Akdeniz kıyılarında son dönemde gündeme gelen mikroplastik kirliliğiyle mücadele kapsamında yürütülen çalışmalar Kaleiçi Yat Limanı'nda düzenlenen programda kamuoyuyla paylaşıldı. Programa Antalya Valisi Hulusi Şahin'in yanı sıra Muratpaşa Kaymakamı İhsan Kara, Sahil Güvenlik Grup Komutanı Yarbay Mustafa Söylemez, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Müdür Yardımcısı Ufuk Ağdak, Türkiye Çevre Ajansı Çevre Koruma Direktörü Ömer Oruç ile Deniz Rehabilitasyonu İş Birliği ve Atık Yönetimi A.Ş. Genel Müdür Yardımcısı Levent Erbuzcu katıldı.
KİRLİLİK BÜTÜNCÜL YAKLAŞIMLA ELE ALINIYOR
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Türkiye Çevre Ajansı iş birliğinde sürdürülen çalışmalar hakkında bilgi veren Vali Hulusi Şahin, denizlerde oluşan plastik kirliliğinin yalnızca kıyılarda görülen atıklardan ibaret değerlendirilmediğini söyledi. Şahin, "Bakanlık olarak plastik kirliliğini yalnızca kıyılarımıza ulaşan atıklardan ibaret görmüyor; kirliliği kaynağından taşınım yollarına, havzalardan deniz ekosistemine kadar bütüncül bir anlayışla ele alıyoruz. Bu kapsamda Bakanımız Sayın Murat Kurum’un koordinasyonunda, Türkiye Çevre Ajansımızla birlikte Akdeniz’de deniz yüzeyinde ve kıyılarımızda biriken plastik atıklara yönelik temizlik çalışmalarımızı gerçekleştiriyoruz" şeklinde konuştu.
DENİZ TEMİZLİĞİ ARALIKSIZ SÜRÜYOR
Deniz yüzeyinde yürütülen temizlik faaliyetlerine ilişkin verileri paylaşan Şahin, ekiplerin ilk etapta önemli miktarda atığı denizden uzaklaştırdığını belirtti. Şahin, "Deniz süpürgesiyle başta plastik parçaları olmak üzere ambalaj atıkları, köpük, odunsu materyaller ve diğer yüzer katı atıklar deniz yüzeyinden toparlanarak kontrollü şekilde deniz ortamından uzaklaştırılıyor. İlk 10 günlük çalışma kapsamında toplam 27 metreküp atık toplanmış olup temizlik çalışmaları devam etmektedir" ifadelerini kullandı.
Sıfır Atık Mavi Projesi kapsamında bugüne kadar yürütülen çalışmalara da değinen Şahin, "Saygıdeğer Hanımefendi Emine Erdoğan’ın himayelerinde başlattığımız Sıfır Atık Mavi girişimiyle de denizlerimizde sürekli bir temizlik çalışması yapıyoruz. Bu kapsamda bugüne kadar denizlerden 325 bin ton fazla deniz çöplüğü topladık. Akdenizimizi, kıyılarımızı ve tüm denizlerimizi plastik kirliliğinden korumak için hem kaynağından önlemeye hem de sahada temizlemeye devam edeceğiz. Vatandaşlarımızın da endişelenmemesini, Mavi Vatanımızı korumak için teyakkuz halinde olduğumuzu ifade ediyoruz" dedi.
ŞÜPHELİ TESİSLER MERCEK ALTINDA
Sahil kesimlerinde gelen ihbarların ardından kara ekiplerinin çalışmalarını yoğunlaştırdığını belirten Vali Şahin, özellikle plastik parçacıklarının görüldüğü bölgelerde kaynağın belirlenmesine yönelik incelemelerin sürdüğünü ifade etti. Şahin, "Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğümüz; başta Alanya Konaklı sahili, Kleopatra Plajı, Payallar Sahili, Avsallar sahili, Kumluca ve Kemer Phaselis sahili olmak üzere ilimiz sahillerinde parçalanmış plastik atıkların bulunduğu ve buna bağlı kirlilik oluştuğuna yönelik şikayetler üzerine denetim ekiplerimizce öncelikle kirliliğin kaynağından tespitine yönelik saha çalışmalarına başlanmıştır" açıklamasında bulundu.
ASAT VE ARITMA TESİSLERİNDE İNCELEME
Kirliliğin kaynağını ortaya çıkarmak amacıyla izinsiz faaliyet gösterdiği değerlendirilen işletmelere yönelik denetimlerin artırıldığını kaydeden Şahin, belediyeler ve ilgili kurumlarla koordineli bir süreç yürütüldüğünü belirtti. Vali Şahin, "Plastik kırarak geri kazanım faaliyeti gerçekleştiren işletmelere ve ayrıca izinsiz olarak faaliyet gösterdiğinden şüphe duyulan, merdiven altı olarak tanımlanabilecek işletmelere gündüz ve gece saatlerinde habersiz şekilde baskın denetimler gerçekleştirilmiştir. Ayrıca ilimizde yer alan tüm kıyı ilçelerimizin belediye başkanlıklarından izinsiz olarak faaliyet gösterdiği düşünülen buna benzer işletmelerin tespit edilmesi, izinsiz faaliyetlerle ilgili gerekli işlemlerin tesis edilmesi, izinli işletmelerde ise gerekli önlemlerin alınıp alınmadığının titizlikle incelenmesi istenmiştir." dedi.
