Antalya’da COP31 İklim Zirvesi’nde fosil yakıt kaynaklı hava kirliliğine dikkat çeken rapor açıklandı. Rapora göre, Türkiye’de bu kirlilik her yıl 26 bin 500 erken ölüme ve 55 milyar dolarlık ekonomik kayba yol açıyor. Antalya EXPO alanında bugün başlayan COP31 İklim Zirvesi’nde fosil yakıt kaynaklı hava kirliliğinin insan sağlığına ve ekonomiye etkileri gündeme taşındı. Temiz Hava Hakkı Platformu ve Enerji ve Temiz Hava Araştırma Merkezi tarafından hazırlanan rapora göre, Türkiye'de fosil yakıt kaynaklı hava kirliliği her yıl yaklaşık 26 bin 500 kişinin erken ölümüne ve 55 milyar dolarlık ekonomik kayba neden oluyor.
Antalya'nın ev sahipliğinde 9-20 Kasım tarihleri arasında düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Taraflar Konferansı (COP31), bugün EXPO alanında başladı. Zirve kapsamında iklim politikaları, fosil yakıt kullanımı ve temiz enerjiye geçiş gibi başlıklar uluslararası gündemde yer alırken, Temiz Hava Hakkı Platformu (THHP) ile Enerji ve Temiz Hava Araştırma Merkezi (CREA), fosil yakıt kaynaklı hava kirliliğinin Türkiye'ye maliyetini ortaya koyan raporlarını gündeme taşıdı.
Raporda, Türkiye'de fosil yakıtlardan kaynaklanan ince partikül madde (PM2.5) kirliliğinin her yıl yaklaşık 26 bin 500 erken ölüme yol açtığı belirtildi. Hava kirliliğinin yıllık ekonomik maliyetinin ise 55 milyar dolar olduğu ve bu tutarın Türkiye'nin 2024 yılı gayrisafi yurt içi hasılasının (GSYH) yüzde 4,1'ine karşılık geldiği kaydedildi. Kirlilik nedeniyle her yıl 8,4 milyon iş gününün kaybedildiği, Türkiye'deki PM2.5 maruziyetinin yüzde 52'sinin fosil yakıt emisyonlarından kaynaklandığı ifade edildi.
ENERJİ POLİTİKALARINDAKİ ÇELİŞKİYE DİKKAT ÇEKTİLER
Türkiye'nin COP31'e ev sahipliği yapmaya hazırlandığı süreçte enerji politikalarında çelişki bulunduğuna dikkat çeken platform, bir yandan iklim kriziyle mücadele için uluslararası zirve düzenlenirken diğer yandan kömür santrallerine yönelik kamu desteklerinin sürdüğünü ve petrol ile gaz üretiminin artırılmasının hedeflendiğini vurguladı.
Milli Enerji 2040 Planı'nın enerji arzı ve yatırım hedefleri belirlerken fosil yakıt kaynaklı hava kirliliğinin insan sağlığı ve ekonomi üzerindeki maliyetlerini hesaba katmadığına işaret edilen açıklamada, kömürden kademeli çıkış için somut bir takvim hazırlanması çağrısı yapıldı.
KÖMÜRDEN ÇIKIŞ İÇİN TAKVİM ÇAĞRISI
Temiz Hava Hakkı Platformu, kömürden çıkış sürecinin çalışanların haklarını ve kömür bölgelerinde yaşayan toplulukların geleceğini güvence altına alan adil bir geçiş planıyla yürütülmesini istedi. Kamu kaynaklarının kömür teşvikleri yerine sağlıklı bir gelecek ve adil dönüşüm için kullanılması gerektiği belirtildi.
Platform, COP31 kapsamında iklim ve enerji politikalarının insan sağlığını ve temiz hava hakkını önceliklendirmesi, fosil yakıtlardan uzaklaşmak için somut ve uygulanabilir yol haritaları hazırlanması ve bu süreçte çalışanları ve toplumun tüm kesimlerini koruyacak küresel bir mekanizma oluşturulması yönündeki taleplerini de dile getirdi.
Açıklamada, fosil yakıt kaynaklı hava kirliliğinin önlenmesinin mümkün olduğu belirtilerek, kömürden uzaklaşılması, yenilenebilir enerji yatırımlarının artırılması ve PM2.5 için yasal sınır değer belirlenmesinin hayati önem taşıdığı vurgulandı. Platform, COP31 boyunca ve zirve sonrasında taleplerin somut politikalara dönüşmesi için sürecin takipçisi olacaklarını bildirdi.
