Yeni düzenlemeyle bal arılarından ham arı zehri toplanmasına ilişkin teknik şartlar, üretim süreçleri, hijyen kuralları ve eğitim kriterleri belirlendi. Yönetmelik, arı zehri işletmelerinin sözleşmeli üretim kapsamında üreticilerden tekniğine uygun, izlenebilir ve denetlenebilir şekilde ham arı zehri temin etmesini amaçlıyor.
ARILARA ZARAR VERMEYEN SİSTEMLER KULLANILACAK
Düzenlemeye göre arı zehri toplama aparatları ve kazıma aletleri, zehrin fiziksel ve biyokimyasal yapısını bozmayacak malzemelerden üretilecek. Kullanılacak aparatların elektriksel özellikleri belirlenirken arıların doğal yaşam süreçlerine zarar vermemesi ve ölümlerine neden olmaması şartı getirildi. Arıların elektrik yüklü tellerle temas ederek bıraktığı zehirin toplandığı cam plakalar, güneş ışığına maruz bırakılmadan taşınacak. Zehir kazıma işlemi ise hijyenik koşullarda, hava akımının bulunmadığı ve doğrudan güneş ışığı almayan ortamlarda gerçekleştirilecek.
KATKI MADDESİ YASAKLANDI
Yönetmelikle arı zehrine koruma amacıyla herhangi bir katkı maddesi karıştırılması yasaklandı. Toplama sırasında zehirde kalıntıya neden olabilecek körük veya repellent etkili duman çıkaran destek malzemelerinin kullanılmasına da izin verilmeyecek. Temizlik ve sterilizasyon işlemlerinde uygulanacak yöntemler de ayrıntılı şekilde düzenlenirken, kazıma işlemlerinde kullanılacak jiletlerin paslanmaz çelikten ve tek kullanımlık olması zorunlu tutuldu.
SOĞUK ZİNCİRDE MUHAFAZA EDİLECEK
Toplanan arı zehri, gıdaya uygun özellikte, hava ve nem geçirmeyen amber renkli tek kullanımlık şişelerde saklanacak. Şişelerde işletme numarası, toplama tarihi ve “Bal Arısı Zehri” ibaresinin yer aldığı etiket bulunacak. Zehirin soğuk zincir koşullarında muhafaza edilmesi zorunlu olacak. Kalıntı ve kontaminasyon riskinin azaltılması amacıyla filtreli cihazların kullanımı teşvik edilirken, filtre materyallerinin medikal plastikten üretilmesi şartı getirildi.
AYNI KOVANDAN 7 GÜN DOLMADAN ZEHİR ALINAMAYACAK
Koloni sağlığının korunması amacıyla aynı kovandan 7 günden daha kısa aralıklarla arı zehri toplanamayacak. Zehir toplama aparatları kovanda en fazla 15-20 dakika tutulabilecek. Toplama işlemlerinin sabah erken saatlerde, öğleden sonra veya akşam saatlerinde yapılması öngörülürken, arı zehrinin solunmaması ve göz ya da çıplak tene temas ettirilmemesi esas olacak. Bu nedenle üreticilerin maske, gözlük, eldiven, bone ve önlük gibi kişisel koruyucu ekipman kullanması gerekecek.
ARILIKLARDA YENİ ŞARTLAR
Arı zehri toplama işlemi yalnızca güçlü kolonilerde yapılabilecek. Toplama döneminde şeker şurubuyla besleme yasaklanırken, yalnızca polen ikame beslemeye izin verilecek. Ayrıca arı sağlığını korumak amacıyla kalıntı bırakabilecek sistemik etkili ilaçların kullanılmaması istenirken, kullanılması halinde zehir toplamaya başlamadan en az 15 gün önce ilaçlamanın sonlandırılması gerekecek.
SERTİFİKA ZORUNLULUĞU GETİRİLDİ
Yönetmelikle arı zehri toplama faaliyetinde bulunacak üreticiler için eğitim ve sertifika şartı da getirildi. Eğitim programlarına katılacak arıcıların işletmelerle sözleşme yapması gerekecek. Eğitimlerde temel ilk yardım ve alerjik reaksiyonlara karşı bilinçlendirme dersleri verilecek. Eğitimleri başarıyla tamamlayan ve gerekli ücretleri yatıran kursiyerlere “Arı Zehri Toplama Sertifikası” verilecek. Tarım ve Orman Bakanlığı ise gerekli gördüğü durumlarda üreticileri ve işletmeleri denetleyebilecek.
