Havaların ısınmasıyla birlikte havuz, deniz ve park gibi toplu alanlarda çocuklarda görülen mide-bağırsak enfeksiyonlarında (yaz ishali) ciddi artış yaşanıyor. Yaz ishallerinin çocukluk çağında sık görülen sağlık sorunlarından biri olduğunu ifade eden Opera Yaşam Hastanesi’nden Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Kerem Yıldız, ailelerin paniğe kapılmadan doğru adımları atmasının büyük önem taşıdığını söyledi.
Uzman Dr. Kerem Yıldız, “Yaz aylarının gelmesiyle birlikte polikliniklerimizde en sık karşılaştığımız şikayetlerin başında yaz ishalleri geliyor. Havaların ısınması, deniz ve havuz sezonunun açılması, açıkta satılan gıdaların daha fazla tüketilmesi ve hijyen kurallarında zaman zaman yaşanan ihmaller, çocukların hassas sindirim sistemlerinin mikroplarla karşılaşmasına neden oluyor. Çocuklar bu dönemde enfeksiyonlara karşı daha savunmasız hale gelebiliyor” dedi.
‘YAZ İSHALLERİNİN KAYNAĞI BAKTERİ, VİRÜS VE PARAZİTLER’
Yaz ishallerinin birçok farklı etkene bağlı olarak gelişebildiğini belirten Yıldız, “Yaz ishallerinin en önemli nedenleri bakteriler, virüsler ve parazitlerdir. Özellikle rotavirüs ve adenovirüs gibi virüsler çocuklarda sık görülen enfeksiyon etkenleri arasında yer alıyor. Sıcak havalarda gıdalar çok daha hızlı bozuluyor. İyi yıkanmamış meyve ve sebzeler, dışarıda uzun süre bekletilen yiyecekler, kaynağı bilinmeyen içme suları ve havuz ya da deniz suyunun yutulması bulaş riskini ciddi şekilde artırıyor. Bu nedenle ailelerin özellikle yaz aylarında gıda ve su hijyenine daha fazla özen göstermesi gerekiyor” diye konuştu.
‘BU BELİRTİLER CİDDİYE ALINMALI’
Çocuklarda görülen her ishal vakasının hastaneye yatış gerektirmediğini ancak bazı belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini belirten Yıldız, “Çocuklarda ishal çoğu zaman evde takip edilebilir ancak bazı belirtiler ortaya çıktığında vakit kaybetmeden bir çocuk hekimine başvurulmalıdır. Göz kürelerinde çökme, ağlarken gözyaşı gelmemesi, ağız ve dilde kuruluk, idrar miktarında belirgin azalma gibi bulgular ciddi sıvı kaybına işaret edebilir. Bunun yanında durdurulamayan ve fışkırır tarzda kusmalar nedeniyle ağızdan sıvı alınamaması, dışkıda kan veya sümüksü görünüm olması, düşmeyen yüksek ateş, aşırı halsizlik, sürekli uyku hali ya da belirgin huzursuzluk mutlaka değerlendirilmesi gereken durumlardır” ifadelerini kullandı.
‘RASTGELE İLAÇ KULLANMAYIN’
İshal tedavisinde yapılan en büyük hatalardan birinin bilinçsiz ilaç kullanımı olduğuna dikkat çeken Uzm. Dr. Kerem Yıldız, “Toplumda ishal başladığında hemen antibiyotik ya da ishal kesici ilaç kullanılması gerektiğine dair yanlış bir inanış bulunuyor. Oysa ishal tedavisinin temel amacı kaybedilen sıvı ve mineralleri yerine koymaktır. Hekim önerisi olmadan kullanılan ilaçlar bazı durumlarda fayda sağlamadığı gibi hastalığın seyrini de olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle ailelerin rastgele ilaç kullanımından kaçınması gerekiyor” dedi.
‘BESLENME DÜZENİ BÜYÜK ÖNEM TAŞIYOR’
İshal döneminde çocukların beslenmesinin dikkatli planlanması gerektiğini belirten Yıldız, “Eğer bebeğiniz anne sütü alıyorsa emzirmeye kesinlikle ara vermeyin, aksine daha sık emzirin. Çocuğun yaşına uygun olarak su, ayran, yoğurt ve çorba gibi sıvılarla destek sağlanmalıdır. Yağsız makarna, pirinç lapası, haşlanmış patates, yoğurt, muz ve şeftali gibi dışkının kıvam kazanmasına yardımcı olan gıdalar tercih edilmelidir. Buna karşılık hazır meyve suları, gazlı içecekler, çikolata ile aşırı yağlı ve şekerli yiyecekler ishali artırabileceği için tüketilmemelidir” diye konuştu.
‘KORUNMANIN YOLU HİJYENDEN GEÇİYOR’
Yaz ishallerinin büyük ölçüde önlenebilir hastalıklar arasında yer aldığını vurgulayan Uzm. Dr. Kerem Yıldız, “Çocuklara küçük yaşlardan itibaren el yıkama alışkanlığı kazandırılmalıdır. Özellikle yemeklerden önce ve tuvalet sonrası eller mutlaka sabunla yıkanmalıdır. Yaz aylarında açıkta satılan ve uzun süre dış ortamda bekleyen gıdalardan uzak durulmalıdır. Meyve ve sebzeler tüketilmeden önce çok iyi yıkanmalıdır. Temizliğinden emin olunmayan sular çocuklara verilmemeli, gerekiyorsa kaynatılarak kullanılmalıdır. Ayrıca çocuklara havuz ve deniz suyunu yutmamaları gerektiği mutlaka anlatılmalıdır” dedi.
‘ROTAVİRÜS AŞISI HAYATİ KORUMA SAĞLIYOR’
Rotavirüs aşısının önemine de değinen Yıldız, ağır seyreden ishal vakalarının önlenmesinde aşının etkili olduğunu söyledi. Yıldız, “Bebeklik döneminde uygulanan rotavirüs aşısı, çocuklarda ağır seyreden ishal vakalarına karşı oldukça güçlü bir koruma sağlıyor. Bu nedenle ailelerin aşı takvimine uygun hareket etmesi büyük önem taşıyor” ifadelerini kullandı.
Ailelere çağrıda bulunan Uzm. Dr. Kerem Yıldız, “Çocuklarda görülen ishal vakalarının büyük bölümü doğru sıvı desteğiyle birkaç gün içerisinde düzelir. Burada önemli olan çocuğun sıvı kaybetmesini önlemek, beslenmesini doğru şekilde sürdürmek ve risk oluşturan belirtileri zamanında fark ederek sağlık kuruluşuna başvurmaktır. Basit görünen bir ishal tablosu, özellikle küçük çocuklarda ciddi sıvı kayıplarına yol açabilir. Bu nedenle dikkatli olunmalıdır” dedi.