Antibiyotiklerin doktor kontrolü dışında kullanılmasının ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğine dikkat çeken Dr. Tahsin Doğan, gereksiz antibiyotik kullanımının bakterilerin ilaçlara karşı direnç geliştirmesine neden olduğunu belirterek vatandaşları uyardı. Doğan, yanlış antibiyotik kullanımının yalnızca kişinin mevcut hastalığını değil, toplumun tamamını ilgilendiren önemli bir halk sağlığı sorununu beraberinde getirdiğini ifade etti.
Türkiye’de antibiyotik kullanımının uzun süredir sağlık alanında tartışılan konular arasında yer aldığını belirten Dr. Tahsin Doğan, özellikle hastaların doktor muayenesi olmadan antibiyotik kullanmasının ve tedavi sürecini kendi kararlarına göre değiştirmesinin ciddi sonuçlar doğurabileceğini söyledi.
Antibiyotiğin ancak hekim değerlendirmesi sonucunda gerekli görülmesi halinde kullanılması gerektiğini vurgulayan Doğan, “Antibiyotik, her hastalıkta kullanılabilecek bir ilaç değildir. Vatandaşlarımızın öncelikle bunu bilmesi gerekiyor. Özellikle grip, nezle ve soğuk algınlığı gibi viral hastalıklarda antibiyotik kullanılması hastalığın tedavisine katkı sağlamaz. Buna rağmen ‘Bir antibiyotik alayım, daha çabuk iyileşeyim’ düşüncesiyle hareket edilmesi doğru değildir” diye konuştu.
‘ANTİBİYOTİKLER VİRÜSLERE ETKİ ETMİYOR’
Antibiyotiklerin temel olarak bakterilerin neden olduğu enfeksiyonların tedavisinde kullanıldığını hatırlatan Doğan, “Her ateş, her boğaz ağrısı, her öksürük antibiyotik gerektirmez. Hastalığın nedeninin belirlenmesi önemlidir. Gereksiz yere kullanılan antibiyotik, hastaya fayda sağlamadığı gibi antibiyotik direncinin gelişmesine de zemin hazırlayabilir” ifadelerini kullandı.
Vatandaşların daha önce kullandıkları ve ellerinde kalan antibiyotikleri yeni bir hastalıkta doktor önerisi olmadan kullanmasının da yanlış olduğunu belirten Doğan, “Daha önce aynı şikâyette kullandığım antibiyotik bana yine iyi gelir düşüncesi doğru değildir. Her enfeksiyonun nedeni, hastanın durumu ve ihtiyaç duyduğu tedavi farklı olabilir” dedi.
‘KENDİNİ İYİ HİSSEDEN İLACI BIRAKMAMALI’
Antibiyotik kullanımında yapılan önemli hatalardan birinin de hastanın kendisini iyi hissetmeye başladığında tedaviyi kendi kararıyla sonlandırması olduğunu belirten Doğan, “Antibiyotik tedavisine başladıktan sonra birkaç gün içerisinde kişinin şikâyetleri azalabilir. Ancak bu, ilacın kendi kendine bırakılması gerektiği anlamına gelmez. Tedavinin süresi ve uygulanma şekli hekim tarafından belirlenmelidir. Hasta, doktoruna danışmadan doz değişikliği yapmamalı veya ilacı kesmemelidir” ifadelerini kullandı.
Aynı şekilde başkasına reçete edilen antibiyotiğin kullanılmasının da ciddi bir hata olduğunu belirten Doğan, “Yakınınızda aynı belirtileri yaşayan birinin kullandığı antibiyotik sizin için uygun olmayabilir. İlaç seçimi hastanın yaşı, genel sağlık durumu, enfeksiyonun türü ve birçok farklı faktöre göre belirlenir” şeklinde konuştu.
‘SÜPER BAKTERİLER CİDDİ BİR TEHDİT’
Antibiyotik direncinin artmasıyla bazı bakterilerin kullanılan ilaçlara karşı direnç kazanabildiğine dikkat çeken Doğan, bu durumun “süper bakteri” olarak adlandırılan dirençli mikroorganizmaların ortaya çıkmasına zemin hazırladığını söyledi.
