Dermatoloji Uzmanı Uzm. Dr. Ayşe Çallıoğlu, güneş kremlerinde kullanılan bazı kimyasal filtrelerin hormon sistemi üzerindeki olası etkilerinin bilim dünyasında araştırıldığını belirterek, güneşten korunmanın ihmal edilmemesi ancak ürün seçiminin bilinçli yapılması gerektiğini söyledi.
Son dönemde güneş kremlerinin insan sağlığı üzerindeki etkileri ve hormonal hastalıklarla olası ilişkisi kamuoyunda merak konusu olurken, değerlendirmelerde bulunan Dermatoloji Uzmanı Uzm. Dr. Ayşe Çallıoğlu, mevcut bilimsel verilerin dikkatle yorumlanması gerektiğini ifade etti. Çallıoğlu, “Bugüne kadar yapılan araştırmalar, güneş kremlerinin doğrudan hormonal bir hastalığa neden olduğunu göstermiyor. Ancak bazı içeriklerin bilimsel olarak incelenmesi, bu konudaki endişelerin tamamen yersiz olmadığını ortaya koyuyor. Bu nedenle tüketicilerin güneş kremi içeriklerini bilinçli şekilde değerlendirmesi önem taşıyor” dedi.
‘LABORATUVAR SONUÇLARI GÜNLÜK KULLANIMLA BİREBİR ÖRTÜŞMÜYOR’
Güneş koruyucularda yer alan oksibenzon (benzophenone-3) ve oktinoksat gibi filtrelerin son yıllarda yoğun şekilde araştırıldığını belirten Çallıoğlu, “Laboratuvar ve hayvan çalışmalarında bu kimyasalların östrojen benzeri etkiler gösterebildiği, erkeklik hormonlarını baskılayabildiği ve tiroid hormonlarını etkileyebildiği yönünde bulgular elde edildi. Ancak bu sonuçları gerçek hayattaki kullanımla doğrudan ilişkilendirmek doğru olmaz. Araştırmaların önemli bir kısmı, insanların günlük kullanımından çok daha yüksek dozlarda gerçekleştirildi ve insanlardaki etkiler henüz net olarak ortaya konulmuş değil” diye konuştu.
Oksibenzonun özellikle tiroid hormonlarıyla ilişkisi üzerine çok sayıda çalışma yapıldığını ifade eden Çallıoğlu, “Mevcut araştırmalar birbirini tam olarak doğrulamadığı için bu konuda kesin bir sonuca ulaşılmış değil. Güneş kremi kullanımına devam edilmeli ancak içerikler konusunda bilinçli tercihler yapılmalıdır. Daha kapsamlı insan çalışmaları bu belirsizlikleri giderecektir” ifadelerini kullandı.
‘KANA GEÇMESİ TEK BAŞINA ZARARLI OLDUĞU ANLAMINA GELMİYOR’
ABD Gıda ve İlaç Dairesi'nin (FDA) yaptığı araştırmalara da değinen Çallıoğlu, “Yapılan çalışmalarda, yaygın kullanılan bazı güneş kremi filtrelerinin ciltten emilerek kan dolaşımına geçtiği görüldü. Standart kullanım sonrasında kanda güvenlik eşiğinin üzerinde filtreler tespit edildi ve oksibenzonun günler hatta haftalar boyunca vücutta kalabildiği belirlendi. Ancak bunun tek başına zararlı olduğu anlamına geldiğini söylemek mümkün değil. Düzenleyici kurumlar daha fazla bilimsel araştırmaya ihtiyaç olduğunu vurguluyor” dedi.
‘GÜNEŞ KREMİ YALNIZCA YAZIN DEĞİL, YIL BOYUNCA KULLANILMALI’
Güneş ışınlarının etkisinin mevsime göre değiştiğini belirten Çallıoğlu, “Yaz aylarında UVB ışınlarının etkisi artarken, UVA ışınları yıl boyunca sabit seviyelerde etkisini sürdürüyor. Özellikle yüz bölgesi için güneş koruyucu kullanımının dört mevsim alışkanlık haline getirilmesi gerekiyor. UV indeksi 3 ve üzerindeyse mutlaka güneşten korunulmalı. Kış aylarında da karın güneş ışınlarını yoğun şekilde yansıtması nedeniyle kayak merkezleri ve yüksek rakımlı bölgelerde güneş koruyucu kullanılmalıdır” diye konuştu.
‘ALTI AYDAN KÜÇÜK BEBEKLERDE ÖNCELİK FİZİKSEL KORUMA’
Çocuklarda güneşten korunmanın yaşa uygun şekilde planlanması gerektiğini vurgulayan Çallıoğlu, ‘Altı aydan küçük bebeklerde güneş kremi kullanımını mümkün olduğunca önermiyoruz. Bu dönemde gölge, koruyucu kıyafetler ve geniş kenarlı şapkalarla korunma sağlanmalıdır. Güneşten kaçınmanın mümkün olmadığı durumlarda ise yalnızca küçük bölgelere mineral içerikli güneş kremi uygulanabilir’ dedi.
Altı aydan sonra mineral filtreli ürünlerin tercih edilmesi gerektiğini belirten Çallıoğlu, ‘Çinko oksit veya titanyum dioksit içeren, kokusuz, hassas ciltlere uygun, en az SPF 30 koruma faktörüne sahip geniş spektrumlu güneş kremleri tercih edilmelidir. Güneş kremi bol miktarda sürülmeli, iki saatte bir ve yüzme sonrasında mutlaka yenilenmelidir. Çocukluk dönemindeki güneş yanıkları ilerleyen yaşlarda melanom riskini artırdığı için erken yaşta güneşten korunma alışkanlığı kazandırmak büyük önem taşıyor’ ifadelerini kullandı.
