Gökyüzüne baktığınızda bazen bir tren vagonu gibi arka arkaya dizilmiş ışıklar görüyorsunuz ya, işte o ‘yıldız kayması’ sandığınız şey aslında Elon Musk’ın Starlink uyduları. Peki, nedir bu Starlink ve neden dünyayı yerinden oynatıyor?
Kısa yoldan söyleyeyim: Starlink, fiber kablonun, santralin ya da baz istasyonunun ulaşamadığı her yere uzaydan internet taşıma projesi. Yani yarın bir gün dağın başına yerleşseniz ya da okyanusun ortasında kalsanız bile, kafanızı kaldırdığınız o sonsuz boşluk size 4K video izletecek hızı verecek.
NEDEN KLASİK İNTERNETTEN FARKLI?
Aslında uydu interneti yeni bir icat değil. Yıllardır vardı ama çok yavaştı, çünkü uydular dünyadan çok uzaktaydı. Starlink’in farkı ise şu: Bu uydular yere çok yakın. Geleneksel uydular 35 bin kilometre tepemizde dolanırken Starlink uyduları yaklaşık 550 kilometrede cirit atıyor. Bu da sinyalin gidip gelme süresini yani o meşhur ‘lag’ (gecikme) olayını neredeyse yok ediyor.
TÜRKİYE’DE NEDEN HALA YOK?
Gelelim herkesin merak ettiği o can alıcı soruya: Starlink bizim buralara uğrayacak mı? 2026 yılındayız ve hala "Geldi mi, geliyor mu?" diye bekliyoruz. Teknik olarak uydular tepemizden vızır vızır geçiyor, yani kapsama alanındayız ama işin içine ‘resmiyet’ girince işler karışıyor.
Neden hala yok derseniz durum tamamen bürokratik ve güvenlik odaklı:
1- Veri Güvenliği: Bizim yasalarımıza göre, Türkiye'deki kullanıcının verisi önce Türkiye’deki bir veri merkezine inmeli. Starlink ise doğrudan uzaya, oradan da kendi istasyonlarına veri basıyor. Devlet, "Kontrol bende olsun, veriler yurt dışına kontrolsüz gitmesin" diyor.
2- Lisans ve Denetim: BTK (Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu) ile SpaceX arasında uzun süredir görüşmeler var. Sinyalin tamamen dışarıdan kontrol edilmesi, savunma ve güvenlik açısından soru işaretleri yaratıyor. Yani interneti tek tuşla kesebilecek bir gücün yabancı bir şirkette olması pek istenmiyor.
3- Yerli Şartı: Son gelen kulis bilgilerine göre, Starlink'in Türkiye’de faaliyet gösterebilmesi için ‘yerli bir operatörle iş birliği’ ya da ‘Türkiye'de fiziksel bir veri merkezi kurma’ şartı masada.
Gelecekte "Burada internet çekmiyor" cümlesi muhtemelen tarih olacak. Elon Musk’ın gökyüzüne fırlattığı her uydu, dijital uçurumu kapatırken bir yandan da dünyayı dev bir kapsama alanına çeviriyor. Türkiye için şu an cihazı yurt dışından bavulla getirip illegal yollarla kullanmaya çalışanlar olsa da resmi satış hala ‘yasal izin’ duvarına tosluyor.