TÜRKİYE'NİN eğitim sisteminde ölçme ve değerlendirme anlayışını değiştirecek yeni hedefler gündemde. 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’nda yer alan düzenlemelere göre Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), öğrencilerin yalnızca sınav sonuçlarını değil, bireysel gelişimlerini, kazandıkları becerileri ve uzun vadeli öğrenme süreçlerini de dikkate alan bir değerlendirme sistemi oluşturacak.
27 Ekim 2026 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan programda, ölçme ve değerlendirme sisteminin yeterlilik temelli olarak eğitimin bütün kademelerinde yapılandırılması hedefleniyor. Yeni yaklaşımda öğrencilerin öğrendikleri bilgileri ne ölçüde kullanabildikleri, hangi becerileri kazandıkları ve gelişim süreçlerinde hangi alanlarda desteklenmeleri gerektiği daha kapsamlı biçimde ele alınacak.
ORTAOKUL VE LİSELERDE YENİ İZLEME UYGULAMASI
Yeni sistemin dikkat çeken başlıklarından biri, ortaokul ve liselerde uygulanması planlanan okul tabanlı izleme çalışması olacak. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında Türkçe, matematik ve fen bilimleri derslerinde çoktan seçmeli ve açık uçlu sorular kullanılacak.
Bu uygulamayla öğrencilerin öğrenme çıktıları ve beceri düzeyleri belirlenecek. Böylece değerlendirme sürecinde yalnızca doğru cevap sayıları değil, öğrencilerin bilgiyi anlama, yorumlama ve kullanma becerileri de önem kazanacak.
AÇIK UÇLU SORULARDA YAPAY ZEKÂ DESTEĞİ
Ölçme ve değerlendirme süreçlerinde teknolojiden daha etkin yararlanılması da hedefleniyor. Program kapsamında açık uçlu sorulara verilen yanıtların puanlanmasında yapay zekâ kullanılması öngörülüyor.
Bunun yanı sıra merkezi sınavların değerlendirilmesinde teknolojik gelişmelere uygun yeni yöntemlerin uygulanması planlanıyor. Böylece değerlendirme süreçlerinde dijital imkânlardan daha fazla yararlanılması amaçlanıyor.
TÜRKÇEDE DÖRT TEMEL BECERİ ÖLÇÜLECEK
Yeni dönemde öğrencilerin Türkçe yeterlilikleri de daha kapsamlı şekilde ele alınacak. Türkçenin doğru ve güzel kullanımını geliştirmek amacıyla farklı sınıf düzeylerinde dört temel dil becerisinin değerlendirilmesine yönelik ölçme araçları geliştirilecek.
Okuma, yazma, dinleme ve konuşma becerilerini kapsayan bu çalışmalarla öğrencilerin dili anlama ve kendilerini ifade etme düzeylerinin belirlenmesi hedefleniyor. Böylece Türkçe eğitiminin yalnızca yazılı sınavlarla sınırlı kalmayan daha geniş bir değerlendirme anlayışına kavuşması amaçlanıyor.
ÖĞRENCİLERİN DİJİTAL BECERİLERİ DE TAKİP EDİLECEK
Eğitimde dijital yeterlilikler de yeni hedefler arasında yer alıyor. Ortaokul öğrencilerinin bilişim teknolojileri ve yazılım derslerinde kazandıkları dijital becerilerin düzeyi ortaya konulacak.
Bu çalışma sayesinde öğrencilerin dijital alanda edindikleri kazanımların ne ölçüde geliştiğinin belirlenmesi amaçlanıyor. Böylece akademik bilginin yanı sıra teknolojiyi kullanma becerileri de değerlendirme kapsamına alınacak.
ABİDE ARAŞTIRMASI E-ABİDE OLARAK YÜRÜTÜLECEK
Programda yer alan önemli çalışmalardan biri de Akademik Becerilerin İzlenmesi ve Değerlendirilmesi (ABİDE) araştırması. İki yıllık döngüler hâlinde yürütülen araştırmanın elektronik ortamda e-ABİDE adıyla gerçekleştirilmesi planlanıyor.
4, 8 ve 10. sınıf öğrencilerini kapsayan araştırmayla öğrencilerin eğitim sürecinde edindikleri bilgi ve becerileri günlük yaşamda kullanabilme yeterliliklerinin belirlenmesi ve zihinsel yetkinlik düzeylerinin ölçülmesi amaçlanıyor.
DİJİTAL EĞİTİM PLATFORMLARI DA GELİŞTİRİLECEK
Eğitimde dijitalleşme hedefleri yalnızca sınavlarla sınırlı tutulmayacak. MEBİ Bireysel Öğrenme Platformu’nun 11 ve 12. sınıflara yönelik içeriklerinin hazırlanarak sisteme yüklenmesi planlanıyor. Ayrıca öğrenme analitiği ve yapay zekâ destekli asistanların geliştirilerek dijital eğitim platformlarıyla entegre edilmesi hedefleniyor.
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli doğrultusunda 9 ve 10. sınıflar için de MEBİ platformuna dijital içerikler entegre edilecek. Eğitim Bilişim Ağı’nın (EBA) içerik kapasitesinin artırılması amacıyla eğitsel videolar, simülasyonlar, zenginleştirilmiş kitaplar ve TRT EBA TV programlarının üretimine devam edilmesi öngörülüyor.
ÖĞRETMENLER İÇİN DE YENİ HAZIRLIK
Değişim sürecinde öğretmenlerin ölçme ve değerlendirme konusundaki mesleki yeterliliklerinin geliştirilmesi de unutulmadı. İlkokullarda görev yapan sınıf öğretmenlerine yönelik eğitimler düzenlenmesi planlanıyor.
Öğretmenlerin sınıf içi değerlendirmelerde kullanabileceği süreç odaklı ve oyun temelli etkinlik örneklerini içeren materyaller hazırlanması da programdaki hedefler arasında bulunuyor.
EĞİTİMDE DEĞERLENDİRME ANLAYIŞI DEĞİŞİYOR
2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’nda yer alan hedefler, eğitim sisteminde öğrencilerin yalnızca akademik sonuçları üzerinden değerlendirilmesinden daha kapsamlı bir yaklaşıma geçilmek istendiğini gösteriyor. Bireysel gelişim, dil becerileri, dijital yeterlilikler ve bilgiyi günlük yaşamda kullanabilme kapasitesi yeni dönemin öne çıkan başlıkları arasında yer alıyor.
Ancak programda belirtilen çalışmaların tamamı yürürlüğe girmiş uygulamalar değil. Bunlar 2027 yılı için belirlenen hedef ve tedbirler kapsamında bulunuyor. Uygulamaların okullarda hangi takvimle ve hangi ayrıntılarla hayata geçirileceği Milli Eğitim Bakanlığının çalışmalarına bağlı olarak netleşecek.
