İlahi Komedyadünya edebiyatında bir başyapıttır.
O kitabın tek cümlelik özeti vardır; 'Her karanlık kendini sonlandıracak karanlığın tohumlarını içinde taşır.'
İlahi Komedya,Dante'nin ölüme doğru yaptığı yolculuğun 'Cehennem-Araf-Cennet'üçlemesidir. Dante'nin kitapta farklı dinleri yaşayan insanlara karşı hoşgörülü davrandığına tanık oluruz.İncil, Kuran, Tevrat fark etmez. Dante için, farklı dinlere göre farklı cezalar yoktur ve hiçbir suç cezasız kalmaz.
İlahi Komedya'da Cehennem bölümü suçlar ve azaplardan oluşan 10 hendektir.
Kadın tellakları ve çapkınlar, koşturulurken kamçılanmaktadırlar.
Dalkavuklar ve din sömürücüleri, başları aşağı gelecek şekilde pis çukurlara gömülüdürler. Medyum ve büyücüler, başları sırtına dönük bir şekilde ağlayarak yürümektedirler.
Kumarbaz ve rüşvetçiler, yüzeye çıktıkça zebaniler tarafından geriye itilen kaynar bir zift kazanı içindedirler.
İkiyüzlüler ve dönekler, ağır boyalar sürünmüş ve ağır cüppeleriyle kıvranarak yürümektedirler.
Hırsızlar, kul ve yetim hakkı yiyenler, yılanlar tarafından sokularak kül edilip, dirilip tekrar sokulmaktadırlar.
Hile yapanlar, yandıkça yanmaktadırlar.
Bölücüler, iç organları dışarıda dış organları da farklı yerlerde bir durumda dolaşmaktadırlar. Bilimin dışında yürüyenler kaşıntıdan derilerini yolmakta, vücutlarını parçalamaktadırlar.
Dantetanrının varlığına ve gazabına inanır.
Kitapta cehennemin nasıl bir yer olduğunu anlatır.
Maddeye tapan, hırslı, kibirli, bölen insanların acı sonlarının nasıl olacağını yaşatır okura.
***
O bu kitabı yazarken,o tarihlerde Anadolu topraklarında bir Yunus Emre yeşerir:
Bizim Yunus...
Tanrı aşkını, doğruluğu, iyiliği, güzelliği anlatır sözü ile sazı ile.Madde yerine mana alemine dalan Yunus Emre.
Bizim Yunus'a sormuşlar;'Doğruluk mu yiğitlik mi fazilettir?'
Cevabı hiçbir tereddüde kapılmadan vermiş:'Doğruluk'
Doğruluk zaten yiğitliktir.
'Madde dünyası mı mana dünyası mı' sorusuna yanıt aramış. Bulmuş da.
Mana dünyasına geçmiş Bizim Yunus.
'Mal da yalan mülk de yalan var biraz da sen oyalan','Ben gelmedim dava için benim işim sevi için' diyenBizim Yunus'tur.
Kendisini de şöyle tarif etmiş tek dizede:'Ete kemiğe büründüm Yunus diye göründüm.'
Madde dünyasına kapılanların hazin sonlarına dikkat çeken Dante ile mana dünyasında dolaşan Bizim Yunus iyi okunmalı.
