TÜRKİYE'DEKİ milyonlarca araç sahibini yakından ilgilendiren sigorta ve hasar tespit süreçlerinde yeni bir dönem başlıyor. Kazalardan sonra yaşanan taraflı rapor iddialarını, uzayan değer kaybı davalarını ve sürücülerin kapısını çalan illegal hasar danışmanlarını tamamen devre dışı bırakmayı hedefleyen yeni sistem için geri sayım başladı. Nisan ayından bu yana yürütülen pilot uygulamanın başarıyla tamamlanmasının ardından, 1 Temmuz’dan itibaren Türkiye’nin 81 ilinde kazaya karışan her sürücü e-Devlet ve SBM entegrasyonlu yeni bir dijital sürecin içine adım atacak.
EKSPERLERİ ARTIK YAPAY ZEKA VE SİSTEM OTOMATİK ATAYACAK
Mevcut sistemde kazaya karışan araçlar için eksper görevlendirmeleri ağırlıklı olarak sigorta şirketlerinin inisiyatifinde yürütülüyor ya da tamir servislerinin yönlendirmeleriyle yapılıyordu. Bu durum, zaman zaman şeffaflık ve tarafsızlık tartışmalarını beraberinde getiriyordu.
1 Temmuz 2026 itibarıyla devreye alınacak Eksper Atama ve Takip Sistemi (EKSİST) ile bu devir tamamen kapanıyor. Kaza sonrasında araç yetkili veya anlaşmalı servise götürülüp belgeler yüklendiği anda, coğrafi yakınlık, iş yükü ve uzmanlık gibi kriterler gözetilerek sistem tarafından sıralı otomatik atama yapılacak. Üstelik yeni dönemde sadece sigorta şirketleri değil, mağdur olan vatandaşlar da sistem üzerinden doğrudan bağımsız eksper talebinde bulunabilecek.
40 BİN LİRA SINIRI GELDİ: BU TUTARIN ÜZERİNDE EKSPER ZORUNLU
Yeni yönetmelikle birlikte hasar tespit süreçlerine net bir ekonomik sınır getirildi. 2026 yılı için trafik sigortası maddi hasar teminat tutarı olan 400 bin liranın onda birini, yani 40 bin TL’yi aşan tüm hasarlarda eksper atanması zorunlu olacak. Günümüz otomobil yedek parça fiyatları göz önüne alındığında, neredeyse bir far değişiminin bile bu sınıra ulaşması, kazaların çok büyük bir bölümünde otomatik sistemin devreye gireceğini gösteriyor. 40 bin liranın altındaki küçük hasarlarda ise vatandaşlar ve sigorta şirketleri kendi aralarında anlaşma yoluna gidebilecek.
DEĞER KAYBI ÇİLESİ BİTİYOR: TEK RAPORDA İKİ ÇÖZÜM
Sürücülerin kazalardan sonra en çok vakit kaybettiği ve bürokrasiyle boğuştuğu 'araç değer kaybı' tazminatı süreci de tamamen sadeleşiyor. Yeni dönemde, kazaya atanan bağımsız eksper sadece hasarı tespit etmekle kalmayacak, aynı süreç içerisinde ve aynı tek tip rapor üzerinde aracın uğradığı değer kaybını da hesaplayacak. Böylece vatandaşlar değer kaybı parası alabilmek için aylarca beklemek ya da ekstra dosyalar açtırmak zorunda kalmayacak. Hasar tazminatı ile değer kaybı tek kalemde çözülecek.
HASAR ARACILARI VE KOMİSYONCULAR DEVRE DIŞI KALDI
Özellikle kazaların hemen ardından vatandaşların kişisel verilerine usulsüz ulaşıp "Sizin adınıza değer kaybınızı geri alalım" diyerek yüksek komisyonlar ve vekalet ücretleri talep eden yasa dışı 'hasar danışmanlığı' sektörü, bu düzenlemeyle ağır bir darbe alıyor. Başvurular doğrudan araç sahibi tarafından dijital sistem üzerinden bizzat yürütüleceği için, aracı ve komisyoncuların sisteme sızması ve vatandaşları mağdur etmesi engellenmiş olacak. İlk ekspertiz raporunun ücretini ise tamamen sigorta şirketleri üstlenecek.
RAPORA İTİRAZ EDENLER İÇİN 'HAKEM EKSPER' GÜVENCESİ
Yönetmelik, hazırlanan raporları haksız veya yetersiz bulan taraflar için de adil bir itiraz mekanizması sunuyor. Hem vatandaşlar hem de sigorta şirketleri, eksper raporunun sisteme yüklenmesinin ardından 3 iş günü içinde rapora itiraz edebilecek.
İtiraz durumunda sistem otomatik olarak ikinci bir eksper atayacak (bu aşamada eksper ücretini itiraz eden taraf ödeyecek). Eğer ikinci rapora da mutabık kalınmazsa konu SBM nezdinde branşında en az 10 yıl deneyimli bir 'Hakem Eksper'e devredilecek ve bu hakem eksperin vereceği karar nihai ve bağlayıcı olacak.