Antalya kıyılarının, Türkiye’de nesli tehlike altında bulunan Akdeniz foklarının en önemli yaşam alanlarından biri olduğu belirtilirken, kıyılardaki insan hareketliliği türün yaşam alanları üzerindeki baskıyı artırıyor. Akdeniz fokları koruma gönüllüsü ve emekli öğretmen Kemal Macit, özellikle falezlerde bulunan mağaralara SUP ve kano ile yapılan girişlerin fokların yaşam düzenini bozduğunu söyledi.
FALEZLERDEKİ MAĞARALAR FOKLARIN SIĞINAĞI
Akdeniz foklarının dünyada yaklaşık 900-1000 bireylik bir popülasyona sahip olduğunu belirten Macit, Türkiye’de ise yaklaşık 120 fok bulunduğunu söyledi. Türkiye’deki fokların önemli bir bölümünün Gazipaşa ile Kaş arasındaki Antalya kıyılarında yaşadığını aktaran Macit, Antalya kent merkezindeki falezlerin de tür için önemli bir yaşam alanı olduğunu ifade etti. Kent merkezinde yaklaşık 15-17 Akdeniz fokunun yaşadığının tahmin edildiğini belirten Macit, falezlerin yapısının foklara doğal barınma alanları sunduğunu söyledi. Macit, “Dünyada sadece Antalya’da şehir merkezinde yaşıyor. Çünkü şehir merkezinin altı kayalık olduğundan dolayı buradaki mağaralar Akdeniz foklarının sığındığı son yatak odaları” dedi.
İNSAN HAREKETLİLİĞİ MAĞARALARI GÜVENSİZ HALE GETİRİYOR
Fokların mağaraları yalnızca barınmak için değil, özellikle yavrulama dönemlerinde güvenli alan olarak kullandığını anlatan Macit, mağaralara yapılan müdahalelerin doğrudan türün üreme sürecini etkilediğini söyledi. Macit, fokların insanlardan yiyecek ya da başka bir şey beklemediğini belirterek, ihtiyaçlarının yaşam alanlarında rahatsız edilmemek olduğunu dile getirdi. Macit, “Foklar bizden yiyecek istemiyorlar. Foklar bizden, ‘Sadece kaldığımız yerlere saygı duyun, son yatak odalarımızda bizi rahatsız etmeyin’ diyorlar” ifadelerini kullandı. Mağaralarda yaşanan rahatsızlığın fokların davranışlarını değiştirdiğini belirten Macit, “Eğer foklar buralarda rahatsız edilirse güvenli mağarayı güvensiz olarak kodlayıp buradan ayrılıyor ve yavrularını güvensiz yerlerde dünyaya getiriyorlar” diye konuştu.
YAVRULAR İÇİN HAYATİ ÖNEM TAŞIYOR
Türkiye’de yılda yaklaşık 15 Akdeniz foku yavrusunun dünyaya geldiğini aktaran Macit, yavru kayıplarının türün geleceği açısından ciddi bir sorun olduğunu söyledi. Macit, “Türkiye’de yılda 15 tane fok yavrumuz dünyaya geliyor, bu 15 tane yavrudan 7 tanesini biz daha bebekken kaybediyoruz” dedi. Ölen yavrular üzerinde yapılan incelemelerde kafatası çatlaklarına rastlandığını belirten Macit, özellikle fırtınalı ve dalgalı havalarda annelerinden ayrı kalan yavruların kayalıklara çarparak yaşamını yitirebildiğini ifade etti.
SUP VE KANOLARA MAĞARA UYARISI
Macit, özellikle son dönemde kıyılarda yaygınlaşan SUP ve kano faaliyetleri nedeniyle mağaralara yönelik girişlerin kontrol edilmesi gerektiğini söyledi. Bireysel olarak ya da gruplar halinde su sporu yapanların mağaraların foklar için özel yaşam alanları olduğunu bilmesi gerektiğini vurgulayan Macit, gönüllüler olarak gördükleri ihlallere müdahale etmeye çalıştıklarını belirtti. Mağaralara girişin yasal olarak da yasak olduğunu hatırlatan Macit, ihlal halinde Sahil Güvenlik ve Deniz Polisi tarafından işlem yapılabileceğini söyledi. Ancak gönüllüler olarak amaçlarının ceza uygulanmasını sağlamak olmadığını ifade eden Macit, önceliklerinin farkındalık oluşturmak olduğunu dile getirdi.
“BİLMİYORDUK, BUNDAN SONRA GİRMEYECEĞİZ”
Vatandaşların yapılan uyarılara büyük ölçüde olumlu karşılık verdiğini anlatan Macit, daha önce mağaralara giren bazı kişilerin durumun farkında olmadıklarını söylediklerini aktardı. Macit, “İnsanlar ‘Bilmiyorduk, bilsek girmezdik, bundan sonra girmeyeceğiz’ şeklinde geri dönüş veriyor. Bu şekilde uyarmış olduğumuz insanların bizimle birlikte korumaya yöneldiğini bizzat gördük” diye konuştu.
“ANTALYA OLARAK EV SAHİBİYİZ”
Akdeniz foklarının Antalya kıyılarını yaşam alanı olarak kullanmasının kent açısından önemli bir sorumluluk getirdiğini belirten Macit, fokların korunması için insanların yaşam alanlarına saygı göstermesi gerektiğini söyledi. Macit, “Foklar Antalya’mızda yaşıyor, biz Antalya olarak bunun ev sahibiyiz. Dolayısıyla onlar bizim misafirimiz. Misafirlerimizi bir misafir hassasiyeti içerisinde korumamız gerekiyor” ifadelerini kullandı.
Fokların kullandığı bazı mağaraların kameralarla takip edildiğini de belirten Macit, kolluk kuvvetlerinin mağaralara giren kişileri tespit etmesi halinde yasal işlem uygulanabileceğini söyledi. Macit, buna rağmen asıl hedeflerinin ceza kesilmesi değil, Antalya falezlerinin foklar açısından güvenli yaşam alanları olarak kalmasını sağlamak olduğunu vurguladı.
