Eğitim Sen Antalya Şube Başkanı Kadir Öztürk, 20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü kapsamında çocukların yaşadığı hak ihlallerine dikkat çekti. Çocukların savaş, yoksulluk, iklim krizi ve eşitsizlik gibi sorunların gölgesinde büyüdüğünü ifade eden Öztürk, çocuk haklarının korunmasının devletin ve toplumun ortak sorumluluğu olduğunu vurguladı.
Birleşmiş Milletler (BM) tarafından 1989 yılında kabul edilen Çocuk Haklarına Dair Sözleşme ile 20 Kasım'ın Dünya Çocuk Hakları Günü olarak ilan edildiğini hatırlatan Öztürk, “Hiçbir çocuk sermayenin ucuz iş gücü deposu olarak görülemez. Bugün, özellikle savaş, yoksulluk, iklim krizi ve eşitsizliğin derinleştiği farklı coğrafyalarda çocukların insan onuruna yaraşır bir yaşam sürmesi için evrensel bir mücadele günüdür” ifadelerini kullandı.
‘ÇOCUKLARIN HAKLARI SINIRLANDIRILIYOR’
Türkiye'nin de taraf olduğu Çocuk Haklarına Dair Sözleşme'ye ilişkin değerlendirmelerde bulunan Öztürk, Türkiye'nin sözleşmenin 17, 29 ve 30'uncu maddelerine yönelik çekincelerini hâlâ kaldırmadığını belirtti. Bu çekincelerin özellikle farklı anadillere sahip çocukların eğitim ve kültürel kimliklerini yaşama haklarını sınırlandırdığını kaydeden Öztürk, “Söz konusu şerhler, bilhassa farklı anadillere sahip çocukların kendi ana dillerinde eğitim alma ve kültürel kimliklerini yaşama haklarını sınırlandırırken; eğitim hakkına erişimde adaletsizliklere ve okuldan kopuş oranlarının artmasına zemin hazırlamaktadır” dedi.

‘ÇOCUKLAR UCUZ İŞ GÜCÜ OLARAK ÇALIŞTIRILIYOR’
Türkiye'de çocukların sağlık, eğitim, güvenlik ve sosyal koruma alanlarında ciddi hak ihlalleriyle karşı karşıya olduğunu dile getiren Öztürk, “Çocuk yaşta zorla evlilikler, cinsel istismar ve çocuk işçiliği önemli toplumsal sorunlar arasında yer alıyor. Ekonomik kriz ve yoksulluk çocukları doğrudan etkiliyor. Derinleşen ekonomik kriz, yoksulluk ve kamusal sosyal politikaların yetersizliği en ağır bedeli yine çocuklara ödetmektedir. Bugün Türkiye’de milyonlarca çocuk eğitim sürecinden koparılarak ucuz iş gücü olarak çalıştırılmakta, her yıl onlarca çocuk iş cinayetlerinde yaşamını yitirmektedir. Eğitim politikaları da çocuklar arasında ayrımcılığa neden oluyor. Özellikle mülteci çocuklar ve farklı kültürel kimliklere sahip öğrenciler eğitim ortamlarında ayrımcılığa maruz kalmaktadır. Müfredat ve ders materyallerinde bilimsel ve laik eğitim ilkelerinden uzaklaşılmasının çocukların nitelikli eğitim hakkını olumsuz etkiler” ifadelerini kullandı.
MESEM UYGULAMALARINA TEPKİ GÖSTERDİ
Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) uygulamalarının çocuk işçiliğini derinleştirdiğini ifade eden Öztürk, “Çocuklar mesleki eğitim adı altında tehlikeli işlerde çalıştırılıyor. MESEM kapsamında çalışan çocuklar staj adı altında denetimsiz ve kontrolsüz iş ortamlarında bulunarak çalışıyorlar. Yasal olarak tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde çocukların çalıştırılması yasak olmasına rağmen, MESEM bünyesinde çalıştırılan çocuklar/gençler iş cinayetlerinde yaşamını yitirmeye devam etmektedir” dedi.
Milli Eğitim Bakanlığı verilerine göre MESEM uygulaması kapsamında bugüne kadar 37 çocuğun çalışırken hayatını kaybettiğini aktaran Öztürk, “Yüzlerce çocuk da iş kazası geçirdi. Tüm iş kazaları kayıt altına alınmadı. Çocuk işçiliğinin devlet eliyle meşrulaştırılması anlamı taşıyan bu uygulamadan derhal vazgeçilmelidir” çağrısında bulundu.

‘ÇOCUKLAR YETERİNCE BESLENEMİYOR’
Çocuk yoksulluğunun beslenme sorunlarını da beraberinde getirdiğini belirten Öztürk, “Okula aç giden veya beslenme çantası boş kalan çocukların temel hakları ihlal ediliyor. Yeterli ve dengeli beslenme çocukların fiziksel ve zihinsel gelişimi açısından hayati önem taşımaktadır. Büyüme çağındaki bir çocuğun yeterli, dengeli ve sağlıklı gıdaya erişimi yalnızca bir sosyal yardım konusu değil, doğrudan devletin yerine getirmekle yükümlü olduğu kamusal bir haktır. Yetersiz beslenme çocuklarda dikkat eksikliği, öğrenme güçlüğü ve fiziksel gelişim sorunlarına yol açabilir. Okullarda ücretsiz bir öğün sağlıklı yemek ve temiz su verilmesi gerekiyor. Bugün derinleşen yoksulluk ve yüksek gıda enflasyonu karşısında okula aç giden veya beslenme çantası boş kalan her çocuk, bu temel hakkın sistematik olarak ihlal edildiğinin somut bir göstergesidir” diye konuştu.

‘ÇOCUK EMEĞİ SÖMÜRÜSÜNE SON VERİLMELİ’
Çocukların şiddet, istismar ve sömürüden korunmasının ertelenemez bir sorumluluk olduğunu ifade eden Öztürk, Türkiye'nin BM Çocuk Haklarına Dair Sözleşme'ye koyduğu tüm çekinceleri kaldırması gerektiğini söyledi. Çocukların güvenli, sağlıklı ve özgür koşullarda büyümesi gerektiğini vurgulayan Öztürk, “Hiçbir çocuk sermayenin ucuz iş gücü deposu olarak görülemez; aksine her çocuğun güvenli, sağlıklı ve özgür koşullarda büyümesi esastır. Çocuk emeği sömürüsüne kesin olarak son verilmeden gerçek anlamda çocuk haklarından söz etmek mümkün değildir” dedi.
Eğitim Sen olarak çocukların yaşam, eğitim ve eşit bir geleceğe sahip olma haklarını savunmaya devam edeceklerini belirten Öztürk, açıklamasını şu sözlerle tamamladı: “Eğitim Sen olarak, tüm çocukların 20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü’nü kutluyor; her çocuğun yaşam, eğitim ve eşit bir geleceğe sahip olma hakkını savunuyoruz. Çocukların haklarına erişebildiği, seslerini özgürce duyurabildiği ve hiçbir çocuğun kendisini yalnız hissetmediği bir dünya için mücadelemizi kararlılıkla sürdüreceğiz.”





