Genç yaşlarda görülen ve ani ölümlere yol açabilen kalp rahatsızlıkları, özellikle yüksek sıcaklık ve ağır fiziksel aktivitelerle birlikte daha büyük bir tehdit oluşturuyor. Dr. Mehmet Doğru, gençlerdeki gizli kalp tehlikesine karşı aileleri ve sporcuları uyararak hayati önerilerde bulundu.
Sıcaklıkların yükselmesiyle birlikte, özellikle spor aktiviteleri sonrasında yaşanan genç yaştaki ani kalp ölümleri toplumda derin bir üzüntü yaratıyor. Gençlerde kalp krizinin yaşlılara oranla çok daha ölümcül seyredebildiğini ifade eden Opera Yaşam Hastanesinden Kardiyoloji Uzmanı Dr. Mehmet Doğru, “Gençtir, bir şey olmaz” düşüncesinin en büyük hata olduğunu, belirtilerin asla hafife alınmaması gerektiğini vurguluyor.
Yaz aylarında artan vakalara dikkat çeken Uzman Dr. Mehmet Doğru, “Polikliniklerimize başvuran ailelerin en büyük endişelerinden biri, basında sıkça gördükleri genç yaşta ani ölüm haberleri. Aşırı sıcaklar, yüksek nem, yoğun alkol ve sigara tüketimi, ağır egzersizler ve gizli kalmış ritim bozuklukları, gençlerin hassas dolaşım sistemlerini sınırlarına kadar zorluyor. Vücudun susuz kalmasıyla kanın pıhtılaşma eğilimi artıyor ve bu durum maalesef trajik sonuçlar doğurabiliyor” uyarısında bulunuyor.
‘GENÇLERDEKİ EN BÜYÜK ETKEN: GİZLİ KALP VE GENETİK’
Genç yaşta görülen kalp krizleri ve ani ölümlerin altında yatan nedenlerin yaşlılardan çok farklı olduğunu belirten Doğru, “İleri yaşta damar sertliği ön plandayken, gençlerde durum farklıdır. Kalp kasının genetik olarak aşırı kalınlaşması (hipertrofik kardiyomyopati), doğuştan gelen koroner damar çıkış anomalileri ve elektriksel ritim bozuklukları en önemli nedenlerdir. Gençlerin koroner damarları daha esnektir ancak bir tıkanıklık yaşandığında, yaşlılardaki gibi zamanla gelişmiş 'yan damar (kollateral)' ağları bulunmadığı için kriz çok daha geniş bir alanı etkiler ve maalesef daha ölümcül olur” diye konuştu.
‘BU BELİRTİLER ASLA GEÇİŞTİRİLMEMELİ’
Gençlerin ve sporcuların yaşadığı her göğüs ağrısının kas ağrısı sanılarak geçiştirildiğini, bunun da hayati risk yarattığını söyleyen Uzman Dr. Mehmet Doğru, “Özellikle efor sarf ederken ortaya çıkan, göğüste baskı, sıkışma veya yanma hissi acil değerlendirilmelidir. Bunun yanında durup dururken yaşanan bayılmalar, göz kararmaları, eforla tetiklenen nefes darlığı ve kalbin yerinden çıkacakmış gibi hızlı çarpması mutlaka bir kardiyolog tarafından incelenmelidir. Özellikle aile geçmişinde 50 yaşın altında ani ölüm hikayesi olan gençlerin hiçbir şikayeti olmasa bile taranması gerekir” ifadelerini kullandı.
‘BİLİNÇSİZ ENERJİ İÇECEĞİ VE DOPİNG KULLANMAYIN’
Gençler arasında yaygın olan bazı alışkanlıkların kalbi doğrudan hedef aldığını belirten Doğru, “Spora başlayan gençlerin hızlı sonuç almak için kullandığı bazı performans artırıcı takviyeler, yüksek doz kafein içeren enerji içecekleri ve doping maddeleri kalbin elektriksel dengesini tamamen bozabilir. Hekim kontrolü dışında kullanılan bu maddeler, altta yatan gizli bir ritim bozukluğunu tetikleyerek ölümcül ritim fırtınalarına yol açabilir. Gençlerin bu tür yapay uyarıcılardan kesinlikle uzak durması gerekiyor” dedi.
‘SPOR ÖNCESİ KONTROL VE HİDRASYON ŞART’
Sıcak havalarda spor yaparken ve günlük yaşamda dikkat edilmesi gerekenleri aktaran Uzman Dr. Mehmet Doğru, “Yaz aylarında açık havada, güneşin dik geldiği saatlerde ağır spor yapmaktan kaçınılmalıdır. Egzersiz sırasında kaybedilen sıvı ve mineraller mutlaka su ve maden suyu ile yerine konmalıdır. En önemlisi, rekabetçi bir spora başlayacak olan her genç, mutlaka detaylı bir kardiyolojik muayeneden geçmeli, elektrokardiyografi (EKG) ve ekokardiyografi (EKO) ile kalbinin yapısı incelenmelidir” diye konuştu.
‘ERKEN TEŞHİS ETMEK VE İLKYARDIM HAYAT KURTARIR’
Tarama programlarının ve elektroşok cihazlarının (AED) önemine değinen Uzman Dr. Mehmet Doğru, ani durumlarda saniyelerin bile önemli olduğunu belirterek şunları söyledi: “Genç yaşta saptanan riskli durumlarda uygun ilaç tedavileri, ritim düzenleyiciler veya kalıcı kalp pilleriyle hayatta kalma şansı çok yüksektir. Ayrıca okullarda, spor salonlarında ve kamu alanlarında otomatik şok cihazlarının bulundurulması ve doğru ilkyardım müdahalesi hayat kurtarır.”
Ailelere ve gençlere çağrıda bulunan Doğru, “Gençlerin kalbi güçlü görünür ancak gizli bir hastalık barındırıyorsa aşırı yük altında savunmasız kalabilir. Önemli olan risk faktörlerini zamanında fark etmek ve spor öncesi kontrolleri ihmal etmemektir. Basit bir kalp taraması, bir gencin hayatını kurtarabilir” dedi.