Antalya Müzesi’nin yıkılmasının üzerinden bir yıl geçti. Depreme dayanıksız olduğu gerekçesiyle yıkılan müze için düzenlenen basın açıklamasında, yapının kent belleği ve kültürel miras açısından taşıdığı öneme dikkat çekildi. Müze Çalışma Grubu adına açıklama yapan Prof. Dr. Hilmi Uysal, müzenin hukuki süreç devam ederken yıkıldığını belirterek, yeni müze projesine ilişkin kamuoyunun bilgilendirilmesini istedi.
1964 yılında düzenlenen yarışmada birinciliği kazanan Doğan Tekeli, Sami Sisa ve Metin Hepgüler tarafından tasarlanan Antalya Müzesi, Türkiye’nin yarışmayla yapılan ilk müzesi olma özelliğini taşıyordu. 1988 yılında “Avrupa Konseyi Yılın Müzesi Özel Ödülü”nü kazanan yapı, “deprem riski” gerekçesiyle yıkıldı.
‘HUKUKİ SÜREÇ DEVAM EDERKEN YIKILDI’
Yıkımın hukuki süreçler devam ederken gerçekleştiğini belirten Prof. Dr. Hilmi Uysal, “Bu aynı zamanda hukuki süreçler henüz devam ederken yapılmış bir yıkımdır. Yani bu yıkım, vicdanları sızlatan bir yıkımdır, Antalya Halkının onaylamadığı bir yıkımdır. Bu müze, tarih öğretmeni Süleyman Fikri Erten tarafından, kurtuluş savaşı sürecinde İtalyan işgaline karşı direnişiyle kurulmuştur. Antalya Arkeoloji Müzesi’nin kuruluşu ülkemiz Cumhuriyet tarihinin bir parçasıydı ve Cumhuriyetin ilk, sayılı müzelerindendi. Bu müze, her yıl ülkemizden ve dünyadan binlerce ziyaretçisi ile dünyada başka yerde göremeyeceğiniz eserleri içinde barındıran çok özel bir müzeydi” dedi.
‘MÜZENİN KADERİNİ HALK DEĞİL BAKANLIK BELİRLEDİ’
Müze alanının kent halkı için taşıdığı öneme değinen Uysal, müzenin aynı zamanda ortak bir yaşam alanı olduğunu söyledi. Uysal, açıklamasında şu sözlere yer verdi: “Bu müze ve müze binası ağaçları, tavus kuşları, kuşları, kedileri ve mezar taşı bile olan hayvan sevgisiyle Antalya canlılarını kucaklayan ortak yaşam alanı niteliği taşıyan bir müzeydi. İlkokul, ortaokul, lise öğrencilerinin yaptıkları toplu gezilerle, geçmiş tarihini gözleriyle görerek öğrendiği, eğlendiği, sevecen, başka müzelerde pek görmediğimiz, ‘çocuk bölümü’ içeren nadir bir yerdi bu müze. Müzemiz yıkılmıştır. Maalesef yıkım sürecinin tüm sorumluluğu Antalyalı bir bakana aittir. Müzenin kaderini Turizm ve Kültür Bakanlığı belirlemiştir, ne yazık ki Antalya Halkı belirleyici olamamıştır”
‘TİCARİ SIR DENİLEREK BİLGİLER PAYLAŞILMIYOR’
Yeni müze inşaatına ilişkin bilgi paylaşımının yetersiz olduğunu belirten Uysal, “Dünyadan ve ülkemizden müzeyi görmeye gelenlere müzenin kapıları kapalı. Ziyarete gelenlerin karşısına, devasa 2 vinç, kaya delicilerin korkunç sesleri ve hafriyat taşıyan kamyonların etrafa saçtığı toz toprağa boğulmuş bir inşaat çıkmaktadır. Yıkılan müze binasının yerinde bir inşaat sürüyor. İnşaat başladığından beri her hafta bilgi panosunu sorguladık, sorduk. Önce ‘ticari sır’ denildi. Kamu alanına yapılan bir kamu inşaatının ticari sır olmasını elbette Antalya Halkına anlatamazdınız. Antalya Halkı, müze savunucuları bunu kabul etmedi ve sonuçta 1 ay önce bir bilgi panosu asıldı. Bu, hepiniz tanığısınızdır ki, üzerinde Aralık 2026 tarihinde biteceğini yazan bir panodur. Bu inşaat Aralık 2026 ya dek biter mi? Üzerinde etap 2 yazıyor; Sorarız sizlere bu ürkütücü değil mi? Müzemizi yerinde görmek için, kadim eserlerin yeniden ziyaretçilerine kavuşabilmesi için kaç etap gerekecek? Bu nasıl bir anlayıştır, başlandığında sonu bilinmemekte midir? Biliniyorsa eğer, neden Antalya halkıyla paylaşılmamaktadır? Önce ‘ticari sır’ deyip sonra ‘etap 2’ demekle ne gibi hesaplar taşımaktadır?” diye konuştu.
‘YIKIMIN DA YAPIMIN DA MALİYETİNİ HALK ÖDÜYOR’
Yıkım ve yapım maliyetlerine de değinen Uysal, “Yıkımın da yapımın da maliyetini ödeyen biz, Antalya halkıyız. Cebimizden çıkan paranın hesabını sormak bizim en doğal hakkımızdır. Bizim vergilerimizle bizim onaylamadığımız, karşı çıktığımız harcamaların yapılmasını kabul etmiyoruz. Harcamaların, ihalelerin nereye gittiğini sormak en önemli vatandaşlık hakkımız olup, bu hakkımızdan vazgeçmiyoruz. Vergilerimizle yapılan bu yapıtları korumak için görevlendirilen, maaşlarını vergilerimizle ödediğimiz kamu çalışanlarının, belleğimize, geçmiş ve varlıklarıyla onur duyduğumuz bu yapıtlara saygı duyma, korunma görevlerini bir kez daha hatırlatmak gereğini duyuyoruz. Kamu görevi yaptığınızı aklınızdan çıkarmayınız” diyerek açıklamasını tamamladı.
GÜNAY’DAN ANTALYA MÜZESİ MESAJI
Eski Kültür ve Turizm Bakanı Ertuğrul Günay da Antalya Müzesi’nin yıkımının birinci yılı dolayısıyla mesaj yayımladı. Günay mesajında şu ifadeleri kullandı: “Değerli Arkadaşlar, Antalya Müzemizin yeni bina yapımı gerekçesiyle kapatılmasının üstünden bugün bir yıl doluyor. Antalya gibi, sadece deniz/kum/güneş turizminin ötesinde, engin bir tarihe ve eşsiz tarihi kalıntılara sahip olan bir dünya kentinin, bir arkeoloji müzesinden yoksun bırakılması kabul edilemez. Bu yoksunluğun daha uzun sürmemesini ve yeni müzenin bu yoksunluğa değecek kapsam ve görkemde olmasını diliyorum. Ankara'da olduğum için aranızda bulunamıyorum. Müze, tarih ve arkeolojinin önem ve değerini bilen ve bu nedenle konuya yakın ilgi gösteren arkadaşlarımıza teşekkür ediyor, tümünü saygı ile selamlıyorum” dedi.
