Batı Akdeniz İhracatçılar Birliği (BAİB) Başkanı Mehmet Ali Can, düzenlediği basın toplantısında 2026 yılının Ocak-Temmuz dönemine ilişkin ihracat rakamlarını değerlendirdi. Temmuz ayında 291 milyon 164 bin 253 dolarlık ihracat gerçekleştirildiğini açıklayan Can, tüm zorluklara rağmen bölgenin tarihindeki en yüksek temmuz ihracatına ulaşıldığını ifade etti.
ART ARDA İKİ AY REKOR KIRILDI
Küresel ekonomik belirsizlikler, jeopolitik gelişmeler ve artan maliyetlere rağmen başarılı bir performans sergilendiğini belirten Can, şunları söyledi: “Tarihimizin en yüksek temmuz ihracatını yaptık. Artan korumacılık ve jeopolitik gelişmelere rağmen BAİB olarak 2026 yılı Temmuz ayında gerçekleşen 291 milyon 164 bin 253 dolarlık ihracatla tüm zamanların rekorunu kırdık. Geçtiğimiz ay da rekor kırmıştık. Böylece iki ay art arda rekor kırmanın mutluluğunu yaşıyoruz. Zorlu küresel şartlara rağmen başarılı bir tablo çizildi. Ülkedeki 13 ihracatçı birliği arasında en yüksek ihracat artışını sağlayan bölge olduk. Aylık 250 milyon dolar seviyesini aşmış durumdayız. Bu şekilde devam edersek yıl sonunda 3 milyar dolar ihracata ulaşmayı hedefliyoruz.”
İHRACATIN LOKOMOTİFİ YAŞ MEYVE VE SEBZE OLDU
Yılın ilk 7 ayında en fazla ihracatın yaş meyve ve sebze sektöründen geldiğini belirten Can, sektörün bölge ihracatındaki liderliğini sürdürdüğünü söyledi. Başkan Mehmet Ali Can, “564 milyon 188 bin 810 dolarlık ihracatla yaş meyve ve sebze ilk sırada yer aldı. Bu ürün grubu içinde en fazla ihraç edilen ürün biber oldu. İkinci sırada ise 290 milyon 735 bin 340 dolarla madencilik ürünleri yer aldı. Bu sektörde de mermer, ihracatın lokomotifi oldu” dedi.
MİKTAR BAZINDA DÜŞÜŞ SÜRÜYOR
İhracat gelirlerinde rekor kırılmasına rağmen kilogram bazındaki ihracatta gerilemenin sürdüğünü ifade eden Can, ilk yedi ayda miktar bazında yaklaşık yüzde 6'lık düşüş yaşandığını açıkladı. Başkan Mehmet Ali can, “İhracatımızı miktar bazında değerlendirdiğimizde düşüş görüyoruz. 1 Ocak-31 Temmuz 2026 tarihleri arasında ihracatımız kilogram bazında yüzde 5,89 oranında geriledi” dedi. Can, özellikle ilk 10 sektörün tamamında miktar bazında düşüş yaşandığını belirterek şu bilgileri vererek, “Yaş meyve ve sebze sektörümüz kilogram bazında yüzde 15,44 oranında geriledi. Hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri sektöründe düşüş yüzde 33,87 oldu. Çimento, cam, seramik ve toprak ürünleri sektöründe ise kilogram bazındaki gerileme yüzde 21,21 olarak gerçekleşti” diye konuştu.
EN BÜYÜK PAZAR ALMANYA, BİRÇOK ÜLKEDE GERİLEME YAŞANDI
İlk yedi ayda en fazla ihracat yapılan ülkenin Almanya olduğunu belirten Can, birçok önemli pazarda da miktar bazında düşüş yaşandığını söyleyerek, “En fazla ihracat yaptığımız 20 ülkenin önemli bölümünde kilogram bazında gerileme var. ABD'de yüzde 6,22, Polonya'da yüzde 15,32, Hollanda'da yüzde 16,76, Ukrayna'da yüzde 31,30 ve Bulgaristan'da yüzde 14,83 oranında düşüş yaşandı” dedi.
