Millî Eğitim Bakanlığı Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği’nde yapılan değişikliğin en dikkat çekici maddesi, okul öncesi ve ilkokullarda sınav uygulamasına getirilen yasak oldu. Yönetmeliğin 4’üncü maddesinde yapılan düzenlemeyle bu eğitim kademelerinde herhangi bir ad altında sınav yapılamayacağı açıkça belirtildi.


Bu hüküm, yalnızca klasik yazılı sınavları değil, sınav niteliği taşıyan farklı uygulamaları da kapsıyor. Dolayısıyla ilkokullarda öğrencilerin başarısını ölçmek amacıyla sınav adı değiştirilerek aynı uygulamanın sürdürülmesi mümkün olmayacak. Ancak bu değişiklik, öğrencilerin öğrenme süreçlerinin tamamen ölçme ve değerlendirme dışında bırakılacağı anlamına gelmiyor. Öğretmenler, öğrencilerin derslerdeki ilerlemesini ve öğrenme kazanımlarını farklı değerlendirme yöntemleriyle takip etmeyi sürdürecek.

ÖĞRENCİNİN BAŞARISI NASIL DEĞERLENDİRİLECEK?

Yeni sistemde çocukların yalnızca belirli bir günde gösterdikleri performansa bakılması yerine, eğitim sürecindeki gelişimlerinin izlenmesi hedefleniyor. Yönetmeliğe göre okul öncesi ve ilkokullarda ölçme ve değerlendirmenin temel amacı; öğrencilerin bilişsel, fiziksel, sosyal ve duygusal gelişim düzeylerini süreç içerisinde takip etmek ve desteklemek olacak.
Öğrencilerin başarısı, öğretim programlarında yer alan öğrenme çıktıları ve kazanımlar esas alınarak belirlenecek. Dersin özelliğine uygun değerlendirme uygulamalarından elde edilen bulgular, öğrencinin hangi alanlarda ilerleme kaydettiğini ve hangi konularda desteğe ihtiyaç duyduğunu ortaya koyacak. Böylece değerlendirme sürecinde yalnızca sonuç değil, öğrenmenin nasıl gerçekleştiği de önem kazanacak.

ÖĞRENCİLER ARASINDA SIRALAMA YAPILAMAYACAK

Yönetmelikte öne çıkan bir diğer değişiklik ise başarı sonuçlarının kullanılma biçimiyle ilgili oldu. Ölçme ve değerlendirme uygulamalarından elde edilen sonuçlar; öğrenciler, sınıflar, okullar veya iller arasında sıralama, karşılaştırma ya da kıyaslama amacıyla kullanılamayacak.
Bu düzenlemeyle ölçme sonuçlarının öğrencileri birbirleriyle yarıştıran bir araca dönüşmesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor. Eğitim sürecinde bireysel gelişimin izlenmesi ve öğrencinin ihtiyaçlarına göre desteklenmesi ön plana çıkarılıyor.

YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ DEĞERLENDİRMEYE DE KAPI AÇILDI

Yeni yönetmelik yalnızca sınav uygulamalarını değil, eğitimde teknolojinin kullanımını da kapsıyor. Bakanlıkça uygun görülen dijital sistemler ve araçlar kullanılarak ölçme ve değerlendirme faaliyetlerinin kısmen veya tamamen elektronik ortamda yürütülmesinin önü açıldı. Ayrıca soru hazırlama ve değerlendirme süreçlerini desteklemek, bu çalışmaların etkinliğini artırmak amacıyla Bakanlık tarafından uygun görülen yapay zekâ araçlarından yararlanılabilecek. Bu uygulamalarda kişisel verilerin gizliliğinin gözetilmesi ve Bakanlık tarafından geliştirilen araçların kullanımının sağlanması da düzenlemede yer alan önemli başlıklar arasında bulunuyor.

ORTAOKUL VE LİSE ÖĞRENCİLERİ İÇİN SINAV SİSTEMİ DEVAM EDİYOR

Düzenlemenin kapsamı konusunda merak edilen konulardan biri de ortaokul ve lise öğrencilerinin sınavlarının kaldırılıp kaldırılmadığı oldu. Yeni yönetmelik, okul öncesi ve ilkokullarda sınav yapılmasını yasaklıyor. Ortaokul ve lise kademelerinde ise sınav uygulaması devam ediyor.
Bu kademelerde sınavların Bakanlık tarafından belirlenen takvime göre yapılması, tarihlerinin öğretim yılı başında okullar tarafından e-Okul üzerinden duyurulması esas alınıyor. Birden fazla şubede okutulan derslerde, uygulamalı sınavlar hariç, ortak değerlendirme yapılabilmesi için sınavların ortak gerçekleştirilmesi de temel kural olarak düzenleniyor.

Bakanlık ayrıca belirlediği sınıf seviyeleri ve derslerde ülke genelinde ortak yazılı sınav yapabilecek. Türkçe, Türk dili ve edebiyatı ile yabancı dil derslerinde ise dinleme, konuşma, okuma ve yazma becerilerinin değerlendirilmesi öngörülüyor.

EĞİTİMDE YENİ DÖNEM BAŞLIYOR
14 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe giren yönetmelik değişikliğiyle eğitimde ölçme ve değerlendirme anlayışının önemli bir bölümü yeniden şekillendirildi. İlkokul çağındaki çocukların sınav baskısından uzak tutulması, gelişimlerinin farklı yönleriyle takip edilmesi ve öğrenme ihtiyaçlarının belirlenmesi yeni yaklaşımın temelini oluşturuyor.
Özellikle ilkokul öğrencileri ve velileri yakından ilgilendiren bu karar, eğitim hayatında önemli bir değişimin başlangıcı olarak öne çıkıyor. Yeni dönemde sınav sonuçlarından çok, öğrencinin öğrenme yolculuğunda gösterdiği gelişim önem taşıyacak.

Muhabir: MÜRÜVET ÇETİN