KASAPTAN veya marketten alınan kıyma, diğer birçok et ürününe göre daha hassas bir yapıya sahip. Etin parçalanarak küçük hale getirilmesi, havayla temas eden yüzeyin artmasına neden oluyor. Bu durum hem rengin zaman içerisinde değişmesine hem de ürünün saklama koşullarına karşı daha hassas hale gelmesine yol açıyor.
Özellikle buzdolabına kaldırılan kıymanın birkaç saat veya bir süre sonra ilk alındığı renkten farklı görünmesi, birçok kişinin ürünü kullanıp kullanmama konusunda tereddüt yaşamasına neden oluyor.
KIYMANIN RENGİ NEDEN DEĞİŞİYOR?
Kıymanın doğal renginde meydana gelen değişimin en önemli nedenlerinden biri oksijenle temas. Etin yapısında bulunan miyoglobin isimli pigment, oksijenle temas ettiğinde ete canlı kırmızı bir görünüm kazandırıyor.
Ancak etin oksijenle temasının azalmasıyla birlikte renk daha koyu bir görünüme bürünebiliyor. Bu nedenle kıymanın dış kısmı kırmızı görünürken iç bölümünün morumsu veya kahverengimsi olması mümkün.
Kıyma bekledikçe oksidasyonun etkisiyle renk daha da koyulaşabiliyor. Dolayısıyla yalnızca kıymanın rengindeki değişikliğe bakarak “Bu et kesinlikle bozulmuş” sonucuna varmak doğru olmayabilir.
AMBALAJIN İÇİNDEKİ KIYMA NEDEN DAHA KOYU?
Özellikle vakumlu veya sıkı ambalajlanmış kıymalarda renk farklılıkları daha belirgin şekilde görülebiliyor.
Ambalajın dış bölümündeki et hava ile daha fazla temas ederken, iç kısımdaki etin oksijenle teması daha sınırlı kalabiliyor. Bunun sonucunda aynı kıyma içerisinde farklı renk tonları ortaya çıkabiliyor.
Kıyma ambalaj açıldıktan sonra bir süre havayla temas ettiğinde rengin değişmesi de mümkün. Burada tüketicinin yalnızca görüntüye değil, ürünün genel durumuna bakması önem taşıyor.
HER KARARMA BOZULMA ANLAMINA GELMİYOR
Kıymanın kahverengi veya koyu renkte görünmesi tek başına bozulma belirtisi olarak değerlendirilmemeli. Etin ne kadar süredir saklandığı, hangi sıcaklıkta muhafaza edildiği ve ambalajının durumu da dikkate alınmalı.
Örneğin kıymanın yalnızca iç bölümünün koyu görünmesi ile tamamının gri-kahverengi bir renge dönüşmesi aynı durum değil.
Renk değişikliğine başka belirtilerin de eşlik edip etmediği, tüketim kararı açısından daha önemli hale geliyor.
KÖTÜ KOKU EN ÖNEMLİ UYARILARDAN BİRİ
Kıymada renk değişikliğinin yanında alışılmadık veya rahatsız edici bir koku oluşması dikkat edilmesi gereken bir durum.
Normal et kokusundan farklı, keskin, ekşi ya da bozulmayı düşündüren bir koku fark edilmesi halinde ürünün tüketilmemesi daha güvenli bir yaklaşım.
Özellikle ambalaj açıldığında belirgin şekilde rahatsız edici bir koku ortaya çıkıyorsa, kıymanın yalnızca rengini kontrol ederek tüketmeye karar verilmemeli.
KIYMANIN DOKUSUNA DA BAKMAK GEREKİYOR
Bozulma şüphesi bulunan kıymada yalnızca koku değil, yüzeyde meydana gelen değişiklikler de önem taşıyor.
Kıymanın normal yapısından farklı şekilde aşırı yapışkan veya sümüksü bir hale gelmesi, dikkat edilmesi gereken belirtiler arasında bulunuyor.
Bu tür değişikliklerin renk farklılığıyla birlikte görülmesi durumunda ürünü tüketmek yerine güvenli tarafta kalmak gerekiyor.
BUZDOLABINDA KAÇ GÜN BEKLETİLMELİ?
Çiğ kıyma, buzdolabında uzun süre saklanabilecek bir ürün değil. Ev ortamında buzdolabının yeterince soğuk olması ve etin uygun şekilde muhafaza edilmesi gerekiyor.
Kıyma kısa süre içerisinde kullanılmayacaksa dondurucuda saklanması tercih edilebilir. Dondurulmuş kıymanın çözdürüldükten sonra yeniden dondurulması konusunda da dikkatli olunmalı; çözündürme işleminin güvenli koşullarda yapılması gerekiyor.
