Antalya Denizcileşme Platformu Başkanı İzzet Ünlü, sahil ve deniz dibi temizlik çalışmalarında en fazla karşılaşılan atığın sigara izmariti olduğunu belirterek, sigaranın yalnızca insan sağlığına değil çevre ve deniz ekosistemine de ciddi zarar verdiğini söyledi. Ünlü, Antalya sahil ve plajlarında sigara içilmesinin yasaklanması gerektiğini ifade etti.
Yıllardır sahillerde ve kıyıya yakın bölgelerde çevre ve deniz dibi temizliği çalışmaları yürüttüklerini kaydeden Ünlü, yapılan etkinliklerin temel amacının toplumda farkındalık oluşturmak olduğunu belirtti. Ünlü, “Sigara yalnızca insan sağlığını değil, aynı zamanda deniz ekosistemini, kıyı yaşamını ve tüm doğal döngüyü doğrudan etkileyen ciddi bir çevre sorunudur. Yıllardır sürdürdüğümüz sahil ve deniz dibi temizlik çalışmalarında, kirliliğin en yaygın ve en inatçı parçasının sigara izmaritleri olduğunu açıkça görüyoruz. İnsanların kıyı ve deniz dibi temizliği yaparak sorunun çözümünde rol almasını sağlamaya çalışıyoruz. Aynı zamanda halkın dikkatini çevre kirliliğine çekiyor, kirliliğin nedenlerini ve kaynaklarını anlatıyoruz. Ancak her yıl yapılan çalışmalarda sigara izmaritleri ilk sırada yer alıyor” dedi.
‘TOPLANAN ATIKLARIN YÜZDE 73,8’İ SİGARA KAYNAKLI’
Temizlik kampanyalarında toplanan atıkların kayıt altına alındığını ve raporlaştırıldığını ifade eden Ünlü, atıkları “tatil ve plaj faaliyetlerinden kaynaklanan atıklar”, “sigara ve izmarit kaynaklı atıklar”, “denizdeki faaliyetlerden kaynaklanan atıklar”, “çöp kaynaklı atıklar” ve “tıbbi kaynaklı atıklar” olarak sınıflandırdıklarını söyledi.
Hazırlanan raporlara göre kıyılardan toplanan atıkların yüzde 73,8’ini sigara, izmarit ve sigara ambalajlarının oluşturduğunu kaydeden Ünlü, “Sigara filtreleri selüloz asetat adı verilen plastik türevi bir maddeden üretiliyor. Doğada uzun yıllar yok olmadan kalan bu maddeler, sayısı 600’ü geçen deniz canlısı türünü tehdit ediyor. İzmaritler kanalizasyonlara, oradan nehirlere ve sonunda denize ulaşıyor. Sigara izmaritlerinin yeri denizler değil çöp kutularıdır” diye konuştu.
‘KIYILARI EN ÇOK SİGARA KİRLETİYOR’
Kıyı kirliliğinin en önemli nedenlerinden birinin sigara izmaritlerinin bilinçsiz şekilde kuma ve taşlara atılması olduğunu belirten Ünlü, kıyıları kirleten atıklar arasında ikinci sırada ise yüzde 23,6 ile plaj ve tatil faaliyetlerinden kaynaklanan çöplerin yer aldığını söyledi.
Deniz faaliyetlerinden kaynaklanan atıklara da dikkat çeken Ünlü, “Balık oltaları, ağlar ve benzeri atıklar çoğu zaman kıyıya vurmadığı için deniz canlıları ve insanlar açısından büyük risk oluşturuyor. Türkiye’de toplanan atıkların yüzde 1,5’ini bu tür atıklar oluşturuyor. Balıkçılık faaliyetleri sırasında kullanılan oltalar, misinalar, ağ parçaları ve benzeri ekipmanlar çoğu zaman ya denizde unutuluyor ya da koparak su içinde kontrolsüz şekilde kalıyor. Bu tür atıklar kıyıya her zaman ulaşmadığı için görünmez bir kirlilik oluşturuyor ve hem deniz canlıları hem de insan güvenliği açısından ciddi riskler barındırıyor. Özellikle deniz ekosisteminde yaşayan türler için bu atıklar dolanma, yaralanma ve hatta ölümle sonuçlanabilecek tehlikeler yaratıyor” ifadelerini kullandı.
‘2025’TE DE İLK SIRADA SİGARA ATIKLARI VARDI’
2025 yılı raporunda da sigara, izmarit ve sigara ambalajlarının yüzde 61,6 ile ilk sırada yer aldığını belirten Ünlü, ikinci sırada ise yüzde 35,8 ile plaj ve kıyı faaliyetlerinden kaynaklanan atıkların bulunduğunu söyledi. Bu verilerin sigaranın çevre üzerindeki etkisini açıkça ortaya koyduğunu ifade eden Ünlü, Sigara yalnızca bireysel sağlık açısından değil, aynı zamanda doğrudan çevresel sürdürülebilirlik, deniz ekosistemi ve kıyı yaşamı açısından da ciddi bir tehdit oluşturmaktadır. Her yıl artarak devam eden izmarit kirliliği, deniz canlılarının yaşam alanlarını daraltmakta ve ekosistemin doğal dengesini bozmaktadır. Bu durum artık göz ardı edilemeyecek boyuta ulaşmıştır” dedi.
‘ANTALYA PLAJLARINDA SİGARA YASAKLANMALI’
İspanya’daki Barselona ve Kanarya Adaları örneklerini hatırlatan Ünlü, “Bu bölgelerde çevre kirliliğini önlemek ve halk sağlığını korumak amacıyla plajlarda sigara içmek yasaklandı. Kurallara uymayanlara bazı bölgelerde 2 bin euroya kadar ceza kesiliyor. Benzer uygulamalar Türkiye’de de hayata geçirilmesi gerekiyor. Denetimler artırılmalı, sigara izmaritleri için özel kutular ve stratejik noktalara yerleştirilecek çöp kutuları gibi çözümler uygulanmalı. Bu önlemler sadece kıyı kirliliğini azaltmak için değil, kentlerin ve turistik alanların çevre kalitesini artırmak için de gerekli” dedi.
Ünlü, “Hem kendi sağlığımız hem de doğanın sağlığını korumak adına sigaradan uzak durmak, bireysel olarak atılabilecek en önemli ve en doğru adımlardan biridir. Sadece kişisel sağlık açısından değil, aynı zamanda denizlerin, kıyıların ve tüm doğal yaşamın sürdürülebilirliği açısından da bu alışkanlıktan vazgeçilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu konuda toplumsal farkındalığın artırılması gerekiyor. Her bireyin sorumluluk alması, çevre bilincinin yaygınlaşması ve doğaya verilen zararın azaltılması için hep birlikte hareket etmeliyiz. Gelecek nesillere daha temiz ve yaşanabilir bir dünya bırakmak ancak bu şekilde mümkün olabilir” diye konuştu.
