Çocuklarda dil ve konuşma gelişiminin yalnızca kelime sayısıyla değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Kerem Yıldız, ailelere önemli uyarılarda bulundu. Göz teması kurmama, seslere tepki vermeme ve iletişim kurma isteğinin zayıf olması gibi belirtilerin dikkate alınması gerektiğini söyleyen Yıldız, aşırı ekran kullanımının da dil gelişimi üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceğine dikkat çekti.
Çocuklarda dil ve konuşma gelişiminin her çocukta farklı hızda ilerleyebildiğini belirten Dr. Kerem Yıldız, bazı gecikmelerin ise daha yakından değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Yıldız, “Konuşma gelişimini değerlendirirken yalnızca çocuğun kaç kelime söylediğine bakmamak gerekiyor. Çocuğun sosyal iletişimi, çevresiyle kurduğu ilişki, jest ve mimikleri, göz teması ve iletişim kurma isteği de birlikte değerlendirilmelidir” dedi.
‘GÖZ TEMASI VE SESLERE TEPKİ ÖNEMLİ’
Çocuklarda bazı davranışların gelişim açısından önemli ipuçları verebileceğini belirten Yıldız, ailelerin özellikle göz teması ve seslere verilen tepkileri takip etmesi gerektiğini söyledi. Dr. Yıldız, “Çocuğun göz teması kurmaması, seslere tepki vermemesi, isteklerini yalnızca işaretlerle anlatması veya iletişim kurma isteğinin zayıf olması aileler açısından dikkat edilmesi gereken belirtilerdir. Bunun yanında çocuğun sosyalleşme isteği, motor becerileri ve yetişkinlerle kurduğu bağ da değerlendirilmelidir” ifadelerini kullandı.
‘YAŞLARA GÖRE DİL GELİŞİMİ TAKİP EDİLMELİ’
Dil ve konuşma gelişiminin ilk aylardan itibaren takip edilebileceğini belirten Yıldız, yaşlara göre beklenen bazı gelişim basamaklarını şöyle anlattı: “İlk aylarda anlamlı gülümseme ve göz teması gibi temel iletişim becerilerinin başlamasını bekliyoruz. İlerleyen aylarda heceleme ve çevreye yönelik anlamlı ses çıkarımları görülüyor. Bir yaş civarında en az 1-2 anlamlı kelimenin kullanılmasını, iki yaş civarında ise kelime haznesinin artmasını ve iki kelimelik basit cümlelerin kurulmasını bekliyoruz.”
‘EKRAN SÜRESİ SINIRLANDIRILMALI’
Çocukların dil gelişiminde sosyal etkileşim ve oyunun önemli bir yere sahip olduğunu ifade eden Dr. Kerem Yıldız, “Dil gelişimi yalnızca kelimeleri duymakla ve ezberlemekle gelişmez. Çocuğun karşılıklı iletişim kurması, oyun oynaması, kitap dinlemesi ve çevresindeki insanlarla etkileşim içinde olması çok önemlidir. Bu nedenle ailelerin çocuklarıyla kaliteli zaman geçirmesi ve ekran kullanımını sınırlandırması gerekiyor. Akran iletişimi çocukların sosyal ve dil gelişimi açısından önemli. Aileler çocuklarının yaşıtlarıyla iletişim kurmasına ve birlikte oyun oynamasına fırsat vermesi gerekmektedir” dedi.
‘GEÇ KONUŞMA HER ZAMAN BİR SORUN ANLAMINA GELMEZ’
Geç konuşmanın her zaman ciddi bir sağlık problemine işaret etmediğini de belirten Yıldız, “Her geç konuşan çocukta mutlaka ciddi bir sorun olduğunu düşünmemek gerekir. Ancak gelişimsel açıdan şüphe oluşturan belirtiler varsa bunları görmezden gelmemek önemlidir. Erken değerlendirme, ihtiyaç duyulması halinde erken müdahale açısından büyük önem taşır. Ailelerin çocuklarının gelişimiyle ilgili endişeleri varsa zaman kaybetmeden bir uzmana başvurmalarını öneriyorum” diye konuştu.
