlerin de yeniden gündeme taşınması gerekiyor.

Antalyalıların günlük sohbetlerinde bile bu yemeklerin isimlerini kullanması, yerel mutfak kültürünün yaşatılması açısından çok önemli. Çünkü mutfak kültürü sadece sofrada değil, gündelik yaşamın içinde korunur.

-Antalya mutfağı denildiğinde insanların aklına genellikle piyaz ve tahin geliyor. Oysa çok daha geniş bir mutfak kültürü var. Sizce bu zenginlik neden yeterince görünür değil?

Çünkü Antalya mutfağının tanıtımı uzun yıllar boyunca birkaç ürün üzerinden yapıldı. Oysa Antalya’nın dağ köylerinden sahil ilçelerine kadar çok geniş bir mutfak kültürü bulunuyor. Yerel halkın kendi değerlerini yeterince anlatmaması ve turizm sektöründe yerel mutfağın zaman zaman geri planda kalması bu görünmezliğin temel sebeplerinden biri.

Bugün Antalya’nın sadece piyaz ve tahinden ibaret olmadığını anlatmak gerekiyor. Antalya mutfağı aslında çok katmanlı bir kültürün ürünüdür.

-Gastronomi turizmi açısından Antalya’nın “deniz-kum-güneş” turizminin ötesine geçebilmesi mümkün mü? Bu anlamda düzenlenen gastronomi festivallerini nasıl değerlendiriyorsunuz?

Kesinlikle mümkün. Antalya artık sadece deniz, kum ve güneşten ibaret bir şehir değil. Gastronomi festivalleri de bu dönüşüm açısından önemli katkılar sağlıyor.

Ayrıca burada özellikle teşekkür etmem gereken bir konu var. Türkiye’de ilk kez üniversite düzeyinde Pastacılık, Dondurma ve Ekmekçilik Bölümü’nün açılması sürecinde destek veren dönemin Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu sayesinde Akdeniz Üniversitesi Göynük Mutfak Sanatları Meslek Yüksekokulu gastronomi eğitimi konusunda önemli bir merkez hâline geldi.

Bugün okulumuzdan mezun olan öğrenciler dünyanın farklı mutfaklarında çalışıyor ve aynı zamanda Antalya’nın tanıtımını yapıyor.

-Yerel üretici ile turizm sektörü arasında sizce yeterli bağ kurulabiliyor mu?

Bu konuda hâlâ eksikler olduğunu düşünüyorum. Yerel üreticinin ürününün doğrudan turizm sektörüne entegre edilmesi gerekiyor. Antalya’daki otellerin ve restoranların yerel üreticilerden daha fazla ürün temin etmesi hem ekonomiye katkı sağlar hem de Antalya mutfağının korunmasına destek olur.

-Antalya’da artan nüfus, hızlı kentleşme ve betonlaşmanın tarım kültürüne ve yerel mutfağa etkilerini nasıl değerlendiriyorsunuz?

Antalya yoğun göç alan bir şehir ve bu durum ciddi bir barınma sorununu beraberinde getiriyor. Aynı zamanda tarımsal üretim alanlarının azalmasına neden oluyor. Özellikle seracılık faaliyetlerinde kullanılan tarımsal ilaçların yeraltı sularına etkisi mutlaka araştırılmalı. Su hasadı konusunda da artık çok hızlı adımlar atılması gerekiyor.

Turizmin yalnızca yatak kapasitesi artırılarak büyütülmesi doğru değil. Çünkü bu durum şehir altyapısına ek yük getiriyor. Otellerde su tasarrufu büyük önem taşıyor. Sahilde turistlerimizi memnun etmek kadar kırsaldaki vatandaşlarımızın temiz içme suyuna ulaşması da önemlidir.

-Antalya’nın en önemli sorununu tek cümleyle tanımlamanız gerekse ne söylersiniz?

Plansız büyümenin beraberinde getirdiği su, trafik ve barınma sorunu Antalya’nın en büyük problemidir.

-Kent kimliği açısından Antalya sizce son 20 yılda ne kazandı, ne kaybetti?

Antalya son 20 yılda uluslararası bir şehir kimliği kazandı ancak yerel kültürünün bazı önemli değerlerini kaybetmeye başladı. Antalya şivesi, yöresel müzikler ve geleneksel yaşam biçimleri giderek unutuluyor.

