AKDENİZ'İN ve Antalya kıyılarının kabusu haline gelen istilacı balon balığına karşı mücadelede yeni bir döneme girildi. Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile balon balığı avlayan balıkçılara ödenecek destek tutarları güncellenerek avcılık teşvikleri artırıldı.
AKDENİZ'İN İSTİLACISINA KARŞI BÜYÜK MÜCADELE: KARAR YÜRÜRLÜKTE
11 Temmuz 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 11515 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 'Balon Balığı Avcılığının Desteklenmesi Hakkında Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar' yürürlüğe girdi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasıyla, 5488 sayılı Tarım Kanununun 19 uncu maddesi gereğince alınan bu yeni karar, 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere su ürünleri avcılarına derin bir nefes aldıracak. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yürütülecek karar kapsamında, deniz ekosistemini korumak amacıyla balıkçılara türlerine göre adet başına ödeme yapılacak.
İşte avlanan adet başına belirlenen yeni destek tablosu:
ANTALYA KÖRFEZİ'NİN KRONİK YARASI: İLK KEZ 2000'Lİ YILLARDA GÖRÜLDÜ
Süveyş Kanalı'nın açılması ve küresel iklim değişikliğinin etkisiyle Akdeniz'e göç eden bu istilacı tür, Türkiye kıyılarında ilk olarak 2000'li yılların başlarında (2003 yılında) rapor edilmeye başlandı. Antalya Körfezi ise sıcak su yapısıyla bu zararlı balığın en hızlı çoğaldığı ve yerel türleri tehdit ettiği ana merkezlerden biri haline geldi. Zaman içinde okyanus türlerinin bile Antalya'nın 160 metre derinliklerinde ağlara takılması, tehlikenin boyutunu gözler önüne serdi.
NEDEN AVLANIYOR? EKOSİSTEME VE BALIKÇIYA ZARARI NE?
Balon balıklarının avlanmasının arkasında çok ciddi ekolojik ve ekonomik sebepler yatıyor. Bu canlıların verdiği en büyük zararlar şu şekilde sıralanıyor:
-
Ölümcül zehir taşıyorlar: Bünyelerinde barındırdıkları 'tetrodotoksin' maddesi nedeniyle insan sağlığı için ölümcül risk oluşturuyorlar ve kesinlikle tüketilmeleri yasak.
-
Balıkçı ağlarını ve oltaları parçalıyorlar: Çok güçlü bir çene yapısına sahip olan bu balıklar, balıkçıların av araç gereçlerini ısırarak parçalıyor ve ciddi maddi zarara yol açıyor.
-
Yerli türleri yok ediyorlar: Akdeniz'in yerli balıklarını, kalamar, ahtapot ve yengeç gibi canlıları tüketerek sucul biyolojik çeşitliliği ve balıkçılık ekonomisini baltalıyorlar.
ANTALYA'DA 6 YILLIK MÜCADELEDE MİLYONLARCA YENİ BİREYİ ENGELLEDİ
Tarım ve Orman Bakanlığı, bu tehlikenin önüne geçebilmek adına ilk olarak 2020 yılında destekli avcılık uygulamasını başlattı. Yaklaşık 6 yıldır aralıksız sürdürülen bu çalışmaların en somut sonuçları ise Antalya kıyılarında alındı.
Antalya İl Tarım ve Orman Müdürlüğü verilerine göre, 2020-2025 yılları arasında sadece Antalya'da balıkçılar tarafından 111 bin 197 adet balon balığı yakalanarak teslim edildi. Bu başarılı avcılık operasyonu sayesinde, dişi balıkların üremesi durdurularak yaklaşık 8 milyon 339 bin 775 yeni balon balığının denizlerimize karışması engellenmiş oldu. Antalya genelindeki balıkçılara bu süreçte 1,2 milyon lirayı aşkın doğrudan destek ödemesi yapılırken Resmi Gazete'de yayımlanan bu son karar ile mücadelenin dozunun 2026 yılında daha da artırılması hedefleniyor.