Şahin, atık su sistemlerinde de araştırmaların devam ettiğini belirterek, "ASAT Genel Müdürlüğünden atık su arıtma tesislerinin giriş yapılarının kontrol edilmesi ve plastik kırıntı atıklarının tespit edildiği bölgelerde hat boyunca takibinin yapılarak kaynakların tespit edilmesi istenmiştir. İlimizde bulunan merkezi atık su arıtma tesislerinin denetim amaçlı numune alımı işlemlerimiz de devam etmektedir" ifadelerini kullandı.
ÜRETİM ZİNCİRİ DE ARAŞTIRILIYOR
Plastik kırıntılarının hangi süreçlerden geçerek ortaya çıktığının da araştırıldığını dile getiren Şahin, farklı illerle bilgi paylaşımı yapıldığını söyledi. Şahin, "Plastik kırıntılarının preslenerek levha haline getirildiği, bu levhalarla eşya taşımaya yönelik palet üretiminin yapıldığı, bu işlemin Ankara, Konya ve Aydın illerimizde yapıldığı yönünde duyumlar alınmıştır. Bu hususta da ilgili illerimizle temas halindeyiz. Ayrıca gemi taşımacılığında kullanım durumuna ilişkin ise liman tesislerimizde inceleme ve denetimlerimiz sürmektedir" ifadelerini kullandı.
Teknelerden kaynaklanan kirlilik iddialarının da titizlikle değerlendirildiğini aktaran Şahin, "Vatandaşlarımızca yoğun şekilde iletilen, teknelerin uzaklaşmasının hemen ardından sahillerde kirliliğin arttığına, teknelerin atıklarını öğüterek denize bıraktığına yönelik hususlar Sahil Güvenlik Komutanlığı görevlilerimizce değerlendirilmektedir. Sahil Güvenlik ekiplerimizle kirliliğin yoğunlaştığı bölgelerde tekne ile bölgelere ulaşılmış ve sahillere vuran plastik kırıntıları ve benzer özellik gösteren atık malzemelerin deniz açığında serbest şekilde bulunduğu tespit edilmiştir" şeklinde konuştu.
AKARSU AĞIZLARINA YENİ BARİYERLER KURULUYOR
Deniz çöplerinin önemli bölümünün akarsular aracılığıyla taşındığını belirten Şahin, bu nedenle dere ağızlarında bariyer sistemlerinin yaygınlaştırıldığını ifade etti. Şahin, "Deniz çöplerinin önemli bir bölümünün akarsular vasıtasıyla denize taşındığı dikkate alınarak akarsu ağızlarında atıkların denize ulaşmadan tutulmasına yönelik çalışmalar kapsamında Antalya Büyükşehir Belediyesi Finike ilçesindeki Acısu ve Akçay akarsularında atık toplama bariyerlerini kurmuş ve bariyerler aktif olarak kullanılmaktadır. Bu bariyer uygulamalarını artırarak devam ediyoruz ve 29 büyük ırmağımızda tamamlayacağız. Bu konuda da bir komisyon oluşturduk; bariyer yeri tespit komisyonumuzda İl Müdürlüğümüz, DSİ Bölge Müdürlüğümüz, Büyükşehir Belediyesi ve ilçe belediyeleri ile ortak çalışma yapıyor" açıklamasında bulundu.
YENİ EKİPMANLARLA KAPASİTE GÜÇLENECEK
Deniz temizliğinde kullanılacak ekipman sayısının artırılacağını belirten Şahin, özellikle atık alım gemisinin büyük önem taşıdığına dikkat çekti. Şahin, "Büyükşehir Belediyemizde 1 adet deniz süpürgesi bulunuyor. Deniz Çöpleri İl Eylem Planı çerçevesinde 1 adet yeni deniz süpürgesi temini sürecini de Büyükşehir yürütüyor. Valiliğimiz koordinasyonunda yürütülen Mavi Akdeniz İnisiyatifi Projesi kapsamında, deniz çöpleriyle mücadelede mevcut kapasitenin güçlendirilmesi için başta Büyükşehir Belediyemiz olmak üzere ilgili kurumlara gerekli talimatlar verilmiştir. Ayrıca teknelerden kaynaklı kirliliğin engellenmesi amacıyla atık alım gemisinin Antalya’da bulunması büyük önem arz etmektedir" ifadelerini kullandı.
GÜNDEM ULUSLARARASI PLATFORMA TAŞINACAK
Mikroplastik sorununun yalnızca Türkiye'nin değil, tüm Akdeniz havzasının ortak problemi olduğunu vurgulayan Şahin, konunun uluslararası platformlarda da gündeme getirileceğini söyledi. Şahin, "Bu konuyu çok ciddiye alıyor ve çok sıkı bir şekilde takip ediyoruz. Bunların bir kısmı kendi ülkemiz içerisinde olanlar; bunlarla ilgili çalışmaları yapıyoruz. Bir kısmı da Akdeniz’in başka bölgelerinden, başka ülkelerinden geliyor. Doğu Akdeniz’den gelen Levant akıntısıyla beraber taşınıyor. Bunları da uluslararası platformlarda taşıyoruz. COP31 de bunun için bizim için büyük bir fırsat olacak, burada da dile getirilecek" şeklinde konuştu.
İstanbul'da düzenlenecek çalıştaya da dikkat çeken Şahin, "İstanbul ilinde 31 Ağustos - 1 Eylül tarihleri arasında çok geniş katılımlı bir çalıştay yapılacak. Bu çalıştayda ilgili bakanlıklar en üst düzeyde temsil edilecek ve mikroplastikler konusu daha detaylı bir şekilde ele alınacak. Belki birtakım yasal düzenlemeler, uluslararası anlaşmalar ve birtakım ihracat-ithalat düzenlemeleri de söz konusu olabilecek. Bu konuyu özellikle Sıfır Atık Vakfı yakından takip ediyor" dedi.