Örneğin Antalyaspor gol sevinçlerinde Teke Yöresi müziklerinin çalınması gerektiğini yıllardır söylüyorum. Çünkü şehir kültürü ancak bu değerler yaşatılırsa korunabilir.

-Üniversitelerin şehir politikaları ve yerel kalkınma konusunda daha aktif rol alması gerektiğini düşünüyor musunuz?

Kesinlikle düşünüyorum. Üniversiteler yalnızca eğitim veren kurumlar değildir; aynı zamanda bulundukları şehrin kültürüne, ekonomisine ve sosyal yapısına katkı sunmalıdır. Gastronomi, turizm, tarım ve kültürel miras konularında üniversiteler daha fazla proje üretmelidir.

-Gençlerin gastronomi ve turizm sektörüne bakışını nasıl görüyorsunuz? Bu alan hâlâ cazibesini koruyor mu?

Evet, hâlâ cazibesini koruyor. Özellikle gastronomi alanında gençlerin ilgisi oldukça yüksek. Dünyayı görme, farklı kültürlerle tanışma ve uluslararası çalışma imkânı gençleri bu alana yönlendiriyor. Ancak sektörün çalışma koşullarının iyileştirilmesi gerekiyor.

-Antalyaspor, kent aidiyeti açısından sizce ne ifade ediyor?

Antalyaspor bu şehrin ortak duygusudur. Antalya’da yaşayan insanların aynı heyecan etrafında birleşmesini sağlayan en önemli değerlerden biridir.

Biz de öğrencilerimizle birlikte sık sık Antalyaspor maçlarına gidiyoruz. Daha önce teknik direktör Bülent Korkmaz döneminde futbolcuları Döşemealtı Killik Köyü’nde misafir etmiş, gözleme ikram etmiştik. Bu yıl da Bademağacı Kasabası’nda ağırladık. Bu buluşmalar şehir kültürü açısından çok kıymetli.

-Sizce Antalya, Antalyaspor etrafında güçlü bir şehir kültürü oluşturabildi mi? Bunun için neler yapılması gerekiyor?

Henüz tam anlamıyla oluşturabildiğimizi düşünmüyorum ancak bunun için güçlü bir potansiyel var. Yerel kültürün tribünlere taşınması gerekiyor. Teke Yöresi ezgileri, sipsi gibi yerel değerler Antalyaspor’un kimliğiyle bütünleşmeli. Böylece hem üniversite öğrencileri hem de Antalya’ya sonradan gelen insanlar bu kültürü daha yakından tanıyabilir.

-Son olarak; önümüzdeki 10 yıl için Antalya adına sizi en çok umutlandıran ve en çok endişelendiren konu nedir?

Beni en çok umutlandıran konu, Antalya’nın gastronomi, turizm ve kültürel miras açısından hâlâ çok büyük bir potansiyele sahip olmasıdır. Gençlerin bu alanlara ilgisi de umut veriyor.

En çok endişelendiren konular ise su kaynaklarının azalması, plansız kentleşme, trafik ve barınma sorunu. Yerel yönetimlerin özellikle su hasadı konusunda çok hızlı adımlar atması gerekiyor. Ayrıca şehirde zeytin gibi bakımı kolay ve iklim açısından faydalı ağaçlandırma çalışmalarının artırılması gerektiğini düşünüyorum.

Trafik ekiplerinin tüm uyarılarına rağmen tedavi amacıyla hastaneye gitmeyi kabul etmeyen ve aracıyla yoluna devam etmek isteyen sürücüye izin verilmezken, araç, yanında bulunan yolcuya teslim edildi.

Antalya Valiliği koordinasyonunda yürütülen 'Antalya Mavi Akdeniz İnisiyatifi', 4 Haziran Salı günü çevre organizasyonuna sahne olacak. Dünya Çevre Günü etkinlikleri kapsamında organize edilen programda, deniz kirliliğine dikkat çekmek ve çevre bilincini yaygınlaştırmak amacıyla kent merkezi ve ilçelerde eş zamanlı saha çalışmaları gerçekleştirilecek. Katılımcıların beyaz tişörtlerle katılacağı etkinlik, kıyı temizliğinin ardından Beach Park’ta düzenlenecek atölyeler ve bilgilendirme faaliyetleri ile devam edecek.

