ULAŞTIRMA ve Altyapı Bakanlığı tarafından hazırlanan 'Kıyı Tesislerine Yeşil Liman Sertifikası Düzenlenmesi Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik' 24 Mart 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenleme, belirli kapasitenin üzerindeki limanlara sertifika zorunluluğu getirirken, kurallara uymayan tesislere saatlik bazda uygulanan ağır idari para cezalarını kapsıyor. Düzenleme, kruvaziyer trafiğinin merkezi konumundaki Antalya başta olmak üzere birçok limanı doğrudan etkiliyor. Yıllık 100 ve üzeri kruvaziyer gemi ağırlayan veya yüksek konteyner kapasitesine sahip Antalya’daki kıyı tesisleri için bu yeni standartlara uyum süreci artık yasal bir zorunluluk teşkil ediyor.
YASAL ZORUNLULUK
Yeni yönetmelikle birlikte kıyı tesisleri için 'Yeşil Liman Sertifikası' alımı artık sadece isteğe bağlı bir tercih olmaktan çıkarak belirli kriterleri karşılayan tesisler için yasal bir zorunluluk haline getirildi. Düzenlemeye göre; bir takvim yılında 100 ve daha fazla kruvaziyer gemi yanaşan tesisler, 31 Aralık 2028 tarihine kadar bu sertifikayı almak zorunda. Yıllık 100.000 TEU ve üzeri konteyner elleçlemesi yapan tesisler için ise son tarih 31 Aralık 2030 olarak belirlendi. Mevcut alanını 1/4 oranından fazla genişletecek olan veya yeni inşa edilecek tesisler de kapsam dahilinde yer alıyor.
BAŞVURU YAPMAYANLARA PARA CEZASI
Sertifika zorunluluğu kapsamında olan ancak başvuru yapmayan veya başvurusu reddedilen tesislere, limana yanaşan her bir gemi için saat başına 5.000 TL idari para cezası uygulanacak. Bu cezanın alt sınırı 15.259 TL, üst sınırı ise 605.279 TL olarak açıklandı.
AĞAÇLANDIRMA VE DENİZ TEMİZLİĞİ ŞARTI
Yeşil Liman unvanını korumak veya almak isteyen tesislerin yerine getirmesi gereken teknik kriterler de ağırlaştırıldı. Tesislerin adına hatıra ormanı oluşturması veya en az 5.000 ağaçtan oluşan özel ağaçlandırma projelerini belgelendirmesi gerekiyor. Liman sahasında deniz yüzeyindeki çöplerin toplanması için en az 30 litre hacminde 'çöpkapar' veya sınırlayıcı bariyerlerin kullanılması şart koşuluyor. Dere ağzı çıkışı olan tesislerde bariyer kullanımı zorunlu tutuluyor. Yat limanları hariç olmak üzere, gemilere hizmet veren elektrik bağlantılarının TS IEC/IEEE 80005 standartlarına uygun olması gerekiyor.
ANTALYA LİMANLARI İÇİN YENİ SÜREÇ
Özellikle kruvaziyer turizminin merkezi konumundaki Antalya’da, yıllık gemi yanaşma sayıları ve elleçleme kapasiteleri dikkate alındığında, bölgedeki kıyı tesislerinin bu takvime uyumu önemli. Belirlenen sayısal sınırların tespitinde tesislerin son üç yıllık ortalaması baz alınacağı için Antalya'daki işletmecilerin 2028 ve 2030 hedefleri doğrultusunda bugünden hazırlıklara başlaması gerekiyor.
Sertifika şartlarını işletme kusuru dışındaki nedenlerle yerine getiremeyen tesislere ise İdare tarafından bir yıl süreli, en fazla bir kez yenilenebilen 'istisna belgesi' verilebilecek
