Marketten aldığımız yiyecekleri temizlemek son derece önemli. Meyve ve sebzelerin üzerinde yalnızca toprak ve toz bulunmuyor. Üretim sürecinde kullanılan bitki koruma ürünlerinden kaynaklanan kalıntılar da tüketicilerin dikkat etmesi gereken konular arasında yer alıyor. Bu kalıntıların miktarı ve üründeki konumu ise kullanılan ilaca, uygulama zamanına ve ürünün özelliklerine göre değişebiliyor.
Özellikle yüzeyde bulunan kalıntıların bir bölümü yıkamayla uzaklaştırılabiliyor. Ancak bitkinin dokusuna geçmiş maddelerin yalnızca suyla temizlenmesi mümkün olmayabiliyor. Dolayısıyla hiçbir ev tipi yöntemin bütün pestisitleri tamamen ortadan kaldırdığı söylenemiyor.
EN ÇOK YAPILAN HATA: ÜRÜNLERİ SUYA BIRAKIP BEKLETMEK
Sebze ve meyveleri uzun süre su dolu kaplarda bekletmek, temizlik konusunda tek başına güvenilir bir çözüm değil. Amerikan Çevre Koruma Ajansı (EPA), akan suyun yüzeydeki kir ve bazı kimyasal kalıntıların uzaklaştırılmasına yardımcı olduğunu, ancak bütün pestisitlerin yıkamayla giderilemeyeceğini belirtiyor.
Burada önemli olan, ürünleri yalnızca suya batırmak yerine akan su altında nazikçe ovalamak. Böylece yüzeydeki kirlerin ve uzaklaştırılabilen kalıntıların temizlenmesi kolaylaşıyor.
HER ÜRÜNÜN TEMİZLİK ŞEKLİ FARKLI
Meyve ve sebzelerin yüzey özellikleri, uygulanacak temizliğin de değişmesini gerektiriyor. Örneğin patates, havuç, kavun ve salatalık gibi daha sert yüzeyli ürünlerde temiz bir sebze fırçası kullanılabiliyor. Marul ve lahana gibi sebzelerde dış yaprakların ayrılması, kalan yaprakların tek tek yıkanması öneriliyor.
Çilek, üzüm ve benzeri hassas meyvelerin ise ezilmeden, akan su altında nazikçe durulanması gerekiyor. Portakal ve mandalina gibi kabuğu tüketilmeyen ürünler de kesilmeden veya soyulmadan önce yıkanmalı. Böylece dış yüzeydeki kirlerin bıçak ya da eller aracılığıyla yenilebilir kısma taşınması önlenebiliyor.
SİRKE VE KARBONAT HER PESTİSİTTE AYNI SONUCU VERMİYOR
Sirkeli veya karbonatlı suyla yıkama konusunda farklı araştırmalar bulunsa da bu uygulamaların bütün pestisit türlerinde etkili olduğunu gösteren ortak ve kesin bir sonuç bulunmuyor. Bir yöntemin belirli bir kimyasalın kalıntısını azaltması, başka bir üründe de aynı başarıyı sağlayacağı anlamına gelmiyor.
Bu nedenle tüketicilerin sirke veya karbonat kullandıklarında ürünlerin tamamen kimyasal kalıntılardan arındığını düşünmemesi gerekiyor. Temiz akan su altında yıkama ve uygun ürünlerde fırçalama, günlük tüketimde uygulanabilecek temel yöntemler olarak öne çıkıyor.
DETERJAN KULLANMAK TEMİZLİĞİ ARTIRMIYOR
Daha iyi temizleneceği düşüncesiyle sebze ve meyvelerin bulaşık deterjanı, sabun veya çamaşır suyuyla yıkanması ciddi bir yanlış. Bu maddeler gıdaların gözenekli yapısı nedeniyle yüzeyden tamamen uzaklaştırılamayabilir. FDA da meyve ve sebzelerin sabun, deterjan veya ev tipi temizlik ürünleriyle yıkanmasını önermiyor.
GÜVENLİ TÜKETİM İÇİN KÜÇÜK AMA ÖNEMLİ ADIMLAR
Meyve ve sebzeleri hazırlamadan önce ellerin yıkanması, ezilmiş veya çürümüş bölümlerin kesilip atılması, temiz ürünlerin kirli mutfak yüzeyleriyle temas ettirilmemesi de gıda güvenliğinin önemli parçaları arasında bulunuyor.
Üstelik yalnızca pestisit endişesiyle meyve ve sebze tüketimini azaltmak doğru bir yaklaşım değil. Önemli olan, ürünleri güvenilir kaynaklardan temin etmek, çeşitliliğe önem vermek ve doğru hijyen uygulamalarını alışkanlık haline getirmek.
Sonuç olarak mutfakta en çok işe yarayan yöntem, her zaman en karmaşık karışım olmayabiliyor. Sirke ve karbonatın mucizevi etkisine güvenmek yerine ürünün türüne uygun şekilde akan su altında temizlemek, sofraya daha güvenli gıda hazırlamanın temel adımlarından biri olarak öne çıkıyor.
