Günlük hayatta sıkça kullanılan ‘Her şeyde bir hayır vardır’, ‘Kötü düşünme, güzel olsun’ ve ‘Pozitif enerjini yüksek tut’ gibi ifadeler, her zaman destekleyici bir anlam taşımıyor. Sürekli olumlu düşünme ve mutlu görünme zorunluluğu, bireylerin üzüntü, korku, öfke ve hayal kırıklığı gibi doğal duygularını bastırmasına yol açabiliyor. Toksik pozitiflik olarak tanımlanan bu yaklaşım, kişinin yaşadığı duyguları kabul etmesini zorlaştırırken ruh sağlığını da olumsuz etkileyebiliyor. Sürekli mutlu görünme ve olumsuz duyguları bastırma çabası, psikolojik dayanıklılığı zayıflatırken kaygı, yalnızlık ve öfke sorunlarına zemin hazırlayabiliyor. Uzman Psikolog Anıl Yıldız, toksik pozitifliğin bireylerin yaşadığı gerçek duyguları görmezden gelmelerine neden olabileceğine dikkat çekti.
‘OLUMSUZ DUYGULARI BASTIRMAK SORUNLARI DERİNLEŞTİRİYOR’
İnsanların yalnızca mutluluk ve huzur gibi olumlu duyguları değil, üzüntü ve öfke gibi zorlayıcı duyguları da yaşamasının doğal olduğunu belirten Uzman Psikolog Anıl Yıldız, bu duyguların kişinin ihtiyaçlarını ve sınırlarını fark etmesinde önemli bir rol oynadığını ifade etti. Yıldız, “İnsan ruhu; neşe, heyecan ve huzur kadar öfke, korku, üzüntü ve hayal kırıklığı gibi zorlayıcı duyguları da deneyimlemek üzere tasarlandı. Bu zorlayıcı duygular, aslında tıpkı bedensel bir ağrı gibi içeride bir sorun olduğunu, bir sınırın ihlal edildiğini veya dinlenmek gerektiğini haber veren hayati alarm sistemleridir” dedi.
Olumsuz duyguların zayıflık veya başarısızlık olarak görülmesinin kişiyi hissettiklerini gizlemeye yöneltebildiğini kaydeden Yıldız, sürekli pozitif olma baskısının duyguların sağlıklı biçimde ifade edilmesini engelleyebileceğini belirtti. Yıldız, “Toksik pozitiflik kültürü, bu doğal duyguları yaşamayı bir ‘başarısızlık’ veya ‘zayıflık’ olarak etiketler. Üzülen ya da öfkelenen bir insan, çevresinden gelen ‘pozitif ol, enerjini düşürme’ baskısıyla karşılaştığında, yaşadığı duyguyu bastırmak ve gülümseyen bir maske takmak zorunda kalır. Halının altına süpürülen bu baskılanmış duygular yok olmaz; aksine bedende birikerek kronik anksiyete, psikososomatik ağrılar ve ani öfke patlamalarına zemin hazırlar” ifadelerini kullandı.
‘İYİ NİYETLİ SÖZLER YALNIZLIK HİSSİNİ ARTIRABİLİYOR’
Zor bir dönemden geçen kişilere söylenen olumlu düşünme telkinlerinin, bazen yaşanan acının görmezden gelinmesine neden olabildiğine dikkat çeken Yıldız, bu yaklaşımın kişide anlaşılmama ve yalnızlık hissini artırabileceğini vurguladı.
Yıldız, “Zor bir dönemden geçen birine ‘Her şey zihninde biter, yeter ki inan’ demek, onun yaşadığı gerçek acıyı ve çabayı tamamen yok saymaktır. Buna psikolojide ‘duygusal geçersizleştirme’ denir. Bu yaklaşım, bireyin kendini anlaşılmamış, yalnız ve yetersiz hissetmesine neden olur” dedi.
‘GERÇEK DAYANIKLILIK DUYGULARI KABUL ETMEKTEN GEÇİYOR’
Psikolojik dayanıklılığın her koşulda mutlu görünmek anlamına gelmediğini belirten Yıldız, zorlayıcı duyguların kabul edilmesinin ve kişinin kendisine bu duyguları yaşamak için alan tanımasının önemine işaret etti. Yıldız, “Gerçek psikolojik dayanıklılık, her duruma sahte bir gülümsemeyle yaklaşmak değildir; aksine, olumsuz duyguların varlığını dürüstçe kabul etmek, onlara alan açmak ve oradan ders çıkararak ilerleyebilmektir” ifadelerini kullandı.
Duygularla sağlıklı bir ilişki kurabilmek için üç temel noktaya dikkat çeken Yıldız, üzüntü ve öfkenin suçluluk duyulmadan kabul edilmesi gerektiğini belirtti. Başkalarına sürekli pozitif olmalarını söylemek yerine empatiyle yaklaşmanın önemini vurgulayan Yıldız, “Seni duyuyorum ve bu süreçte seninleyim” gibi ifadelerin daha destekleyici olabileceğini kaydetti.
Hayatın her anının olumlu geçmesinin mümkün olmadığını hatırlatan Yıldız, “İniş ve çıkışlar insan deneyiminin doğal bir parçası olarak kabul edilmesi önemli. Zihinsel sağlığı korumanın her şeyi olumlu görmekten değil, kişinin kendi duygularına karşı dürüst olabilmesinden geçiyor” dedi.
