Erkeklerde sperm sayıları sağlıksız beslenme, sigara kullanımı ve kronik stres gibi faktörlere bağlı olarak her geçen yıl azalıyor. Dünya Sağlık Örgütü'nün verilerine göre yetişkin bir erkeğin çocuk sahibi olabilmesi için sperm analizinde mililitrede en az 60 milyon sperm hücresi olması gerekiyor. Oysa artık bu rakam 15 milyonlara düşmüş durumda. Buna paralel olarak tüp bebek tedavileri de giderek gelişiyor, başarı oranları ise giderek artıyor. Ancak yaşam ve beslenme tarzıda çok önemli. Özellikle yüksek yoğunluklu egzersizler erkeğe bağlı kısırlık tedavisini olumlu yönde etkiliyor. Kısırlık tedavisi gören erkekler üzerinde yapılan araştırmalara göre haftada 3 kez crossfit yapmak üremeyi olumlu etkiliyor. Ayrıca belirli periyotlarla aç kalmak da çocuk sahibi olmayı kolaylaştırıyor.

Kısırlık tedavisi gören 443 erkek üzerinde yapılan araştırmaya göre erkeklerin 2 gruba ayrılarak (218'i egzersiz yapan ve 215'i egzersiz yapmayan) 7 gün, 30 gün, 12 hafta ve 24 haftalık periyotlarda seminal sıvıda inflamasyon ve oksidatif stres, semen parametreleri, sperm DNA fragmentasyonu ve hamilelik oranları yönünden incelenerek, crossfit tarzı egzersiz yapan grupta yapmayan gruba göre seminal sıvıda inflamatuar ve oksidatif stres belirleyicileri anlamlı şekilde düşük bulunmuş, gebelik oranlarında artış olduğu görülmüş.

Yüksek yoğunluklu bir egzersiz programını, erkek faktörü kısırlık tedavisine yardımcı bir yaşam tarzı yaklaşımı olarak öneriyorum. Egzersizin yanı sıra beslenmeden de mümkün olduğunca işlenmiş gıdalar çıkarılarak doğal ürünler tüketilmeli ve sigaradan uzak kalınmalı. Egzersizlerin yanı sıra belirli süre aralıklarında aç kalmanın da üremeyi olumlu yönde etkilediğine ilişkin araştırmalar yapılıyor. Belirli periyotlarda erkekler için 16-18, kadınlar için 12-14 saat aç kalmak üremeyi olumlu yönde etkiliyor. Fareler üzerinde yaptığımız bir çalışmada aralıklı oruç uygulamanın farelerin sperm hücreleri üzerinde yaşlanmayı hızlandıran genlerin baskılandığını gördük.

Ayrıca beslenmeye eklenecek bazı takviyelerin üreme sağlığını ve dolayısıyla sperm hareketliliğini ve kalitesini olumlu olarak etkilediğini düşünüyorum. Aminoasitler, çinko, antioksidanlar, C vitamini, E vitamini, B12 vitamini içeren besinler sperm hareketliliğini ve kalitesini arttırarak çocuk sahibi olmanızda etki edebilir.