Antalya denilince akla çoğunlukla güneş, deniz ve plajlar gelse de kentin yer altında keşfedilmeyi bekleyen çok sayıda doğal güzelliği bulunuyor. Manavgat ilçesinde yer alan Tilkiler Mağarası da bu değerlerden biri. Yaklaşık 6,6 kilometreyi aşan uzunluğuyla Türkiye’nin en uzun mağaraları arasında üçüncü sırada gösterilen Tilkiler Mağarası, doğal yapısı, su sistemi ve içerisinde bulunan ‘Şatolar Salonu’ ile dikkat çekiyor.
Türkiye’nin turizm başkenti Antalya, sahip olduğu kıyı şeridinin yanı sıra mağaraları, kanyonları, şelaleleri, yaylaları ve yer altı oluşumlarıyla da önemli bir doğal zenginliğe sahip. Kent genelinde yaklaşık 500 mağaranın tespit edildiği belirtilirken, bunların yalnızca bir bölümü turizm ve bilimsel araştırmalar açısından öne çıkıyor. Manavgat'taki Tilkiler Mağarası ise uzunluğu ve kendine özgü yapısıyla Antalya'nın az bilinen doğal değerleri arasında bulunuyor.
OYMAPINAR BARAJI ÇALIŞMALARI SIRASINDA KEŞFEDİLDİ
Tilkiler Mağarası, bugünkü Oymapınar Barajı'nın yapım sürecinden önce gerçekleştirilen sondaj etütleri sırasında 1976 yılında ortaya çıkarıldı. Oymapınar Barajı'nın yaklaşık 4 kilometre kuzeybatısında bulunan mağara, keşfedildiği tarihten bu yana çeşitli araştırmalara konu oldu.
Mağarada ilk incelemeler 1976 yılında gerçekleştirilirken, ikinci kapsamlı araştırma 2003 yılında yapıldı. İki araştırma arasında geçen yaklaşık 27 yıllık sürede mağaranın özellikle giriş bölümünde bazı değişikliklerin meydana geldiği görüldü. Araştırmalarda, giriş kısmındaki konglomera bölümlerinde aşınmaya bağlı değişiklikler tespit edildi. Bu durum, mağaranın zaman içerisinde doğal süreçlerin etkisiyle değişmeye devam ettiğini de ortaya koydu.
6 BİN 650 METREDEN FAZLA UZUNLUĞA SAHİP
Tilkiler Mağarası'nın uzunluğu farklı kaynaklarda 6 bin 650 ile 6 bin 818 metre arasında veriliyor. Bu uzunluğuyla mağara, Türkiye'nin en uzun mağaraları arasında üçüncü sırada yer alıyor. Mağaranın yapısı da en az uzunluğu kadar dikkat çekiyor. Tilkiler'in bir bölümü kireçtaşından, bir bölümü ise konglomeradan oluşuyor. Mağaranın iç kesimlerine doğru ilerledikçe farklı jeolojik oluşumlarla karşılaşılırken, bazı bölümlerde geniş kumluk alanlar bulunuyor. Bu alanlardan biri ise mağaranın en ilginç bölümlerinden biri olarak öne çıkıyor.
MAĞARANIN İÇİNDE ‘ŞATOLAR SALONU’
Tilkiler Mağarası'nın araştırılması sırasında mağaranın birkaç kilometre içerisindeki geniş kum kaplı zeminde, yıllar önce araştırmacılar tarafından kumdan yapılan dört kale bulundu. Aradan geçen yaklaşık 27 yıla rağmen bu kumdan kalelerin sağlam şekilde korunmuş olması dikkat çekti. Mağaranın geniş kumluk bölümüne bu nedenle ‘Şatolar Salonu’ adı verildi. Karanlık ve nemli mağara ortamının içerisinde geniş bir kum alanının bulunması ve burada yıllar önce oluşturulan dört kumdan kalenin uzun süre korunabilmesi, Tilkiler Mağarası'nı diğer mağara oluşumlarından ayıran ilginç ayrıntılardan biri olarak öne çıkıyor.
İLKBAHARDA SU SEVİYESİ YÜKSELİYOR
Tilkiler Mağarası'nın en önemli özelliklerinden biri de aktif bir mağara olması. Mağaranın içerisindeki su seviyesi mevsimlere göre önemli ölçüde değişiklik gösterebiliyor. Özellikle ilkbahar aylarında dağlardaki karların erimesiyle birlikte yer altı sularının artması, mağaranın içerisindeki su miktarının yükselmesine neden oluyor. Bu nedenle mağaranın yapısı ve içerisindeki koşullar yılın her döneminde aynı olmuyor.
Kış yağışlarının başladığı Ekim ve Kasım aylarında ise mağaradaki su tablasının daha da yükseldiği belirtiliyor. Bu yükselmenin bazı dönemlerde 60-70 metreye kadar ulaşabildiği ifade edilirken, su seviyesindeki artış mağaranın bazı bölümlerinin tamamen su altında kalmasına neden olabiliyor. Bu nedenle mağaranın keşfi ve araştırılması için mevsim koşullarının dikkate alınması gerekiyor.
ANTALYA’NIN TURİZM ROTASININ DIŞINDAKİ DOĞAL DEĞERİ
Antalya, her yıl milyonlarca yerli ve yabancı ziyaretçiyi ağırlarken kentin doğal güzellikleri çoğu zaman sahilleriyle sınırlı görülüyor. Oysa Antalya'nın iç kesimlerinde birbirinden farklı doğal oluşumlar bulunuyor. Manavgat da bu açıdan yalnızca şelalesi ve sahilleriyle değil, dağlık ve ormanlık alanları, kanyonları, yer altı su kaynakları ve mağaralarıyla dikkat çekiyor. Tilkiler Mağarası da ilçenin daha az bilinen doğal değerleri arasında yer alıyor. Oymapınar çevresindeki doğal dokunun içerisinde bulunan mağara, hem jeolojik özellikleri hem de uzunluğu bakımından bölgenin önemli yer altı oluşumlarından biri olarak değerlendiriliyor.
KEŞFEDİLMEYİ BEKLEYEN YER ALTI DÜNYASI
Tilkiler Mağarası, uzunluğu nedeniyle yalnızca Antalya için değil, Türkiye'nin mağaracılık araştırmaları açısından da dikkat çeken alanlardan biri. Kireçtaşı ve konglomera bölümleri, aktif su sistemi ve geniş kumluk alanları mağaranın farklı özellikleri bir arada barındırmasını sağlıyor. Mağaranın içerisinde su seviyesinin dönemsel olarak yükselmesi ve bazı bölümlerin ulaşılması güç hale gelmesi ise buranın sıradan bir gezi noktası olmadığını gösteriyor. Mağaracılık konusunda deneyimli olmayan kişilerin, gerekli ekipman ve uzman rehberliği olmadan bu tür alanlara girmemesi önem taşıyor.