Özellikle risk grubundaki hastalar açısından durumun daha da önemli olduğunu belirten Doğan, “Antibiyotik direncini yalnızca bir ilaç problemi olarak görmemek gerekiyor. Bu, gelecekte enfeksiyon hastalıklarının tedavisini doğrudan etkileyebilecek büyük bir halk sağlığı sorunudur. Bugün basit şekilde tedavi edilebilen bazı enfeksiyonlar, direnç geliştiğinde çok daha zor tedavi edilebilir hale gelebilir” ifadelerini kullandı.
Dirençli bakterilerin hastanelerde ve özellikle yoğun bakım ünitelerinde ciddi sorunlara neden olabileceğini aktaran Doğan, “Ameliyat geçiren, bağışıklık sistemi zayıflamış veya başka ciddi hastalıkları bulunan kişilerde enfeksiyonların kontrol altına alınması hayati önem taşır. Kullanabileceğimiz antibiyotiklerin etkisini kaybetmesi, hekimlerin tedavi seçeneklerini de azaltır” dedi.
‘AMELİYAT VE TEDAVİLERDE RİSK ARTIYOR’
Antibiyotiklerin modern tıbbın en önemli tedavi araçlarından biri olduğunu vurgulayan Doğan, “Organ nakilleri, büyük ameliyatlar, kanser tedavileri ve bağışıklık sisteminin baskılandığı birçok süreçte enfeksiyonların önlenmesi ve tedavisi büyük önem taşıyor. Eğer bakteriler kullandığımız ilaçlara direnç geliştirirse bu işlemlerin beraberinde getirdiği enfeksiyon risklerini yönetmek çok daha zor hale gelebilir” diye konuştu.
‘DOKTOR ÖNERİSİ OLMADAN KULLANMAYIN’
Antibiyotik kullanımında yalnızca vatandaşların değil, sağlık sisteminin bütün paydaşlarının sorumluluk taşıdığını ifade eden Doğan, “Vatandaş antibiyotiği neden kullandığını bilmeli, hekim gerçekten gerekli olup olmadığını değerlendirmeli ve eczacı da ilaç kullanımında hastayı doğru şekilde yönlendirmeli. Burada herkesin üzerine düşen bir sorumluluk var” dedi.
Toplumda antibiyotik konusunda yanlış bilinenlerin giderilmesi gerektiğini belirten Doğan, eğitim ve farkındalık çalışmalarının artırılmasının önemli olduğunu ifade ederek, “Antibiyotiklerin virüslere karşı etkili olmadığı konusunda toplumun bilinçlendirilmesi gerekiyor. İnsanlarımız antibiyotiği ağrı kesici veya ateş düşürücü gibi görmemeli. Bu ilaçların gereksiz kullanımı gelecekte hepimizin karşısına çıkabilecek bir direnç sorununa dönüşebilir” dedi.
‘TEDAVİ OLMAK İSTERKEN DAHA BÜYÜK BİR SORUNA YOL AÇMAYIN’
Vatandaşlara antibiyotik konusunda son bir uyarıda bulunan Dr. Tahsin Doğan, ilaçların doktor tavsiyesi olmadan kullanılmaması gerektiğini belirterek sözlerini şöyle sürdürdü: “İnsanlarımız hastalandığında bir an önce iyileşmek istiyor. Bu son derece doğal. Ancak hızlı iyileşmek amacıyla doktor önerisi olmadan antibiyotik kullanmak doğru bir yaklaşım değil. Tedavi olmak isterken daha büyük bir sağlık sorununa kapı aralamamak gerekiyor. Antibiyotik gerçekten gerekiyorsa hekim tarafından belirlenmeli ve önerilen şekilde kullanılmalıdır. Elimizdeki antibiyotikleri korumak zorundayız. Çünkü antibiyotik direnci yalnızca bugünün değil, gelecek nesillerin de sağlık sorunlarından biri olabilir.”