Birleşik Kamu-İş Konfederasyonu’nun Ar-Ge birimi KAMU-AR tarafından hazırlanan Mayıs 2026 raporu, Türkiye'deki geçim şartlarının ve maaşlardaki erimenin boyutunu gözler önüne serdi. Araştırmaya göre, artan üretim maliyetleri, yüksek ithalat bağımlılığı ve bölgesel krizlerin etkisiyle açlık ve yoksulluk sınırlarında yükselişler yaşandı. Yıl başında yapılan maaş artışları, temel ihtiyaç maddelerindeki fiyat artışlarının gerisinde kalırken; asgari ücret ve en düşük emekli aylığı, dört kişilik bir ailenin yalnızca aylık mutfak masrafını bile karşılayamaz hale geldi.
AÇLIK VE YOKSULLUK SINIRINDA REKOR ARTIŞ
KAMU-AR verilerine göre, dört kişilik bir ailenin sağlıklı ve dengeli beslenebilmesi için yapması gereken aylık gıda harcaması tutarı (açlık sınırı) mayıs ayında bir önceki aya göre 1.342 TL artarak 37 bin 655 TL’ye ulaştı. Gıda dışındaki sağlık, barınma, eğitim, ulaşım ve iletişim gibi temel ihtiyaçları da kapsayan yoksulluk sınırı ise aylık 5 bin 25 TL’lik artışla 113 bin 845 TL’ye çıktı.
Raporda, Mayıs ayı itibarıyla yürürlükte olan maaşlar ile açlık ve yoksulluk sınırları arasındaki fark şu verilerle ortaya koyuldu:
Asgari Ücret: Açlık sınırının 9 bin 850 TL altında kaldı. Asgari ücret, yoksulluk sınırının ise ancak yaklaşık 4'te 1'ini karşılayabiliyor.
En Düşük Emekli Aylığı: 20 bin TL seviyesindeki en düşük emekli maaşı, 37 bin 655 TL'lik açlık sınırının neredeyse yarısında kaldı. Yoksulluk sınırı, en düşük emekli aylığının 5,7 katına ulaştı.
En Düşük Memur Maaşı: Aile ve çocuk yardımı dahil 61 bin 890 TL’ye yükselen en düşük memur maaşı, 113 bin 845 TL'lik yoksulluk sınırının ancak yüzde 54’ünü karşılayabildi.
‘EMEKLİ AYLIĞI 16 GÜNLÜK BESLENMEYE YETMİYOR’
Yıl başında asgari ücrete yapılan yüzde 27, memur maaşlarına yapılan yüzde 18,6 ve emekli aylıklarına yapılan yüzde 12,19'luk zamların satın alma gücü ilk 5 ayda tamamen eridi. Araştırmaya göre, mevcut asgari ücret dört kişilik bir ailenin yalnızca 22 günlük beslenme giderini karşılayabilirken, 20 bin TL alan bir emeklinin maaşı ise mutfak harcamalarını ancak 16 gün idare edebiliyor.
‘TEMEL İHTİYAÇLAR BİLE KARŞILANAMIYOR’
Türk-İş Antalya Şube Başkanı Cemil Ünal, ülkedeki ekonomik krizin ve hayat pahalılığının emekliler üzerindeki yıkıcı etkilerini dile getirdi. Emekli maaşlarının artık temel ihtiyaçları bile karşılamaktan uzak olduğunu belirten Ünal, yaşanan bu durumun sadece ekonomik bir sorun değil, aynı zamanda ciddi bir sosyal ve psikolojik çöküş yarattığını vurguladı.
Emeklilerin içine düştüğü çaresizliği anlatan Ünal, “Emekli maaşı ne yazık ki artık temel ihtiyaçları karşılamaya bile yetmiyor. Durum o kadar acı bir noktaya geldi ki, emeklilerimiz artık torunları, çocukları yanlarına gelmesin diye dua eder hale geldiler. Neden? Çünkü geçim şartları inanılmaz ağırlaştı. Evine gelen bir misafire iki bardak çay ikram etmek, bayramda seyranda torununa küçük bir hediye almak ya da eline üç beş kuruş harçlık koyabilmek bile artık bu insanlar için ulaşılamaz bir lüks oldu. Antalya gibi bir turizm kentinde, bu acı tablonun pek çok örneğini her gün gözlerimizle görüyoruz. Bugün bir emekli, parkta oturup dışarıda tek bir çay içebilecek, bir dostuyla iki kelam edebilecek mali imkanı dahi kendinde bulamıyor. İnsanlar evlerine kapanmış durumda” dedi.
‘YETKİLİLER SESİMİZİ DUYSUN’
Yaşanan bu geçim sıkıntısının emeklileri ilerleyen yaşlarına rağmen yeniden çalışmaya zorladığına dikkat çeken Ünal, sözlerini şöyle sürdürdü: “Bu insanlar yıllarca çalıştı, dirsek çürüttü, prim ödedi ve bu ülkeye emek verdi. Ömürlerini bu devletin kalkınması için harcadılar. Bugün ise, hayatlarının bu döneminde huzurla dinlenmeleri, hobilerine vakit ayırmaları ve rahat bir nefes almaları gerekirken, ne yazık ki ikinci bir çalışma hayatına mecbur bırakılıyorlar. 65-70 yaşındaki insanlarımız geçinebilmek, kirasını ödeyebilmek, mutfak masrafını çıkartabilmek için yeniden iş arıyor, merdiven altı işlerde çalışmak zorunda kalıyor. Bu kabul edilebilir bir durum değildir. Emeklilerin bu çığlığı, bu haklı sesi artık yetkililer tarafından mutlaka duyulmalı.”
‘SOSYAL BİR ZORUNLULUKTUR’
Hükümete destek çağrısında bulunan Türk-İş Antalya Şube Başkanı Cemil Ünal, “Emeklilerimiz de bu toplumun en onurlu, en önemli kesimlerinden biridir ve kaderlerine terk edilemezler. Eğer bugün vakit kaybetmeksizin seyyanen bir zamla ve enflasyon karşısında ezilmeyecekleri kalıcı bir düzenlemeyle desteklenirlerse, bu insanlar bir nebze olsun nefes alabilir, markete giderken elleri titremez. Bu yapılacak olan destek ve maaş iyileştirmesi, sadece ekonomik bir hamle değil; aynı zamanda bu ülkenin kendi yaşlısına, kendi emekçisine olan vefa borcudur, sosyal bir zorunluluktur” diye konuştu.