EŞ ZAMANLI KIYI TEMİZLİĞİ SAAT 16.00'DA BAŞLAYACAK
Programın ilk aşaması olan kıyı temizliği, saat 16.00’da kent merkezinde Olbia Kent Meydanı’nda başlatılacak. Merkez dışındaki ilçelerde ise koordinasyon ve alan tespiti ilçe kaymakamlıkları tarafından yürütülecek. Belirlenen noktalarda bir araya gelecek olan katılımcılar, çevre kirliliğini azaltmak amacıyla sahil şeritlerinde fiziksel temizlik çalışması gerçekleştirecek. Etkinlik komitesi, katılımcıların beyaz tişört giymeleri yönünde çağrıda bulundu.

BEACH PARK'TA ÇEVRE ATÖLYELERİ VE SERGİLER KURULUYOR
Saha temizliğinin tamamlanmasının ardından etkinlikler saat 17.00 itibarıyla Beach Park faaliyet alanına taşınacak. Bu alanda kurulacak çevre temalı stantlarda; geri dönüşüm uygulamaları, bilgilendirme panelleri, hassas denizel alanların korunmasına yönelik sergiler ve çocuklar için eğitsel oyun alanları yer alacak. Ziyaretçilere, deniz ekosisteminin sürdürülebilirliği ve atık yönetimi konularında kurumsal uzmanlar tarafından teknik bilgilendirmeler yapılacak.

İNİSİYATİF KAPSAMINDA ALINAN ÖNLEMLER
Antalya Mavi Akdeniz İnisiyatifi bünyesinde yürütülen çalışmalar sadece periyodik etkinliklerle sınırlı kalmıyor. Kent genelinde deniz kirliliğini kaynağında engellemek amacıyla akarsu yataklarına bariyer sistemleri kurulması, deniz tabanında bulunan hayalet ağların temizlenmesi ve okullarda çevre eğitimlerinin verilmesi gibi operasyonel süreçler yürütülüyor. Ayrıca plajlardaki kirlilik oranını düşürmek hedefiyle 'dumansız plaj alanları' ve plastik atıkları azaltmaya yönelik 'içme suyu istasyonları' kurulumları da proje kapsamında devam ediyor.

‘ÇÖP ATANLARI UYARIN’
Konuya ilişkin açıklamalarda bulunan Antalya Denizcileşme Platformu Başkanı İzzet Ünlü; çevre temizliği için herkesin duyarlı olması gerektiğini belirterek çöp atanların uyarılması gerektiğini söyledi. Ünlü, “Çöp atanları uyarın ve çevre temizliğine zarar veren bu tür davranışların hem doğaya hem de ortak yaşam alanlarına ciddi şekilde zarar verdiğini hatırlatarak herkesin daha duyarlı ve sorumlu hareket etmesi gerektiğini ifade edin. Kendinizi ve çevrenizi temiz ve düzenli tutmak, küçükken bize öğretilen en temel hijyen uygulamalarından biridir. Temizlik derslerini hatırlayın ve bunları kendinize ve çevrenizdekilere uygulayın. Çöp atmaya tahammül etmeyin, çünkü sonunda size (ve çöp atanlara) bir şekilde zarar verecektir” dedi.

‘MÜFREDATA DERS OLARAK KOYULMALI’
Plastik kullanımının azaltılması gerektiğini vurgulayan İzzet Ünlü; “Plastik, dayanıklı olması ve çeşitli eşyaları saklamak için kullanılabilmesi nedeniyle birçok kişi için bir nimet olarak ortaya çıktı. Ancak plastiğin bu özellikleri, onu bir nimetten bir lanete dönüştürdü. 10 yıl önce kullanıp attığınız plastik diş fırçası veya kaşık hala bir yerlerde. Henüz ayrışmadı ve önümüzdeki birkaç yüzyıl boyunca da ayrışmayacak. Plastik kirliliğini azaltmanın en iyi yolu, biyolojik olarak dost seçenekleri tercih ederek kendi ürün kullanımınızı azaltmaktır. Denizi temizlemenin en kolay yolu, kirletmemeyi öğretmektir. Milli Eğitim Bakanlığı ders müfredatına mutlaka “Deniz Çevre ve Doğa” dersini koyması gerekmektedir” diye konuştu.

KAPANIŞ DOLAPDERE BİG GANS KONSERİYLE YAPILACAK
Dünya Çevre Günü programı, akşam saatlerinde düzenlenecek kültürel etkinliklerle sona erecek. Beach Park alanındaki faaliyetlerin ve bilgilendirme çalışmalarının tamamlanmasının ardından saat 20.00’de Dolapdere Big Gang sahne alacak. Antalya Valiliği ve ilgili kurumlar, çevre koruma faaliyetlerine katkı sağlamak isteyen tüm vatandaşları ve sivil toplum kuruluşlarını 4 Haziran’daki programa katılmaya davet etti.

