ANTALYA'DA özellikle sonbahar ve kış aylarında etkili olan kuvvetli yağışların yol açtığı sel ve taşkınlar, bina güvenliği ve afet sonrası hasar tespit çalışmalarını gündeme getiriyor. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) tarafından hazırlanan ve 12 Kasım 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle afet sonrasında binaların hasar durumlarının değerlendirilmesine ilişkin teknik esaslar yeniden düzenlendi. Türkiye genelinde uygulanacak düzenleme, sel ve su baskınlarının yaşandığı Antalya'yı da yakından ilgilendiriyor.
ANTALYA'DA SEL VE TAŞKIN RİSKİNE DİKKAT
Kentte özellikle kasım, aralık, ocak ve şubat aylarındaki yağışlar yüksek sel oluşturma potansiyeline sahip. Antalya İl Afet Risk Azaltma Planı'nda (İRAP), 1975-2020 dönemine ilişkin taşkın verilerine göre en fazla taşkın olayı Antalya'nın merkez ilçelerinde görülürken Kumluca, Finike, Kemer, Manavgat, Demre ve Alanya da öne çıkan ilçeler arasında bulunuyor. Geçmiş yıllarda yaşanan sel ve taşkınların konutlar, iş yerleri ve diğer yapılar üzerindeki etkileri dikkate alındığında, afet sonrası bina hasarlarının belirlenmesine ilişkin teknik düzenleme Antalya açısından da önem taşıyor.
SEL SONRASI HASAR TESPİTİNDE YENİ ESASLAR
Resmi Gazete'de yayımlanan değişiklikle yönetmeliğin sel ve taşkın sonrası bina hasarlarının değerlendirilmesine ilişkin ikinci eki yenilendi. Düzenlemede betonarme ve yığma binalar için ayrı hasar tespit yöntemleri yer aldı.
Betonarme binaların değerlendirilmesinde temel oturması, duvar ayrılması, merdiven hasarı ve sel sularının binaya etkileri gibi unsurlar dikkate alınacak. Yığma binalarda ise temel oturması, duvarlarda meydana gelen çatlaklar, ayrılmalar ve yapısal deformasyonlar değerlendirmeye alınacak. Hasar durumları, belirlenen teknik ölçütler ve puanlama sistemleri üzerinden derecelendirilecek.
HASARLI BİNALARDAN EŞYA TAHLİYESİNDE DEĞİŞİKLİK
Düzenleme kapsamında afet sonrası hasarlı binaların boşaltılması ve eşya tahliyesine ilişkin hükümler de değiştirildi. Yönetmeliğin 15'inci ve 21'inci maddelerinde yapılan değişiklikle daha önce metinde yer alan tahliye, yerleştirme ve planlama grubunun gözetimine ilişkin ifadeler değiştirildi.
Yeni düzenlemeye göre bina boşaltma işlemleri ile acil yıktırılacak ve ağır hasarlı binalardan eşya tahliyesi, güvenlik ve trafik grubunun gözetiminde eşya sahipleri tarafından gerçekleştirilecek. Ağır hasarlı ve acil yıktırılacak binalardaki eşya tahliyesinde ilgili rapor ve taahhütname işlemlerine ilişkin hükümler korunuyor.
DEPREM SONRASI BİNALAR DA KAPSAMDA
Yönetmeliğin birinci ekinde bulunan 'Deprem Afeti Sonrası Bina Hasar Derecelendirme Yöntemi' de değiştirildi. Betonarme ve yığma binaların deprem sonrasında dışarıdan ve içeriden incelenmesine, taşıyıcı sistemlerdeki çatlak ve deformasyonların değerlendirilmesine ve hasar derecelerinin belirlenmesine yönelik teknik yöntemler yeni ekte düzenlendi.
Düzenleme kapsamında binaların hasarsız, az hasarlı, orta hasarlı, ağır hasarlı veya acil yıktırılacak durumda olup olmadığının belirlenmesinde kullanılacak değerlendirme algoritmaları da yer alıyor.
22 ARALIK'TA YÜRÜRLÜĞE GİRECEK
12 Kasım 2026 tarihli ve 33428 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan yönetmelik değişikliği, 22 Aralık 2026 tarihinde yürürlüğe girecek. Yeni hükümler, bu tarihten itibaren Antalya dahil Türkiye genelinde afet sonrası bina hasar tespit ve tahliye süreçlerinde uygulanacak.