'YÜKSEK MALİYETLER İHRACATÇININ BELİNİ BÜKÜYOR'
İhracatçıların en büyük sorununun yüksek üretim ve lojistik maliyetleri olduğunu vurgulayan Can, son dönemde yaşanan jeopolitik gelişmelerin de sektörü olumsuz etkilediğini söyledi. Mehmet Ali Can, “Bunun temel nedeni yüksek girdi maliyetleri. Yakın zamanda yaşanan İran-ABD geriliminin etkilerini çok sert hissettik. Motorin fiyatları 55 liradan 80 liranın üzerine çıktı. Paketleme, depolama ve lojistik maliyetlerindeki artış üretici ile tüketici arasındaki fiyat farkını büyüttü. Mevcut pazarlardaki payımız rakip ülkelere kayıyor” diye konuştu.
BULGARİSTAN SINIRINDAKİ BEKLEMELER İHRACATI ZORLUYOR
Avrupa Birliği'ne açılan kapı olan Bulgaristan'da yaşanan analiz ve laboratuvar süreçlerinin ihracatçıyı zorladığını ifade eden Can, iç piyasadaki gelişmelerin de firmaları ihracattan uzaklaştırdığını belirterek, “Özellikle Bulgaristan'da yaşanan analiz ve laboratuvar süreçleri ile uzun bekleme süreleri ihracatçılarımızı ciddi şekilde zorluyor. İç ekonomik gelişmeler de ihracat yapan firmaların iç pazara yönelmesine neden oluyor” ifadelerini kullandı.
'TARIMSIZLAŞMA RİSKİYLE KARŞI KARŞIYAYIZ'
İhracatçının üç yıldır yüksek maliyetlerle mücadele ettiğini belirten Can, rekabet gücünün zayıflaması halinde hem sanayi hem de tarımın zarar göreceğini söyledi. Başkan Can, “TİM Başkanımızın da vurguladığı gibi üç yıldır yüksek maliyet sorunuyla mücadele ediyoruz. Rekabet azaldıkça ihracat azalıyor, ihracat tabana yayılamıyor. Küresel ihracattan kopuyoruz. Sanayimiz ihracata bağlı olarak güç kaybediyor. Aynı nedenlerle tarımsızlaşma riski de giderek yaklaşıyor” dedi.
İHRACATÇI SAYISI HER YIL AZALIYOR
Can, ihracat yapan firma sayısındaki düşüşün de dikkat çekici olduğunu belirterek, “İhracatçı sayımız her yıl azalıyor. 2023 yılında 2 bin 696 olan ihracatçı sayısı, 2024'te 2 bin 600'e, 2025'te 2 bin 509'a, 2026 Temmuz sonu itibarıyla ise 2 bin 23'e geriledi. Tüm bu zorluklara rağmen elde ettiğimiz ihracat rakamları bizim açımızdan memnuniyet verici” diye konuştu.
'PAZAR KAYBEDİYORUZ'
Döviz kurunun enflasyonun gerisinde kalmasının ihracatçının rekabet gücünü zayıflattığını belirten Can, özellikle yaş meyve ve sebze sektöründe uzun süredir devam eden düşüşün pazar kaybına işaret ettiğini söyledi. Başkan Mehmet Ali Can, “Son üç yıldır döviz kuru enflasyonun gerisinde kalıyor. Bu nedenle birçok pazarı kaybediyoruz. Yaş meyve ve sebze sektöründe yüzde 15'lik yıllık düşüş var. Daha az ürünü daha yüksek fiyata satıyoruz denilebilir ancak ben bunun pazar kaybı olduğunu düşünüyorum. İhracatçılarımız giderek iç pazara yöneliyor. Çünkü yurt dışında artan maliyetler ve kur baskısı nedeniyle fiyat tutturamıyoruz” ifadelerini kullandı.
DÖVİZ DÖNÜŞÜM DESTEĞİNİN ARTIRILMASINI İSTEDİ
Bakanlığın döviz dönüşüm desteğini uzatmasını olumlu bulduklarını belirten Can, desteğin artırılması gerektiğini söyledi. Başkan Mehmet Ali Can, “Bakanlığın döviz dönüşüm desteğini altı ay daha uzatması ve yüzde 3 olarak sürdürmesi elimizi güçlendirdi. Bu bizim için önemli bir adım. Ancak ülkeye döviz girişinin devam etmesi için bu desteklerin artırılması gerektiğini düşünüyoruz. Ekonomi politikaları tüm dengeler gözetilerek belirlenmeli ancak döviz girişini artıracak teşviklerin devam etmesi büyük önem taşıyor” diyerek sözlerini sonlandırdı.