Kaza, çevredeki bir iş yerinin güvenlik kamerası tarafından saniye saniyesine kaydedildi.
İhbar üzerine olay yerine polis ve sağlık ekipleri sevk edildi. Yaralı otomobil sürücüleri, 112 Sağlık ekiplerinin olay yerindeki ilk müdahalesinin ardından ambulansla hastaneye kaldırılarak tedavi altına alındı.

Polis ekipleri kazayla ilgili inceleme başlattı.

'HER YERDE ÇOK FAZLA AÇILDI'

Bu sorunlar nedeniyle Perakende Yasası'nda değişiklik talep ettiklerini, bu konuda Ticaret Bakanlığı'na resmi başvurunun yapıldığını açıklayan Adlıhan Dere, "Ancak şu ana kadar bu marketlerin çoğu açan açtı. Şu anda her yerde çok fazla açıldı, ama bu saatten sonra zararın neresinden dönülürse kardır mantığıyla tekliflimizi sunduk. En az 40 mağazası olan uluslararası, ulusal market statüsüne geçtiğinde bunların otopark kesinlikle koyması gerekiyor. Ve biz diyoruz ki sokak aralarındaki dükkanları 90-100 metrekare, normal esnafın marketi gibi olmasın. İş yerlerinin, dükkanların büyüklüğü en az 500 metrekare olmalıdır. Aradaki mesafelerin de nasıl akaryakıt istasyonlarında 1000 metre varsa, burada da en az 500 metre mesafe olsun diyoruz" diye konuştu.

'NÜFUS KONJONKTÜRÜ ŞARTI GETİRİLSİN'

Zincir marketlerin açılışına ilişkin talepleri arasında nüfus konjonktürü de bulunduğunu kaydeden Dere, "Her yerde mağaza açılırken oradaki nüfus konjonktürünün de göz önüne alınması lazım. Çünkü orada bizim büfelerimiz var, bakkallarımız var, manavlarımız var, pastanelerimiz var. Çünkü bu zincir marketlerin içerisinde binlerce ürün satılıyor. Nalburiyeden hırdavata, tuhafiyeden konfeksiyona, manifaturadan züccaciyeye, düğmesi, çatal iğnesi, şarküteri her şeyi satıyorlar. O mahalledeki yüzlerce esnafı yok ediyorlar" dedi.

ESNAFIN DAYANMA GÜCÜ AZALIYOR

Esnaf temsilcileri olarak bu sorunla ilgili bakanlar, genel müdürler ve hükümet temsilcilerine her gördükleri yerde taleplerini ilettiklerini kaydeden Dere, "Esnaf ve sanatkarın bu üç harfli zincir marketlerin karşısında dayanma gücü gittikçe azalıyor. Bu yasanın acilen teklif ettiğimiz, en azından mesafe koşulu, nüfus konjonktürü ve dükkanın metrekare büyüklüğü göz önüne alarak önlem alınırsa en azından ayakta kalma şansımız biraz daha fazla olur" diye konuştu. (DHA)

İhbar üzerine olay yerine sağlık ve polis ekipleri sevk edildi. İlk müdahalelerinin ardından ambulanslarla Serik Devlet Hastanesi ve özel bir hastaneye kaldırılan yaralıların sağlık durumlarının iyi olduğu öğrenildi. Olay sonrası 27 AHF 686 minibüs sürücüsü Suriye uyruklu Abut A. aracını olay yerinde bırakarak kaçtı. Polis Abut A.'nın yakalanması için çalışma başlattı. Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

YAVRULAR İÇİN PROJE

Antalya Doğal Yaşam Parkı'nda görev yapan Uzman Veteriner Hekim Damla Atay, doğaya dönemeyecek durumdaki nesli tehlike altındaki türler için üreme projesi hazırlandığını söyledi. Atay, doğaya dönemeyen ancak üreme kabiliyeti bulunan hayvanlardan elde edilecek yavruların GPS ile takip edilerek, doğaya salınmasının hedeflendiğini söyledi. Doğa Koruma ve Milli Parklar ekipleri tarafından özellikle Akdeniz bölgesinden yaralı yırtıcı kuşların parka getirildiğini ifade eden Damla Atay, tedavi sürecinin ardından doğaya dönebilecek durumda olan hayvanların yeniden doğal yaşam alanlarına salındığını belirtti. Atay, "Bazı durumlarda kalıcı hasarlı hayvanlarımız oluyor. Bunlar artık burada yaşamlarına devam ediyor" dedi.

