TÜRKİYE'DE çocukların faili ya da mağduru olduğu ağır şiddet olaylarının ardından gündeme gelen çocuk adalet sistemine ilişkin kapsamlı düzenleme yasalaştı. 7593 sayılı Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 18 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı. Kanunun büyük bölümü yayımlandığı gün yürürlüğe girdi.
Düzenlemeye giden süreçte kamuoyunda geniş yankı uyandıran birçok olay yaşandı. Mattia Ahmet Minguzzi ve Atlas Çağlayan'ın öldürülmesi özellikle çocuk failler, bıçak taşıma ve ağır suçlarda uygulanan yaş indirimi üzerinden tartışmaları artırdı. Minguzzi ve Çağlayan cinayetlerinin ardından çocukların işlediği ağır suçlarda cezaların caydırıcılığı konusu TBMM'deki çalışmalarda da gündeme geldi.
Bu tartışmalar sürerken 14 Nisan'da Şanlıurfa'nın Siverek ilçesinde bir okula düzenlenen silahlı saldırıda 16 kişi yaralandı. Bir gün sonra Kahramanmaraş'taki Ayser Çalık Ortaokulu'nda gerçekleştirilen silahlı saldırıda ise 8 öğrenci ve bir öğretmen hayatını kaybetti. Peş peşe yaşanan iki saldırının ardından okul güvenliği, çocukların silahlara erişimi ve dijital ortamlardaki riskler yeniden ülke gündeminin ilk sıralarına taşındı.
TBMM'de de Şanlıurfa ve Kahramanmaraş'taki saldırılar ile çocukların dijital ortamlarda karşılaştıkları risklerin araştırılması amacıyla ayrı bir Meclis Araştırma Komisyonu kuruldu. Böylece daha önce Minguzzi ve benzeri olaylarla başlayan çocuk adalet sistemi tartışmaları, okul saldırılarının ardından silaha erişim ve önleyici tedbirleri de kapsayan daha geniş bir boyuta taşındı.
AĞIR SUÇLARDA CEZA SINIRLARI YÜKSELDİ
Kanunun en dikkat çeken düzenlemelerinden biri Türk Ceza Kanunu'nun çocukların ceza sorumluluğunu düzenleyen 31'inci maddesinde yapıldı.
12-15 yaş grubunda ceza sorumluluğu bulunan çocuklar açısından ağırlaştırılmış müebbet hapis gerektiren suçlarda uygulanacak ceza 13 yıldan 18 yıla, müebbet gerektiren suçlarda 10 yıldan 12 yıla çıkarıldı. Diğer suçlarda uygulanabilecek hapis cezasının üst sınırı ise 7 yıldan 9 yıla yükseltildi.
15-18 yaş grubunda ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlarda uygulanacak ceza 19 yıldan 27 yıla, müebbet gerektiren suçlarda 15 yıldan 18 yıla çıkarıldı. Diğer suçlarda uygulanabilecek cezanın üst sınırı da 12 yıldan 15 yıla yükseldi.
Kasten öldürme ve kanunda belirtilen ağır yaralama suçlarında ise suçun işleniş biçimi, failin kastının ağırlığı, amacı ve daha önce kasıtlı bir suçtan hapis cezası alıp almadığı gibi unsurlar dikkate alınarak 15-18 yaş grubundaki çocuklar hakkında mevcut yaş indirimi hükümlerinin uygulanmamasının önü açıldı. 12-15 yaş grubunda ceza sorumluluğu bulunduğu belirlenen çocuklar için de belirli şartlarda bir üst yaş grubuna ilişkin hükümlerin uygulanabilmesi mümkün hale geldi.
18 YAŞ ALTINA BIÇAK SATIŞI VE TAŞIMASI YASAK
Düzenlemeyle 6136 sayılı Kanun kapsamı dışında kalan bıçak ile diğer kesici, delici veya bereleyici aletlerin 18 yaşından küçüklere satılması, çocuklar tarafından satın alınması ve taşınması yasaklandı.
Kurallara aykırı hareket edenlere 5 bin lira, aletlerin sayı veya niteliğinin vahim olması halinde ise 10 bin lira idari para cezası uygulanacak. Yasak internet ve mesafeli satışları da kapsayacak.
SİLAHINI ÇOCUKTAN KORUMAYANA HAPİS
Son dönemdeki okul saldırılarının ardından tartışılan çocukların ateşli silahlara erişimi konusunda da yeni bir hüküm getirildi.
Ateşli silahını dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı şekilde muhafaza ederek bir çocuğun silahı ele geçirmesine neden olan kişi, fiil daha ağır bir suç oluşturmuyorsa 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılacak.
SADECE CEZA DEĞİL, YENİ TEDBİRLER DE GELDİ
Kanunla çocuklara yönelik koruyucu ve yönlendirici tedbirler de genişletildi. Sosyal ve toplumsal hizmetlere katılım, kitap ve kütüphane çalışmaları, çevre temizliği ve ağaçlandırma faaliyetleri ile bağımlılıkla mücadele programları yeni tedbirler arasında yer aldı.
Dijital risk altında olduğu değerlendirilen çocuklar için belirli cihaz ve dijital platformların 3 aydan 2 yıla kadar kurum denetimine açılabilmesine yönelik düzenleme de getirildi.
Ayrıca 15 yaşından küçük çocuklar hakkında sosyal inceleme yaptırılması zorunlu hale getirildi.
DÜZENLEME TARTIŞMALARI DA BERABERİNDE GETİRDİ
Düzenlemenin hazırlık sürecinde bir kesim, özellikle ağır şiddet suçlarında caydırıcılığın artırılması gerektiğini savunurken; çocuk hakları alanındaki uzmanlar ve bazı milletvekilleri sorunun yalnızca cezaların ağırlaştırılmasıyla çözülemeyeceğini dile getirdi. TBMM'deki komisyon çalışmalarında da çocukları suça iten sosyal, ekonomik, ailevi ve dijital etkenlerin önlenmesine yönelik politikaların önemi vurgulandı.
Kanunla birlikte mevzuatta kullanılan “suça sürüklenen çocuk” ifadesinin birçok maddede “adli süreçteki çocuk” veya “hakkında adli süreç yürütülen çocuk” şeklinde değiştirilmesi de düzenlemenin dikkat çeken başlıklarından biri oldu.
