Antalya’nın Demre ilçesindeki Myra Antik Kenti, Likya döneminden Roma ve Bizans’a uzanan geçmişiyle ziyaretçilerini tarihin farklı dönemleri arasında yolculuğa çıkarıyor. Bir dönem Likya’nın başkentliğini yapan kent, kaya mezarları ve görkemli tiyatrosunun yanı sıra Aziz Nikolaos’la özdeşleşen tarihiyle de dikkat çekiyor.
Antalya’nın tarihi zenginlikleri arasında önemli bir yere sahip olan Demre, geçmişten günümüze ulaşan antik kentleriyle ziyaretçilerine farklı bir rota sunuyor. İlçe merkezinin yaklaşık 2 kilometre çevresinde bulunan Myra Antik Kenti ise bu tarihi mirasın en dikkat çekici duraklarından biri olarak öne çıkıyor.
Aynı adı taşıyan ova üzerinde kurulan Myra’nın geçmişi en az M.Ö. 5’inci yüzyıla kadar uzanıyor. Likçe yazıtlar, kaya mezarları ve kentte bulunan sikkeler, yerleşimin antik dönemde önemli bir merkez olduğunu ortaya koyuyor. Kentin adı Likçe yazıtlarda “Myrrh” olarak geçerken, Myra isminin “Yüce Ana Tanrıça’nın yeri” anlamına geldiği belirtiliyor.
LİKYA BİRLİĞİ’NDE ÜÇ OY HAKKINA SAHİPTİ
Myra, Likya Birliği içerisinde özel bir konuma sahip kentlerden biri olarak biliniyor. Strabon’un aktardığı bilgilere göre birlik içerisindeki altı büyük kentten biri olan Myra, üç oy hakkına sahipti. Kent, özellikle M.S. 2’nci yüzyılda önemli bir gelişim sürecine girdi. Bu dönemde Likyalı varlıklı kişilerin katkılarıyla çok sayıda yapı inşa edildi ve mevcut yapılar yenilendi. Myra’nın siyasi ve idari önemi sonraki dönemlerde de devam etti. M.S. 5’inci yüzyılda Likya eyaletinin başkentliğini yapan kent, dini açıdan da bölgenin önemli merkezlerinden biri haline geldi.
TARİHİ KAYA MEZARLARIYLA DİKKAT ÇEKİYOR
Antik kentin bugün en fazla dikkat çeken kalıntılarının başında kaya mezarları geliyor. Kayalık yamaçlara oyulan mezarlarda Likyalıların ahşap ev mimarisinin izlerini görmek mümkün. Kabartmalı ve kitabeli mezarlar, kayalığın güneye bakan bölümünde yan yana ve üst üste sıralanıyor. Bazı mezarlarda ölen kişi ve yakınlarını betimleyen kabartmalar bulunuyor. Kaya mezarlarının hemen yakınında ise Roma döneminden kalan tiyatro yer alıyor. Oturma sıraları ve sahne binası büyük ölçüde korunmuş olan tiyatronun sahne yapısı ikinci katın yarısına kadar ayakta bulunuyor. Antik kent çevresinde Roma dönemine ait hamam kalıntılarının yanı sıra Helenistik döneme ve M.Ö. 5’inci yüzyıla kadar uzanan sur izleri de görülüyor.
AZİZ NİKOLAOS MYRA’DA PİSKOPOSLUK YAPTI
Myra’nın tarihindeki en önemli isimlerden biri ise bugün Noel Baba olarak bilinen Aziz Nikolaos oldu. M.S. 4’üncü yüzyılda kentin piskoposluğunu yapan Aziz Nikolaos, ölümünün ardından aziz kabul edildi. Daha sonraki dönemde adına kentte bir kilise inşa edildi.
Aziz Nikolaos’un Myra’da görev yapması, kentin Hristiyanlık tarihi açısından önemini artırdı. St. Paul ve arkadaşlarının da Myra’ya uğramış olması, şehrin dini tarih açısından öne çıkmasını sağladı.
DENİZ TİCARETİNİN KAPISI ANDRİAKE’YDİ
Myra’nın ekonomik hayatında deniz ulaşımı da önemli bir yer tuttu. Kentin denizle bağlantısı, Demre Çayı’nın batısında bulunan ve ulaşım için kullanılan kanal aracılığıyla sağlanıyordu.
Bölgenin deniz ticareti ve ulaşımı ise günümüzde Çayağzı olarak bilinen Andriake Limanı üzerinden gerçekleştiriliyordu. Böylece Myra, iç kesimdeki yerleşim yapısını liman üzerinden deniz ticaretiyle birleştiriyordu. Kentin su ihtiyacı da Demre Çayı vadisinin kenarındaki kayalara oyulan kanallarla karşılanıyordu.
ALÜVYONLAR KENTİN KADERİNİ DEĞİŞTİRDİ
Myra’nın zaman içerisinde önemini kaybetmesinde doğal ve siyasi gelişmeler etkili oldu. Depremler ve su baskınlarının yanı sıra Demre Çayı’nın taşıdığı alüvyonlar bölgenin coğrafi yapısını değiştirdi. Arap akınları da kentin gerileme sürecini hızlandırdı.
M.S. 7’nci yüzyıldan itibaren eski önemini kaybetmeye başlayan Myra, 12’nci yüzyıla gelindiğinde küçük bir yerleşime dönüştü. Bugün ise Myra Antik Kenti, Likya’dan Roma’ya ve Bizans dönemine uzanan izleriyle Demre’nin tarihi kimliğinin önemli parçalarından biri olmayı sürdürüyor. Kaya mezarları, Roma tiyatrosu ve çevresindeki kalıntılar, antik kentin geçmişteki ihtişamını günümüze taşıyor.
