Yaz sıcaklarının artmasıyla birlikte serinlemek isteyenlerin ilk tercihi olan soğuk kahveler ve buzlu içecekler, sağlığı tehdit ediyor. Uzmanlar, masum görünen bir kutu hazır soğuk kahvede bile yaklaşık 4 küp şeker bulunduğunu belirterek, ‘Asıl tehlike kahve değil, fark edilmeden tüketilen yüksek şeker’ uyarısında bulunuyor.
Yaz aylarının kavurucu sıcaklarında ferahlamak isteyen pek çok kişi, çareyi buzlu ve soğuk içeceklerde arıyor. Sokaklarda, kafelerde ve market raflarında sıkça karşımıza çıkan büyük boy soğuk kahveler, serinletici imajlarının ardında adeta birer kalori ve şeker bombası barındırıyor. Yaşam Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Rehim Bizhe, yaz aylarında tüketimi hızla artan soğuk kahvelerin bilinmeyen yüzünü anlatarak vatandaşlara hayati uyarılarda bulundu.
‘SADECE YÜZDE 1,8 KAHVE VAR!’
Birçok tüketicinin, içtiği soğuk kahvenin büyük bölümünün kahveden oluştuğunu sandığını belirten Dr. Rehim Bizhe, “Elimizde dolaşan 250 mL'lik hazır soğuk kahve kutularının yalnızca yaklaşık yüzde 1,8'i çözünebilir kahveden oluşuyor. Bu da sadece 4,5 gram kahve demek. Bardağın geri kalan büyük kısmını su ve süt oluştururken, içerisine tam 16 gram ilave şeker ekleniyor. Bu miktar, yaklaşık 4 küp şekere eşdeğerdir. Yani aslında içtiğimiz şey yoğun bir kahve değil; kahve aromalı ve bol şekerli bir içecektir” dedi.
‘GÜNLÜK ŞEKER LİMİTİNİ ALTÜST EDİYOR’
Sade filtre kahve veya şekersiz soğuk kahvelerin ölçülü tüketildiğinde faydalı olduğunu ve tıp dünyasının saygın dergilerinden BMJ'de (British Medical Journal) yayımlanan çalışmalara göre tip 2 diyabet ile karaciğer hastalıklarına karşı koruyucu olabileceğini belirten Dr. Bizhe, kafelerdeki tehlikeye dikkat çekti:
“Kafelerde satılan; karamel, vanilya, çikolata sosu, krema ve çeşitli şuruplarla süslenen büyük boy soğuk kahveler bazen 10-15 küp şekere (40-60 gram) eşdeğer ilave şeker içerebiliyor. Dünya Sağlık Örgütü (WHO), yetişkinlerin günlük ilave şeker tüketiminin 25 gramın altında tutulmasını öneriyor. Bu durumda, sadece tek bir büyük boy aromalı kahve, günlük şeker limitinizi tek başına aşmaya yetiyor” diye konuştu.
‘SIVI KALORİLER TOKLUK HİSSİ VERMİYOR’
Şekerli içeceklerin vücuda etkilerine değinen Uzm. Dr. Rehim Bizhe, Diabetes Care dergisinde yayımlanan meta-analiz sonuçlarına atıfta bulunarak, düzenli şekerli içecek tüketenlerde kilo artışı, insülin direnci ve tip 2 diyabet riskinin ciddi oranda arttığını vurguladı. Bizhe, “Sıvı kaloriler, katı gıdalar gibi tokluk hissi yaratmaz. Bu yüzden kişi serinleyeyim derken farkında olmadan gün içinde yüzlerce ekstra kalori alır” dedi.
KAHVE SU KAYBETTİRİR EFSANESİ DOĞRU MU?
Kamuoyunda yıllardır süregelen ‘Kahve içmek vücudu susuz bırakır’ inanışının tam olarak doğru olmadığını ifade eden Dr. Bizhe, “Günde 3-4 fincan sade kahve tüketen sağlıklı bireylerde belirgin bir sıvı kaybı gözlenmemiştir. Kahvenin hafif idrar söktürücü etkisi olsa da, içindeki su bu durumu dengeler. Ancak bu, yazın su içmeye gerek olmadığı anlamına kesinlikle gelmez” diyerek uyardı.
‘YAZ SICAKLARINDA GİZLİ SIVI AÇIĞINA DİKKAT!’
Yazın terleme yoluyla vücudun daha fazla sıvı kaybettiğini, su yerine sürekli kahve, enerji içeceği veya şekerli içecek tüketenlerde ‘sıvı açığı’ gelişebileceğini belirten Dr. Bizhe, bu durumun yol açabileceği tehlikeleri şöyle sıraladı: Baş ağrısı ve halsizlik, dikkat azalması ve konsantrasyon kaybı, çarpıntı ve tansiyon düşüklüğü. Özellikle yaşlıların, kalp ve böbrek hastalarının, ayrıca açık havada ve ağır fiziksel işlerde çalışanların çok daha dikkatli olması gerektiği belirtildi.
Sağlıklı bir erişkinin yaz aylarında günde ortalama 2,5 - 3 litre su tüketmesi gerektiğini, ağır egzersiz yapanlarda ve aşırı terleyenlerde bu ihtiyacın 4 litre ve üzerine çıkabileceğini ifade eden Dr. Bizhe, ‘En doğru gösterge, susuzluk hissini beklemeden su içmek ve idrar renginin açık sarı olmasını sağlamaktır’ dedi.
YAZ AYLARI İÇİN ALTIN ÖNERİLER
Yaz ayları için altın önerilerde bulunan Dr. Bizhe, “Kahvenizi mümkün olduğunca şekersiz tüketin. Aromalı şurupları ve kremalı seçenekleri listenizden çıkarın. İçtiğiniz her kahvenin yanında mutlaka bir büyük bardak su tüketin. Gün boyunca düzenli su içmeyi alışkanlık haline getirin. Çok sıcak günlerde hiçbir içeceğin suyun yerini tutamayacağını unutmayın” dedi.