Burada önemli noktalardan biri de kıymanın satın alındıktan sonra ne kadar süre dışarıda kaldığı. Soğuk zincirin uzun süre bozulması, ürünün buzdolabına konulmasından bağımsız olarak risk oluşturabilir.
BUZDOLABININ SICAKLIĞI KRİTİK ÖNEME SAHİP
Kıymanın güvenli şekilde saklanması için buzdolabının yeterince soğuk olması gerekiyor. Et ürünlerinin kapak kısmı yerine daha soğuk ve uygun bölümlerde muhafaza edilmesi, mümkün olduğunca kısa sürede tüketilmesi önem taşıyor.
Ayrıca kıymanın ambalajının sızdırmaz olması da önemli. Çiğ etten çıkabilecek sıvıların başka gıdalara temas etmesi önlenmeli.
Bu nedenle kıymanın buzdolabında açık şekilde bırakılması yerine kapalı bir kapta veya uygun ambalaj içerisinde muhafaza edilmesi gerekiyor.
PİŞİRİRKEN DE DİKKAT!
Kıymanın güvenli tüketiminde yalnızca saklama koşulları değil, pişirme yöntemi de önem taşıyor.
Özellikle köfte, hamburger veya kıymalı yemeklerde etin iç bölümünün yeterince pişmesi gerekiyor. Dış kısmı pişmiş görünen ancak içi yeterli sıcaklığa ulaşmamış kıyma, gıda güvenliği açısından risk taşıyabilir.
Kıymanın pişme durumunu yalnızca dış renginden anlamaya çalışmak da her zaman güvenilir bir yöntem değil. Mümkün olduğunda gıda termometresi kullanılması, iç sıcaklığın kontrol edilmesini sağlıyor.
‘RENGİ DEĞİŞTİ, HEMEN ÇÖPE ATMALI MIYIM?’
Bu sorunun yanıtı kıymanın durumuna göre değişiyor. Sadece oksijenle temas nedeniyle meydana gelen hafif renk değişikliği ile kötü koku ve anormal doku eşliğinde görülen renk değişikliği birbirinden ayrılmalı.
Kıymanın ne zaman alındığı bilinmiyorsa, uzun süre uygun olmayan sıcaklıkta kaldıysa veya bozulma belirtileri gösteriyorsa tüketilmemesi daha doğru bir tercih.
Gıda güvenliğinde şüpheli ürünler konusunda risk almamak, özellikle çocuklar, yaşlılar ve bağışıklık sistemi hassas kişiler açısından daha büyük önem taşıyor.
TÜKETİCİLER BU BELİRTİLERE DİKKAT ETMELİ
Buzdolabındaki kıymayı kullanmadan önce şu noktalar kontrol edilebilir:
Renginde meydana gelen değişikliğin yalnızca belirli bölgelerde mi, yoksa ürünün tamamında mı olduğu,
Normalden farklı veya rahatsız edici bir koku bulunup bulunmadığı,
Kıymanın yüzeyinde aşırı yapışkan ya da sümüksü bir yapı oluşup oluşmadığı,
Ürünün ne kadar süredir buzdolabında bulunduğu,
Soğuk zincirin korunup korunmadığı,
Ambalajın şişmiş, yırtılmış veya sızdırıyor olup olmadığı.
Bu unsurların tamamı birlikte değerlendirilerek karar verilmesi gerekiyor.
UZMANLARIN UYARISI: RENGE TEK BAŞINA GÜVENMEYİN
Kıymanın rengindeki değişiklik tüketicinin dikkatini çeken ilk unsur olsa da gıdanın güvenilirliği yalnızca rengi üzerinden değerlendirilemiyor.
Kıymanın kararması bazen doğal oksidasyon sürecinin sonucu olabilirken, renk değişikliğine kötü koku ve bozulmuş doku gibi belirtilerin eşlik etmesi farklı bir tablo ortaya çıkarabiliyor.
Bu nedenle buzdolabında bekleyen kıyma için en doğru yaklaşım; saklama süresini, sıcaklığı, kokuyu, dokuyu ve ambalaj durumunu birlikte değerlendirmek.
KIYMADAKİ KARARMA HER ZAMAN TEHLİKE İŞARETİ DEĞİL
Buzdolabında bekleyen kıymanın kırmızı rengini kaybederek kahverengi veya daha koyu bir tona dönüşmesi tek başına bozulduğu anlamına gelmiyor. Etin oksijenle temasındaki değişiklikler doğal renk farklılıklarına neden olabiliyor.
Ancak kıyma kötü kokuyor, yapısı belirgin şekilde değişiyor veya uzun süre uygun olmayan koşullarda bekletilmişse tüketilmemesi gerekiyor.
Kısacası kıymanın rengine bakıp tek başına karar vermek yerine ürünün tamamını değerlendirmek gerekiyor. Şüphe duyulan durumlarda ise sağlığı riske atmamak en güvenli seçenek olarak öne çıkıyor.
