Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan “Arazi Kullanım Planlaması Uygulama Yönetmeliği”, 4 Nisan 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenleme ile Türkiye genelinde toprak ve arazi kullanımına ilişkin kurallar yeniden belirlendi.
BİLİMSEL PLANLAMA ESAS ALINACAK
Yönetmelikle birlikte, toprak ve arazi varlığının bilimsel yöntemlerle belirlenmesi, sınıflandırılması ve planlanması esas alındı. Tarım arazilerinin korunması ve sürdürülebilir kullanımı hedeflenirken, arazi kullanım planlarının ülke, bölge ve yerel düzeyde tüm planlamalara veri oluşturacağı belirtildi.
Arazi kullanım planları hazırlanırken toprak yapısı, iklim, topoğrafya ve su potansiyeli gibi unsurlar dikkate alınacak. Planlar, 1/25 bin ve 1/5 bin ölçekli olarak hazırlanacak ve Bakanlık onayıyla yürürlüğe girecek.
TARIM ARAZİLERİNE SIKI KORUMA
Yeni düzenlemeye göre, tarım arazileri; mutlak tarım arazileri, özel ürün arazileri, dikili tarım arazileri ve marjinal tarım arazileri olarak sınıflandırılacak. Bu alanların plan dışında kullanılması yasak olacak. Tarım dışı kullanım taleplerinde ise öncelik planlı alanlara verilecek. Bu alanların yetersiz kalması durumunda alternatif alanlar belirlenerek değerlendirme yapılacak.
Yönetmelik, tarımsal üretim açısından kritik öneme sahip büyük ovaların Cumhurbaşkanı kararıyla koruma altına alınabilmesine imkan tanıyor. Bu alanlarda tarımsal faaliyetlerin sürdürülebilirliği için özel planlamalar yapılacak. Ayrıca erozyona duyarlı alanlar da tespit edilerek koruma altına alınacak ve bu bölgelerde toprak kaybını önleyici tedbirler uygulanacak.
YETKİ BAKANLIKTA, UYGULAMA ZORUNLU
Arazi kullanım planlarının hazırlanması ve onaylanmasında yetki Tarım ve Orman Bakanlığı’nda olacak. Gerekli durumlarda bu yetki valiliklere devredilebilecek. Planların kontrolü ise il müdürlükleri ve Bakanlık tarafından yapılacak. Onaylanan planlara kamu kurumları ile gerçek ve tüzel kişilerin uyması zorunlu olacak. Aykırı kullanımlarda ise ilgili kanun kapsamında yaptırımlar uygulanacak. Yeni yönetmelikle birlikte, tarım arazilerinin amaç dışı kullanımının önüne geçilmesi ve doğal kaynakların daha verimli değerlendirilmesi hedefleniyor.
