ÇEVRE, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bağlı İklim Değişikliği Başkanlığı tarafından hazırlanan Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği, 24 Eylül 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yönetmeliğin amacı, sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu ekonomik faaliyetleri desteklemek, sürdürülebilir yatırımlara finansman akışını teşvik etmek ve piyasada 'yeşile boyama' olarak bilinen yanıltıcı çevreci iddiaların önüne geçmek olarak belirlendi.
Bakanlık tarafından yapılan açıklamaya göre Türkiye Yeşil Taksonomisi, 16 sektör ve 137 ekonomik faaliyeti kapsıyor. Çalışmada Avrupa Birliği Taksonomisi'ndeki faaliyetler esas alınırken Türkiye'nin ekonomik yapısı dikkate alınarak tarım ve turizm sektörleri de sisteme dahil edildi.
ANTALYA'YI YAKINDAN İLGİLENDİRİYOR
Turizm ve tarımın Türkiye Yeşil Taksonomisi kapsamına alınması, her iki sektörün de kent ekonomisinde önemli yer tuttuğu Antalya açısından da önem taşıyor. Özellikle turizm tesisleri, tarımsal üretim ve bu sektörlere yönelik yeni yatırımlarda çevresel sürdürülebilirlik kriterlerinin önümüzdeki dönemde finansmana erişim süreçlerinde daha fazla önem kazanması bekleniyor.
Yeni sistem, bir yatırımın yalnızca 'çevreci' olarak tanımlanması yerine belirlenen teknik kriterlere göre değerlendirilmesini öngörüyor. Türkiye Yeşil Taksonomisi'nin temel amaçlarından biri de çevresel açıdan sürdürülebilir yatırımlar için ortak bir sınıflandırma sistemi oluşturarak yeşil finansmana erişimi kolaylaştırmak.
'YEŞİL' SAYILMAK İÇİN 3 ŞART
Yönetmeliğe göre bir ekonomik faaliyetin taksonomiyle uyumlu kabul edilebilmesi için üç şartı birlikte karşılaması gerekiyor. Faaliyetin belirlenen çevresel hedeflerden en az birine önemli ölçüde katkı sağlaması, diğer çevresel hedeflerden hiçbirine önemli zarar vermemesi ve asgari sosyal koruma önlemlerine uyması gerekiyor.
Yönetmelikte çevresel hedefler ise sera gazı emisyonlarının azaltılması, iklim değişikliğine uyum, su ve deniz kaynaklarının sürdürülebilir kullanımı ve korunması, döngüsel ekonomiye geçiş, kirliliğin önlenmesi ve kontrolü ile biyoçeşitliliğin ve ekosistemlerin korunması ve restorasyonu olarak sıralandı.
Antalya'daki turizm ve tarım yatırımlarında da enerji kullanımı, su kaynaklarının korunması, atık yönetimi, emisyonların azaltılması ve biyoçeşitlilik gibi başlıkların teknik kriterler açısından daha görünür hale gelmesi bekleniyor.
ŞİRKETLER İÇİN RAPORLAMA ZORUNLU MU?
Yönetmelikte reel sektör ile finans kuruluşları açısından farklı bir raporlama sistemi öngörülüyor. Ek-1'de yer alan ekonomik faaliyetlerden en az birini yürüten kurum, kuruluş ve işletmeler belirlenen şablonlara göre raporlama yapabilecek. Bu nedenle düzenleme, Antalya'daki her turizm veya tarım işletmesine doğrudan zorunlu raporlama getirildiği anlamına gelmiyor.
Ancak bankalar ve diğer kapsamdaki finans kuruluşları, kendi raporlamalarına konu olacak işlemler kapsamında şirketlerden Türkiye Yeşil Taksonomisi çerçevesinde raporlama yapmalarını talep edebilecek. Bu durum özellikle yeşil finansman ve sürdürülebilir yatırım kaynaklarından yararlanmak isteyen işletmeler açısından önem taşıyor.
FİNANS SEKTÖRÜNE 2029'A KADAR GEÇİŞ SÜRESİ
Bankalar, aracı kurumlar, yatırım ortaklıkları, portföy yönetim şirketleri ile sigorta, reasürans ve emeklilik şirketleri yönetmelik kapsamında zorunlu raporlama yapacak kuruluşlar arasında yer aldı. Ancak bu kuruluşlara geçiş süresi tanındı. Yönetmeliğe göre finansal kuruluşlar 1 Ocak 2029 tarihine kadar taksonomi raporlaması yapmak zorunda olmayacak.
Teknik tarama kriterlerinin İklim Değişikliği Başkanlığı tarafından hazırlanarak resmi internet sitesinde yayımlanması öngörülüyor. Kriterlerin güncellenmesi halinde yeni kriterler her yıl 15 Aralık'a kadar duyurulacak ve takip eden yıldan itibaren uygulanacak.
OTELLERDEN TARIMA: KAPSAMA GİREN FAALİYETLER BELLİ OLDU
Yönetmeliğin Ek-1 listesinde Türkiye Yeşil Taksonomisi kapsamında değerlendirilecek ekonomik faaliyetler ayrıntılı olarak sıralandı. Antalya açısından dikkat çeken listede turizm ve konaklama faaliyetlerinden bitkisel ve hayvansal üretime, güneş enerjisinden inşaat, ulaşım ve su yönetimine kadar çok sayıda alan yer aldı. Ek-1’de belirtilen sektör ve faaliyetler şöyle:
