Cep telefonu operatörlerinin yalnızca yeni hat sahiplerine veya tarife değişikliği yapan abonelere özel kampanyalar sunması, mevcut kullanıcılar arasında tepkiye yol açarken, Tüketiciler Birliği Antalya Şube Başkanı Neşet Gündüz uygulamanın hem tüketici haklarına hem de rekabet hukukuna aykırı olduğunu belirterek inceleme çağrısında bulundu.
Gündüz, operatörlerin reklamlarında yer alan cazip paketlerin mevcut abonelere kapalı tutulmasını eleştirerek, bu durumun sektörde yaygın bir uygulama haline geldiğine dikkat çekti. Sadık müşterilerin sistematik biçimde daha yüksek tarifelere yönlendirildiğini belirten Gündüz, bunun hem ekonomik hem de hukuki açıdan sorunlu bir tablo oluşturduğunu ifade etti.
‘MEVCUT MÜŞTERİYE AYNI TEKLİF SUNULMUYOR’
Uygulamaya örnek veren Gündüz, fiyat farkına dikkat çekerek şunları söyledi: “Mevcut abonelikte 15 GB internet için 450 TL ödeyen bir kullanıcıya karşılık, kampanya kapsamında 40 GB’lık bir paket 680 TL’ye sunulabiliyor. Ancak müşteri bu paketi almak istediğinde ‘Bu kampanya, yalnızca yeni hat alan aboneler ya da numara taşıma işlemi gerçekleştiren kullanıcılar için özel olarak tanımlanmıştır; mevcut abonelik sistemi bu kampanyaya teknik ve ticari politika gereği kapalıdır’ yanıtını alıyor. Hatta bazı durumlarda ‘Eğer numaranızı başka bir operatöre taşıyıp belirli bir süre sonra yeniden geri dönerseniz, sistem sizi yeni müşteri olarak değerlendirecek ve bu kampanyadan yararlanmanız mümkün olacaktır’ gibi yönlendirmeler yapılıyor. Bu da tüketiciye dolaylı olarak sistem değişikliğine zorlayan bir yapı oluşturuyor.”
‘REKABET HUKUKU AÇISINDAN İNCELENMELİ’
Uygulamanın yalnızca tek bir operatöre özgü olmadığını, sektörde genel bir strateji haline geldiğini belirten Gündüz, “Rekabeti sınırlayıcı, bozucu ya da ortadan kaldırıcı etki doğuran her türlü anlaşma, uyumlu eylem veya dolaylı koordinasyon hukuka açıkça aykırıdır ve yasaklanmıştır. Bugün baktığımızda, farklı operatörlerin benzer kampanya kurgularını eş zamanlı ve paralel biçimde uyguladığı, mevcut müşteriyi dışarıda bırakan ortak bir pazar davranışı sergilendiği görülmektedir. Bu durumun tesadüf olma ihtimali zayıftır ve Rekabet Kurumu’nun ayrıntılı inceleme yapmasını zorunlu kılmaktadır” dedi.
‘TÜKETİCİYE SUNULAN HAK KEYFİ BİÇİMDE SINIRLANDIRILAMAZ’
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında da önemli ihlaller bulunduğunu belirten Gündüz, “Bir reklamda açıkça sunulan internet paketi, konuşma hakkı veya fiyat avantajı, tüketici açısından bağlayıcı bir teklif niteliği taşır. Bu teklifin yalnızca belirli bir tüketici grubuna kapatılması, diğer abonelerin ise aynı şartlardan sistematik olarak mahrum bırakılması ‘ayıplı hizmet’ ve ‘satıştan kaçınma’ hükümleri kapsamında değerlendirilmelidir. Burada asıl sorun, tüketiciye sunulan hakkın sonradan keyfi biçimde daraltılmasıdır; bu durum hem hukuka hem de ticari ahlaka açıkça aykırıdır” diye konuştu.
‘DÜRÜSTLÜK KURALI İHLAL EDİLİYOR’
Türk Medeni Kanunu’nun 2. maddesini hatırlatan Gündüz, “Türk Medeni Kanunu’nun 2. maddesi çok açıktır; herkes haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kuralına uymak zorundadır. Bu ilke yalnızca bireyler için değil, aynı zamanda büyük ölçekli ticari işletmeler için de bağlayıcıdır. Telefon operatörlerinin reklamını yaptığı kampanyaları, sonradan ‘sadece yeni müşteri’, ‘sadece numara taşıyan’ gibi gerekçelerle mevcut abonelere kapatması, bu temel hukuk ilkesinin ihlali anlamına gelir. Bu uygulamalar tüketici nezdinde güven kaybı yaratmakta, piyasada adil rekabet ortamını zedelemektedir. Bu nedenle ilgili tüm denetleyici kurumların konuya müdahil olması gerekmektedir” dedi.
TÜKETİCİLERE “CAYMA HAKKI” HATIRLATMASI
Vatandaşlara da çağrıda bulunan Gündüz, “Tüketiciler, mesafeli satış sözleşmeleri kapsamında yapılan tüm abonelik işlemlerinde, herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve hiçbir cezai yükümlülük altına girmeksizin on dört gün içinde sözleşmeden cayma hakkına sahiptir. Bu hak, tüketicinin korunması sisteminin en temel güvencelerinden biridir. Vatandaşlarımızın, kendilerine sunulan kampanyaların şartlarını dikkatle incelemesi, mağduriyet durumunda ise yasal haklarını çekinmeden kullanması büyük önem taşımaktadır” diye konuştu.