KANATLARINI YENİDEN KULLANMALARI İÇİN ÖZEL ALAN

Rehabilitasyon alanında şah kartalı, kaya kartalı, yılan kartalı, kızıl şahin, kara ve mısır akbabası bulunduğunu anlatan Atay, bazı hayvanların trafik kazaları nedeniyle ağır yaralandığını belirtti. Atay, "Bazılarının kanatlarını ampüte etmek zorunda kaldık. Bazı hayvanlar ise çarpmaya bağlı travma geçirdiği için kas güçsüzlüğü yaşıyor. Buradaki geniş alanı onların kas gelişimini desteklemek ve yeniden uçuşa alışmalarını sağlamak amacıyla kullanıyoruz. Kanatlarını yeniden açabildiklerinde doğaya kazandıracağız" diye konuştu.

'AMACIMIZ SADECE YAŞATMAK DEĞİL, İYİ YAŞAM KALİTESİ SUNMAK'

Geçen günlerde Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi'nden dört yaralı hayvanın merkeze getirildiğini aktaran Atay, ilk müdahalelerinin üniversitede yapıldığını söyledi. Hayvanların doğaya dönmeye uygun olmadığının değerlendirilmesi üzerine Antalya Doğal Yaşam Parkı ile iletişime geçildiğini belirten Atay, "Şu anda rehabilitasyon ve adaptasyon süreçlerini yürütüyoruz. Onların stresini azaltmak ve doğal yaşama uygun ortam oluşturmak için çalışıyoruz. Amacımız sadece yaşatmak değil, elimizden gelen en iyi yaşam kalitesine ulaşmalarını sağlamak" ifadelerini kullandı.

YAVRULAR GPS İLE TAKİP EDİLECEK

Doğaya geri dönemeyecek hayvanlarla ilgili yeni proje hazırlığında olduklarını ifade eden Atay, özellikle nesli tehlike altındaki türlerin üremesini desteklemeyi hedeflediklerini söyledi. Atay, "Doğaya dönemeyecek ancak üreme kabiliyeti olan hayvanların üremelerini sağlayıp, dünyaya gelen yavruları tekrar doğaya salmayı hedefliyoruz. GPS sistemiyle de salınan hayvanların takiplerini yapabileceğimiz bir proje üzerinde çalışıyoruz" dedi. (DHA)

3 KİŞİ GÖZALTINDA
Antalya Büyükşehir Belediyesi Sosyal Medya Sorumlusu B. Ü. ve yine Antalya Büyükşehir Belediyesi'nde çalışan Z.B.Ş. de gözaltına alındı. Ayrıca gözaltına alınan isimler arasında ise Muhittin Böcek’in kuaförü olarak tanınan Ö.S.’nin de olduğu öğrenildi. 3 isim sabah saatlerinde evlerinde gözaltına alınırken hakkında gözaltı kararı bulunan gazeteci C. D.’nin ise adreslerinde bulunamadı belirtildi.

Doğasıyla hayran bırakan vadide, havaların ısınmasıyla birlikte bölgeye özgü sarı ve kırmızı renkli ters laleler çiçek açtı. Eşsiz manzarayı görmek için vadiye gelen çok sayıda vatandaş, dağların eteklerini renklendiren ters laleleri cep telefonları ve kameralarıyla görüntüledi.

Bölgeyi ziyaret eden vatandaşlar, "Yüksekova'da kış mevsimi oldukça uzun ve çetin geçiyor. Haziran ayına gelmemize rağmen karlar yeni yeni eriyor. Karların kalkmasıyla birlikte bu saklı cennet adeta renk cümbüşüne büründü. Özellikle dünyaca ünlü ters lalelerin sarı ve kırmızı tonlarını bir arada görmek büyüleyici. Biz de bu muazzam güzelliği yerinde görmek ve fotoğraflayarak kayıt altına almak için buraya geldik. Herkesin hayatında bir kez olsun bu doğa harikasını görmesi gerekiyor" dediler.

GÜLLÜK CADDESİ

DÜDEN ÇAYI

KONYAALTI SAHİLİ

LUNAPARK

SAAT KULESİ 

ANTALYA GENEL GÖRÜNÜM

ANTALYA GENEL GÖRÜNÜM