Öğrenci Veli Derneği’nin (Veli-Der) düzenlediği Okul Öncesi Eğitim Çalıştayı’nın sonuç bildirgesi kamuoyuyla paylaşılırken, Antalya Şube Başkanı Tülin Koç da yaptığı açıklamayla okul öncesi eğitimde yaşanan eşitsizliklere dikkat çekti.
Veli-Der, 30-31 Ağustos 2025 tarihlerinde düzenlediği “Kaybolan Çocukluğu ve Eğitim Hakkını Yeniden Kazanalım Çalıştayı”nın ardından, “Okul öncesi eğitim ayrıcalık değil, haktır” mottosuyla hazırlanan sonuç bildirgesini açıkladı. Bildirgede, Türkiye’de okul öncesi eğitime erişimde ciddi yapısal sorunlar bulunduğu vurgulanırken, bu alandaki eşitsizliklerin çocukların gelişimini doğrudan etkilediği ifade edildi.
ERİŞİMDE EŞİTSİZLİK VE KAMUSAL YETERSİZLİK VURGUSU
Çalıştay kapsamında 18 ilde 1350 veli ve 1120 öğretmenle yapılan araştırmaya göre, ailelerin büyük bölümü okul öncesi eğitime erişimde ekonomik engellerle karşılaşıyor. Velilerin yüzde 73,6’sı ücretsiz eğitim imkanlarının yetersiz olduğunu belirtirken, yüzde 70,4’ü çocuklarını kamu okullarına göndermek istediğini ancak kontenjan sorunu yaşandığını dile getirdi.
Raporda, özel kreş ücretlerinin 25 ila 50 bin lira arasında değiştiğine dikkat çekilerek, kamusal kapasitenin yetersizliği nedeniyle milyonlarca çocuğun eğitim hakkından eşit şekilde yararlanamadığı kaydedildi. Ayrıca okul öncesi eğitimin zorunlu olmaması da erişim sorunlarını derinleştiren başlıca nedenler arasında gösterildi.
LAİK VE BİLİMSEL EĞİTİM TEHDİT ALTINDA
Bildirgede, son dönemde okul öncesi eğitim alanında dini içeriklerin yaygınlaştığına işaret edilerek, laik ve bilimsel eğitim ilkesinin korunması gerektiği vurgulandı. Eğitim politikalarının çocuk merkezli, bilimsel ve pedagojik temellere dayanması gerektiği ifade edilirken, okul öncesi eğitimin yalnızca Milli Eğitim Bakanlığı tarafından sunulması gerektiği belirtildi.
‘4-6 YAŞ KUR’AN KURSLARI, ANAOKULLARINI GEÇTİ’
Veli-Der Antalya Şube Başkanı Tülin Koç da çalıştay sonuçlarına ilişkin yaptığı açıklamada, okul öncesi eğitimdeki dönüşüme dikkat çekti. Koç, “İktidarın destek ve yönlendirmeleriyle küçük yaşta çocuklara dini eğitim verilen 4-6 yaş Kur’an kurslarının sayısı birçok kentte MEB’e bağlı anaokullarını geçti. Diyanet’in ‘okul öncesi eğitime alternatif’ olarak sunduğu kursların sayısı resmi anaokullarının iki katına ulaştı. Türkiye genelinde 4-6 yaş Kur’an kursu sayısı 6 bin 271’e çıkarken, MEB’e bağlı anaokulu sayısı 3 bin 910’da kaldı” dedi.
Bu tablo karşısında Veli-Der’in düzenlediği “Zorunlu Kamusal Parasız Okul Öncesi Eğitim” çalıştayının sonuç metninin daha da önem kazandığını belirten Koç, “Sonuç metnimizi kamuoyuyla paylaşarak bu alandaki sorunlara dikkat çekmek istiyoruz. Her çocuk için zorunlu, parasız, laik ve bilimsel okul öncesi eğitim derhal hayata geçirilsin” ifadelerini kullandı.
ZORUNLU VE ÜCRETSİZ EĞİTİM TALEBİ
Veli-Der’in sonuç bildirgesinde, 5 yaş için zorunlu, 3-4 yaş için ise ücretsiz ve erişilebilir okul öncesi eğitimin hayata geçirilmesi talep edildi. Mahalle bazlı kreş ve anaokullarının yaygınlaştırılması, öğretmen niteliğinin artırılması ve çocuklar için güvenli eğitim ortamlarının oluşturulması gerektiği vurgulandı.