Çandır, Tarım-GFE'nin eylül ayında aylık yüzde 3,78 ilan edildiğini belirtirken, “Bu rakam, endeksin ölçülmeye başlandığı 2015 yılından itibaren eylül ayları ortalamasının (1,95) iki kat üzerinde ilan edilmiştir" dedi. Tarım-GFE'nin eylül ayında yıllık yüzde 32,36 ilan edildiğini belirten Çandır, “Bu yıllık rakam, son 10 yılın eylül ayları ortalamasının (34,25) altında kalmıştır. Eylül ayı tarımsal girdi maliyetleri enflasyonu, bir önceki aya göre aylıkta son 10 yılın en yükseği oldu. Yıllıkta ise son 6 yılın eylül aylarının dördüncü en yükseği oldu. 10 yıllık eylül ayı ortalamalarına göre bakıldığında ise aylıkta iki kat artış gösterirken yıllıkta ortalamanın altında artış gösterdi" dedi.

ENERJİDE AYLIK YÜZDE 9,56, YILLIK 53,38 ARTIŞ

Başkan Ali Çandır, eylül ayı Tarım-GFE'nin alt kalemlerini değerlendirirken, tarımda kullanılan mal ve hizmetlerin fiyatlarında aylık yüzde 4,05, yıllık yüzde 33,90 artış olduğunu kaydetti. Çandır, Tarım-GFE'nin aylık tohumda yüzde 2,72, enerjide yüzde 9,56, gübrede yüzde 3,76, ilaçta yüzde 1,16, veteriner hizmetlerinde yüzde -0,57, yemde yüzde 3,26, diğer kalemlerde ise yüzde 1,48 değişim gösterdiğini belirtirken, aynı kalemlerin yıllık ise tohumda yüzde 26,22, enerjide yüzde 53,38, gübrede yüzde 31,90, ilaçta yüzde 22,87, veteriner hizmetlerinde yüzde 25,37, yemde yüzde 31,19, diğer kalemlerde ise yüzde 29,76 arttığına dikkat çekti. Çandır, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler kaleminde Eylül ayında aylık yüzde 2,02 ve yıllık yüzde 22,97 artış olduğunu belirtti.

B A S K A N C A N D I R T A R I M S A L G I R D I E N F L A S Y O N U 1618375 481142

ÜRETİCİNİN KAYBI

Eylül ayı tarımsal üretici fiyat endeksi Tarım-ÜFE'nin aylık yüzde 1,19 azaldığını anımsatan Çandır, “Geçmiş 15 yıllık eylül ayları ortalaması ile karşılaştırıldığında ciddi bir düşüş söz konusu olmuştur" dedi. Çandır, eylül ayında Tarım-ÜFE'nin yıllık yüzde 12,93 ilan edildiğini belirtirken, “Geçmiş 15 yıllık ortalama ile karşılaştırıldığında ortalamanın ciddi altında bir artış söz konusu olmuştur. Tarımsal girdi maliyetlerinin aynı dönemdeki yüzde 33,36'lık ortalama artışıyla karşılaştırıldığında tarımsal faaliyetlerde bulunanların uzun yıllar boyunca yıllık kayıpları açıkça ortaya çıkmaktadır" değerlendirmesinde bulundu.

Yurtiçi ve yurtdışı üretici enflasyonlarının tarım sektörünü dolaylı etkilediğini belirten Ali Çandır, yurtdışı üretici enflasyonu YD-ÜFE'nin eylülde aylık yüzde 2,82 ve yıllık yüzde 33,64 arttığını kaydetti. Çandır, yurtiçi üretici enflasyonu Yİ- üretici enflasyonunun aylık yüzde 2,07, yıllık yüzde 27,38 arttığını belirtirken, “Üretici düzeyindeki gıda kalemi ise aylık yüzde 1,18 ve yıllık yüzde 27 artmıştı. Bu durum, eylül ayında tarıma dayalı imalat sanayiindeki enflasyonun tarımdan daha düşük seyrettiğini göstermektedir" dedi.

Eylül ayındaki üretici kesimdeki bu enflasyonlara karşılık tüketici enflasyonu TÜFE'nin aylık yüzde 1,84, yıllık yüzde 29,73 arttığını anımsatan Başkan Çandır, “Bu rakamlar, ortalama aylık yüzde 1,59, yıllık yüzde 19,17 olan TÜFE'den hala yüksek seyretmektedir" dedi. Tüketici taraftaki gıda enflasyonunun eylül ayında aylık yüzde 0,002 azaldığını, yıllık yüzde 24,11 arttığını kaydeden Çandır, işlenmemiş gıda enflasyonunun eylülde aylık yüzde 2,33 azaldığını, yıllık yüzde 24,15 arttığını belirtti. Çandır, yaş meyve sebze enflasyonunun aylık yüzde 8,93 azalırken, yıllık yüzde 11,17 arttığına dikkati çekti.

TARIMDAN DEZENFLASYONA POZİTİF KATKI

Başkan Ali Çandır, ekonomik verilere göre tarımın enflasyonla mücadeleye pozitif katkı sağladığını söylerken, “Ekonomik sektörler içerisinde tarım, enflasyonla mücadelede hem tedarik hem de ürün tarafında ciddi olumlu etkiler yapmaya devam etmiştir. Özellikle yıllık yüzde 12,93 artan tarımsal üretici fiyatları, TÜFE'nin yarısına yakın bir artış göstermiştir. Enflasyonun gıda bölümdeki tarım tedarik ve ürün piyasalarında tüketici enflasyonunun ciddi altında artışlar olması dikkat çekicidir ve politika üreticileri tarafından mutlaka dikkate alınmalıdır" değerlendirmesinde bulundu.

Kaynak: DHA